Dinsdag 07/02/2023

cultuur&mescal tanken in Oaxaca

Knusse binnenpleintjes, culinaire ontdekkingen, kunst op elke straathoek, en de nacht induiken met mescal. 36 uur op het ritme van Oaxaca-Stad.

axaca is met zijn imposante barokkerken, groene binnenpleintjes en schaduwrijke plaza's een ideale plek om naar mensen te kijken. Je komt in de verleiding om de stad vooral te zien als een fotogeniek relict uit het koloniale verleden van Mexico. Maar Oaxaca-Stad, de hoofdplaats van een van de armste staten en een universiteitsstad, is geen statisch curiosum maar een kleine dynamische stad die zich in economisch opzicht nog volop herstelt van de sociale onrust die haar in 2006 onder de internationale aandacht bracht en het toerisme een zware slag toebracht.

De opstand - protest van stakende leerkrachten dat werd onderdrukt door gewelddadig politieoptreden, wat leidde tot een lang conflict - is nu voorbij, maar de restanten zie je nog overal in het straatbeeld, in de vorm van politiek geïnspireerde graffiti. Muren en trottoirs worden zo bijna publieke galerieën.

Voeg dat bij de aloude kunsttraditie van de stad, de bruisende cafécultuur, het op mescal draaiende nachtleven en een van de interessantste culinaire scenes van Mexico, en je beseft dat Oaxaca een al even kosmopolitische als architecturaal bevlogen plek is.

Vrijdag

Rook en vlees

Vertrek in het culinaire hart van de stad, de Mercado 20 de Noviembre, die een heel stadsblok beslaat ten zuiden van Aldama (tussen 20 de Noviembre en Cabrera), waar de fonda's - kleurrijke eetkraampjes met een lange toog en kleine krukken - typisch Oaxacaanse gerechten zoals kip met mole (2,33 euro) verkopen aan campesino's (boeren), kantoorbedienden en rugzaktoeristen. Langs het hoofdgebouw verkopen venters aan de kant van een steeg onder een rooktapijt gegrild vlees. Het vlees wordt op de grill gemikt, samen met lekkernijen van de groentekraampjes in de buurt. Je vindt er uien en chilipepers om op het vuur te werpen, maar ook bereide schotels (0,70 euro voor een klein bord), zoals schijfjes radijs, guacamole, reepjes nopal (cactus) of huisbereide maïstortilla's.

Uur cultuur

Espacia Zapata (Porfirio Díaz 509, espaciozapata.blogspot.com) is genoemd naar de grote held van de revolutie en biedt een onderkomen aan radicale straatkunst, met afdrukken van stencilkunst en graffiti op doek. Om de hoek, in een reeks kamers met hoge plafonds rond een binnenplein, organiseert het Centro Fotográfico Manuel álvarez Bravo (M. Bravo 116, +52 951 516 9800, cfmab.blogspot.com) fototentoonstellingen en filmvoorstellingen. In het door de schilder Francisco Toledo gestichte Instituto de Artes Gráficas de Oaxaca (Alcalá 507, institutodeartesgraficasdeoaxaca.blogspot.com, +52 951 516 6980) is een bibliotheek helemaal gewijd aan de grafische kunsten. In de tentoonstellingsruimte bevindt zich werk van invloedrijke ontwerpers zoals de kunstenaar en activist Rini Templeton.

Traag dineren

In een land waar mensen de tijd nemen om te eten gaat La Biznaga (García Vigil 512, labiznaga.com.mx) nog een stapje verder. Het afficheert zichzelf als een etablissement om 'heel langzaam te eten' en waarschuwt dat de gerechten tijd vragen. Maar op de relaxte, veelkleurige binnenplaats, met de eclectische muziek op de achtergrond en dankzij de ruime wijnkeuze, is wachten een waar genot. Op het menu, gekrabbeld op grote groene borden, staat onder meer een selectie van speciale soepen, zoals La Silvestre, met champignons, ham en uien (2 euro) (geserveerd met fijngesneden ui, koriander, avocado, pepers en limoen), gebakken pompoenbloemen in paprikasaus (3,67 euro), en garnalen met look, pepers en tamarindemole (21 euro).

Boho-nachtleven

Aan de andere kant van de straat ligt La Zandunga (García Virgil en J. Carranza, +52 951 516 2265), een klein, rood-blauw geschilderd etablissement gedecoreerd met slingerende lampen. Het eten dat er geserveerd wordt laat zich het best nuttigen in het gezelschap van mescal en vrienden. Op de kaart staan onder meer gefrituurde empanada's (3,21 euro) en molotes de plátano (gebakken weegbree- en kaaskroketten, 3,21 euro). De tafeltjes met kleurige wasdoek lenen zich perfect om achterover te leunen bij een fles voor we ons op de dansvloer wagen. Daarvoor ga je het best naar Café Central (Hidalgo 302, cafecentraloaxaca.blogspot.com), een laatavondcafé met gestileerde oude Havana-esthetiek - een opgezette zwaardvis boven de deur, bar met zwart-witte tegels - met livemuziek of dansparty's met deejay in het weekend.

Deugddoende daguitstap

Trek voor je ontbijt terug naar de markt voor pan de yema (zoet eierbrood) en een kop van Oaxaca's beroemde warme chocolademelk. Werp daarna een blik op het platteland met de Fundación En Vía (Instituto Cultural Oaxaca, Avenida Juarez 909, +52 951 515 2424, envia.org), een plaatselijke non-profitorganisatie die vrouwen op het platteland met microkredieten helpt een bedrijfje op te starten. De toer (37,89 euro, lunch inbegrepen) is opgevat als een uitwisseling tussen reizigers en leners - vaak autochtone Zapoteekse ambachtslui. Een andere manier om je onder te dompelen in de cultuur is deelnemen aan een vier uur durende kookles van de Casa Crespo (Allende 107, +52 951 516 0918, casacrespo.com). In een omgebouwd koloniaal huis leer je plaatselijke specialiteiten te bereiden zoals mole de fiesta (een gerecht met zeventien ingrediënten waaronder chilipepers, kruiden en chocolade) en ijs van rozenblaadjes.

