Donderdag 03/12/2020

AchtergrondCoronaregels

‘Cultuur is het enige dat ons nu nog verbindt. Dat mag je ons niet afnemen’

'Don Juan' in Muziekcentrum De Bijloke.Beeld Thomas Nolf

In Antwerpen worden culturele evenementen opnieuw toegelaten, kondigde gouverneur Cathy Berx (CD&V) aan. De sector hoopt dat ook andere burgemeesters volgen. Al moeten, om de cultuurhuizen in leven te houden, vooral de toegestane bezoekersaantallen weer omhoog.

Een lichtpunt voor de cultuursector: culturele evenementen worden weer toegelaten, als ze passen binnen een goedgekeurd sectorprotocol. En dat sectorprotocol is al twee maanden klaar. “We hebben heel juli met die sectorgids voorstellingen georganiseerd”, zegt Patrick De Groote van de Zomer van Antwerpen. “We hebben toch twee weken moeten stilliggen, maar nu zullen we weer heropstarten.”

Ook Guy Cassiers, artistiek directeur van Toneelhuis, is “erg blij met de aanpassingen die gouverneur Cathy Berx zonet heeft aangekondigd”, klinkt het. “Maar we zijn er nog niet. Ook de reductie in aantallen toeschouwers die eind juli werd afgekondigd, is problematisch.”

Op 27 juli werden culturele evenementen in de provincie Antwerpen geschrapt.  Prompt volgden talloze andere burgemeesters dat besluit – van Aalter tot Zwalm. “Willekeur”, noemt cultuurwerker Johan Penson het. Hij kreeg van Overleg Kunstenorganisaties (oKo) en Sociaal Fonds Podiumkunsten in april de opdracht om een sectorgids op te stellen, aan de hand waarvan culturele organisaties zich vanaf de zomer coronaproof konden organiseren.

Die sectorgids was klaar op 12 juni, maar, zo stelt Penson vast: “Burgemeesters en gouverneurs bleken daarvan onvoldoende op de hoogte.” Na de Antwerpse versoepelingen hoopt ook hij dat het publieksaantal weer naar boven kan. In juli lagen die aantallen op 200 toeschouwers binnen en 400 buiten. Vanaf augustus zou dat verdubbeld worden, maar op 27 juli werden de aantallen gehalveerd. “En dat door de lokale opflakkering in één stad”, zegt Penson. 

Op 10 juli stelde Penson al een kleurcode voor. Afhankelijk van de besmettingsgraad, krijgt een regio de kleur groen, geel, oranje of rood. “Elke kleur brengt nieuwe maatregelen met zich mee, over wat wél en niet kan. Maar we hebben daar nog altijd geen fatsoenlijke politieke respons op gekregen. Marc Van Ranst is nochtans fan. De expertengroep GEES moet de verschillende besmettingsgraden en het toegestane aantal toeschouwers bepalen. Dan weten we wat we kunnen doen, en weten we dat we voor onbepaalde duur kunnen blijven verder werken.”

Don Juan

In de openluchttribune van Muziekcentrum De Bijloke in Gent staan 600 stoeltjes. Op 184 daarvan plakken ronde stickers: op die stoelen mogen cultuurliefhebbers plaatsnemen. We nemen plaats op een eenzaam stoeltje voor Don Juan, een voorstelling over een man die het niet nauw neemt met social distancing – zijn bubbel bestaat uit 640 vrouwen in Italië, 230 in Duitsland, 100 in Frankrijk, 61 in Turkije en 1.003 in Spanje. 

Net als de 183 andere bezoekers dragen we een mondmasker, moeten we onze handen ontsmetten voor we plaatsnemen en moeten we specifieke looplijnen volgen om naar het toilet te gaan. Voor de voorstelling krijgen we te horen dat we na afloop moeten blijven zitten tot we teken krijgen: kwestie van crowding te vermijden. Voor de slechte verstaander zijn er ook plakkaten met ‘Anti-corona rules’. Bij de reservatie van een ticket dien je je te registreren en je e-mailadres en telefoonnummer achter te laten. “We bewegen hemel en aarde om ons aan elke maatregel aan te passen”, zegt Maarten Byttebier van De Bijloke.

Johan Penson.Beeld Thomas Nolf

Kleurencode

Al die maatregelen komen uit de sectorgids. “De bedoeling is dat elk huis en elke organisatie de sectorgids vertaalt naar een eigen draaiboek met een seating plan, afhankelijk van de specifieke omstandigheden en infrastructuur, met instructies voor werknemers, freelancers en publiek”, legt Penson uit.

De gids werd samengesteld met een team van ruim tachtig cultuurwerkers – acteurs, makers, cultuurhuizen, gezelschappen, preventieadviseurs, juristen en de arbeidsinspectie. “Het resultaat hebben we op 12 juni laten goedkeuren door onze vakminister, Jan Jambon (N-VA), en Erika Vlieghe, voorzitter van de GEES. Wij waren één van de eerste sectoren die zo’n protocol hadden. Dat gaf iedereen nog drie weken de tijd om zich voor te bereiden op de heropstart in juli.”

Cultuurmedewerkers kregen online een opleiding voor de nieuwe maatregelen. “Dat ging eigenlijk heel snel”, zegt Penson. “Deze sector is ervaren met crowd control. We hebben ook een mooie uitzondering gekregen voor bewegingsgerelateerde kunsten: performers ondertekenen een verklaring op eer dat ze binnen hun gemeenschappelijke bubbel blijven.” Daarnaast wordt ook onderzocht of performers, zoals voetballers, regelmatig getest kunnen worden. “Dat hebben we op tafel gelegd, maar daar hebben we nog geen antwoord op.”

Achteraan elk draaiboek staat het Covid Event Risk Model (CERM), een checklist van de maatregelen die genomen worden. Dat moet helpen om het juiste publieksaantal te bepalen. “Die aantallen moeten zo snel mogelijk weer naar boven”, zegt Penson. “Anders is de situatie niet leefbaar voor de sector.”

In Don Juan zit ook een scène met een gemaskerd bal. “Wees niet bang, mensen met een masker”, horen we acteur Flor Van Severen zeggen. Hij richt zich niet enkel tot de personages, maar ook tot het publiek. “Het publiek komt zeer graag, en houdt zich aan de maatregelen”, zegt Penson. “Cultuur is het enige dat ons nu nog verbindt. Dat mag je ons niet afnemen, zeker niet omdat we de beste leerling van de klas zijn.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234