Vrijdag 09/12/2022

Cultuurprijzen deel 6: film

Op 21 februari worden in het Concertgebouw in Brugge de CultuurPrijzen Vlaanderen 2004 uitgereikt. Dit jaar zijn dat er tien. Voor elk van de categorieën werd een jury met zes deskundigen samengesteld. De cultuurredacties van De Morgen en van Klara stellen elke dag (rond kwart voor negen 's morgens) de genomineerden in één categorie voor met daarbij waarom u wel en niet voor hen moet stemmen. Daarnaast stelt De Morgen telkens nog zelf een kandidaat voor die de jury schromelijk over het hoofd heeft gezien. En er is nog de De Morgen Publieksprijs, waarvoor u zelf uw favoriet kunt kiezen (zie onderaan op deze pagina).

1 Lieven Debrauwer

WIE De Vlaamse film heeft nood aan auteurs indien we iets willen betekenen in het internationale filmlandschap, auteurs die de Vlaamse identiteit blootleggen. Lieven Debrauwer (°1969) is zo'n filmmaker. Al sinds zijn Narafi-eindwerk Het bankje (l991) werkt hij aan een eigenzinnig oeuvre dat zowel visueel als inhoudelijk persoonlijkheid uitstraalt. Zijn filmische schriftuur tast vooral de grenzen van waarachtige emotie en creatieve kitsch af. Zijn korte films en twee lange speelfilms leggen bijna tijdloos de vinger op de zieke pols van verzuring in Vlaanderen. Hij filmt telkens herkenbare, schijnbaar banale mensen die dreigen te vereenzamen door gebrek aan communicatie. De personages uit de films van Debrauwer zoeken en vinden de essentie van het bestaan. Die essentie ligt besloten in de kleine, eenvoudige dingen des levens. Zelfs al is dat de smaak van zelfgemaakte confituur.

Zijn korte film Leonie haalde maar liefst drie internationale prijzen (onder meer de prijs van de jury in Cannes in 1997). Pauline en Paulette kreeg er in 2001 de publieksprijs, het begin van een triomftocht met prijzen op de internationale festivals van Caïro, Gardanne, Londen en Pescara. Op de jongste Mostra (Venetië) mocht Confituur de nieuwe sectie 'Giornata degli autore' openen. De film kon daarbij op een daverend applaus rekenen. Een erkenning die de film en de auteur ook te beurt viel bij het slot van het Internationaal Filmfestival van Vlaanderen in oktober 2004.

Waarom Jan Temmerman (De Morgen): "Omdat hij met zijn beide langspeelfilms een unserved audience opnieuw de weg naar de bioscoop getoond heeft. En omdat elk pleidooi voor auteurs(films) automatisch impliceert dat je ook moet accepteren dat auteurs niet altijd of alleen maar zaken schrijven, zeggen of tonen die iedereen bevallen."

Erik Martens (Klara): "Ondanks relatieve mediaschuwheid toch relatief bekend in Vlaanderen. Verder heeft hij onmiskenbaar een eigen stijl en is hij onmiskenbaar de auteur van een eigen wereld."

Waarom niet Jan Temmerman: "Omdat minzaamheid en vriendelijkheid bij verzuurde Vlamingen soms voor een averechts effect zorgen."

Erik Martens: "Bij een deel van pers en publiek roept die eigen wereld een zekere aversie op: een te gesloten, klein-Vlaamse wereld."

2 Jean-Marie De Meyer

Lesgevers blijven meestal bescheiden achter de schermen. De selectiejury wil dit jaar wijzen op de verdiensten van de animatieafdeling van de Academie Hogeschool Gent. Jean-Marie De Meyer (°1955) werkt daar al jaren als lesgever en optiecoördinator animatiefilm. Hij begeleidt eindejaarsstudenten op hoogst geïnspireerde wijze. Zijn onophoudelijke en doorgedreven inzet leidde tot schitterende resultaten en successen van de afgestudeerden. Zoals bijvoorbeeld Jonas Geirnaert, die voor zijn afstudeerfilm Flatlife de speciale prijs van de jury in de kortfilmcompetitie van Cannes 2004 kreeg.