Cafe con arte

Bezoek Café Brújula (García Vigil 409D, cafebrujula.com) voor een koffie van zelfgebrande bonen en authentieke bagels. Ga echter eerst langs bij Amate Books (Alcalá 507A, amatebooks.com), een uitstekende winkel met Engelstalige boeken, voor leesvoer voor bij de koffie. Wandel dan de heuvel op naar het oude aquaduct en het Instituto Oaxaqueño de las Artesanías (García Vigil 809), een winkel waar ambachtelijke producten verkocht worden zoals juwelen van zilverfiligrein en zwart aardewerk.

Kleurvol handwerk

De schitterende weefsels van Teotitlán del Valle in Oaxaca behoren tot de beroemdste Mexicaanse volkskunst. Het Museo Textil de Oaxaca (Hidalgo 917, museotextildeoaxaca.org.mx) is helemaal gewijd aan textiel. Het heeft een uitstekende museumwinkel en een eigen atelier. De Galeria Fe y Lola (5 de Mayo 408 nr. 1) verkoopt wollen tapijten gekleurd met organische verfstoffen. Informatie vind je op de website oaxacaculture.com. Je vindt er onder meer een downloadbare kaart (7,76 euro) van textielstudio's in Teotitlán del Valle.

Dineren met allure

Het heeft strakke witte muren en de obers zijn een beetje te afstandelijk, maar anders dan vele restaurants in zijn genre vermijdt Pitiona (5 de Mayo 311, pitiona.com) culinair vertoon. Het serveert regionale gerechten, zoals een amuse-gueule van rundstong en bulgurvleesballetjes met chintextlesaus (look, azijn en guajillochili), hert met gele mole (14,28 euro) en mangotaco's met perenmousse (4,95 euro). Ga voor de volledige ervaring voor het steeds variërende degustatiemenu van zes gangen (27,40 euro).

Mas mescal

De beste manier om de mescaltraditie te begrijpen is een bezoek brengen aan een van de vele pelanques (mescaldistilleerderijen), zoals La Destilería Los Danzantes (Calle Pino Suárez, Santiago Matatlán, Tlacolula, losdanzantes.com) buiten de stad, die alleen op weekdagen open is. In de stad zelf is La Mezcaloteca (Reforma 506, +52 951 514 0082, mezcaloteca.com) een prachtig alternatief, uitgebaat door een koppel door agave geobsedeerde ex-inwoners van Mexico-Stad. Deze duistere, bruinekroegachtige bar zonder opschrift voelt aan als een bibliotheek gewijd aan de studie van het hooggewaardeerde drankje uit Oaxaca. Proef minder bekende variëteiten met de driesmakenformule (5,83 euro), zoals de tobala op basis van wilde agave. Cuish, aan de andere kant van de stad, (Diaz Ordaz 712, +52 951 516 8791, mezcalcuish.net) is ongedwongener maar even gepassioneerd.

Kampioenenontbijt

In een afgelegen stuk van een residentiële straat in de Reformawijk ligt het Casa Oaxaca Café (Jazmines 518, casaoaxacacafe.com). Dat luxueuze filiaal van het onlangs gerenoveerde gelijknamige restaurant in de benedenstad is de plek waar de stadselite gaat brunchen. Obers in guayabera zwermen tussen de houten tafels, de open keuken levert chilaquiles met guajillo (3,21 euro), omelet met huitlacoche (maïsschimmel, 4,37 euro) en mole-empanada's (2,86 euro). Het verse vruchtensap en de koffie zijn excellent.

Terug naar huis

Het nieuwe postzegelmuseum , het Museo de Filatelia de Oaxaca (Reforma 504, mufi.org.mx), is een mooi uitgeleide. Onlangs was er een tentoonstelling van wielerpostzegels, waarbij wielvelgen fungeerden als kaders om internationale postzegelkunst te presenteren. Verorber bij wijze van laatste halte een nieve (sneeuw), een overkoepelend woord voor bevroren desserts, in een ander museum, het Museo de Nieves Manolo (Alcalá 706, +52 951 143 9253). Smaken zijn onder meer pistache, kaas met basilicum en mescal (vanaf 1,47 euro). Geniet van je hoorntje naast de twee fonteinen op de Paseo Juárez, een plein met tulpenbomen, oranje bloemen en een witte eik geschonken door de zusterstad van Oaxaca, Palo Alto in Californië.

© The New York Times Magazine

Logies

• Diablo y La Sandia (Libres 205, +52 951 514 4095, eldiabloylasandia.com) bestaat een jaar en gaat voor de creatieve toets: tafels met glazen blad gemaakt van Mexicaanse parilla's (barbecueroosters), een keuken met blauwe tegels op de binnenplaats en een dak afgezet met planten in potten. Vijf kamers, vanaf 75 dollar.

• De 21 elegante, moderne kamers (vanaf 130 dollar) van het nieuwe Hotel Azul (Abasolo 313, hotelazuloaxaca, +52 951 501 0016) liggen rond een binnenplaats met cactussen en een fontein ontworpen door een van de bekendste kunstenaars van Oaxaca, Francisco Toledo.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234