Al sinds l982 (toen bij de Brusselse studio Graphoui) timmert Jean-Marie De Meyer aan de animatiefilmweg. Als regisseur van tekenfilms (Spreek met ons mee, 1986; Y en a pas deux comme Robert, 1987) of als medeoprichter van commercieel gerichte animatieprojecten als Studio Beaufort (1988) en Studio Lightbox (1992). Bij de oprichting van het Vlaams Audiovisueel Fonds (VAF) fungeerde hij als adviseur voor de animatiefilmprojecten.

Waarom Jan Temmerman: "Omdat de toekomst/leerling niet zonder het verleden/de leraar kan."

Erik Martens: "De man achter Jonas Geirnaert en dus medeverantwoordelijk voor de juryprijs in Cannes voor Flatlife."

Waarom niet Jan Temmerman: "Omdat de toekomst het verleden niet altijd wil (er)kennen."

Erik Martens: "De doorsnee Vlaming kent hem niet."

3 Leuven Kort

Een kortfilmfestival dat een enthousiast en talrijk publiek voor een niet-commercieel genre weet te verleiden. Leuven Kort paarde van bij het begin lef, visie en originaliteit aan kwaliteit en publieksbereik. Tien jaar geleden begonnen met 500 belangstellenden, inmiddels al enkele jaren goed voor 5.000 gemotiveerde bezoekers.

Eén jaartje vond het festival niet 'klassiek' in een bioscoopzaal plaats. Het gebrek aan financiële middelen werd echter omzeild met een schitterende creatieve vondst: een virtueel, on-linekortfilmfestival redde de continuïteit van Leuven Kort. Een inventieve overlevingsvondst.

Naast Vlaamse en Belgische cinema ging Leuven Kort ook meer en meer de nadruk leggen op de internationale kortfilm met een aparte competitie en met specials. Als kers op de taart van een decennium kortfilm bracht Leuven Kort een ongemeen verzorgde en enthousiasmerende dvd uit met maar liefst 2l kortfilms die de afgelopen tien jaar bekroond werden en die het talent reveleerden van regisseurs zoals Patrice Toye, Hans Herbots, Vincent Bal, Hilde Van Mieghem, Willem Wallyn, Dorothée Van Den Berghe, Fien Troch, Dirk Beliën, enz.

Waarom Jan Temmerman: "Omdat een CultuurPrijs pas echt de verdiende kers op de verjaardagstaart zou zijn."

Erik Martens: "Dynamische ploeg van dynamisch festival voor korte film, mee verantwoordelijk voor de bescheiden revival van belangstelling voor het genre."

Waarom niet Jan Temmerman: "Omdat zo'n CultuurPrijs als alibi kan fungeren om zelfgenoegzaam te concluderen dat er nu toch wel voldoende gedaan wordt voor het genre."

Erik Martens: "Korte film blijft voor het gros van de Vlamingen een marginaal fenomeen."

De keuze van De Morgen

Michel Apers (postuum)

Hij was een filmkenner, maar ook een een passioneel liefhebber van het medium. Als kijker, als recensent, als bioscoopuitbater, als programmator, als conservator. Michel Apers werkte ooit voor het 'imperium' van de Antwerpse bioscoopbaron Heylen, maar was ook een van de oprichters van de Monty, het eerste filmhuis in Antwerpen. Later volgde de Cartoon's. Sinds hij begin jaren negentig door het Koninklijk Filmarchief in dienst werd genomen, werkte hij mee aan educatieve projecten, zoals de Vlaamse Dienst voor Filmcultuur en de Decentralisatie van Klassieke en Hedendaagse Films. Hij was ook de drijvende kracht achter de dvd-reeks Kroniek van de Vlaamse film. Voor hem was 'filmpatrimonium' geen stoffite term, maar een noodzaak om bruggen te slaan tussen verleden, heden en toekomst. In oktober 2004 besliste Apers dat het genoeg was geweest. Deze postume nominatie moet duidelijk maken dat hij niet snel vergeten mag worden.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234