Zaterdag 27/11/2021

Vier vragen aanJan van der Borg

‘Cruisetoerisme draagt niets bij aan de economie van Venetië’

Archieffoto uit 2014 die een cruiseschip toont voor het San Marcoplein van Venetië. Beeld AP
Archieffoto uit 2014 die een cruiseschip toont voor het San Marcoplein van Venetië.Beeld AP

Onder druk van Unesco bant Italië cruiseschepen uit het historisch centrum van Venetië vanaf 1 augustus. Professor toerisme en inwoner van Venetië Jan van der Borg (KU Leuven) vindt dat de regering nog niet ver genoeg gaat.

Wat heeft de Italiaanse regering beslist?

“De Italiaanse regering – niet de stad Venetië, die twijfelde eigenlijk – heeft beslist om vanaf 1 augustus geen cruiseschepen groter dan 25.000 ton meer door de lagune en het kanaal te laten varen. Dat betekent dat cruiseschepen enkel tot aan de haven van Marghera kunnen varen, maar niet meer naar het centrum van de stad voor het spectaculaire zicht op het San Marcoplein.”

Wat heeft Unesco met de beslissing te maken?

“Zij vragen de Italiaanse regering en Venetië al een aantal jaar om iets te doen aan het probleem van het overtoerisme en de bedreiging van het immaterieel en cultureel erfgoed die dat met zich meebrengt. Unesco zelf kan niet ingrijpen, maar wel beslissen om Venetië op de lijst van bedreigd werelderfgoed te zetten. Dat is symbolisch, maar belangrijk. Daarmee zegt Unesco dat Venetië niet in staat is om haar eigen werelderfgoed te managen, terwijl dat wel een voorwaarde is om het label werelderfgoed te behouden.

“Venetië heeft eigenlijk nooit iets willen doen met die eis. Ze wil enkel het label. De discussie over het overtoerisme en het in goede banen leiden van bezoekersstromen loopt al langer. Cruiseschepen zijn daar het duidelijkste voorbeeld van.

“Binnenkort plant Unesco opnieuw een vergadering. De Italiaanse regering heeft het cruiseschepenverbod nu opgelegd om een eventuele schande te vermijden. Toch zou het mij niet verbazen mocht deze beslissing teruggedraaid worden na een positief signaal van Unesco. Dat zou typisch Italiaans machiavellisme zijn en stroken met de houding van de stad in de discussie over overtoerisme: niet ingrijpen.”

Hoe wordt de maatregel ontvangen door de plaatselijke bevolking?

“Positief, als de maatregel blijft.

“Desondanks is het verleggen van de aanlegsteiger uit het historisch centrum niet de oplossing volgens mij. Eigenlijk levert het cruisetoerisme geen wezenlijke bijdrage aan de economie van de stad, slechts aan kleine delen van ervan. Het enige waar cruiseschepen toe bijdragen, is aan de congestie en drukte in het weekend en in de zomermaanden. Zo zetten ze een zware druk op de leefbaarheid van de stad en de openbare voorzieningen.”

Legt u dat eens uit.

“Het verdienmodel van cruisetoerisme ligt niet meer in het verkopen van de toegangstickets. Een reis van Venetië naar de Griekse eilanden bijvoorbeeld kost 500 euro voor een week volpension. Daar ligt de toegevoegde waarde voor cruisemaatschappijen niet meer, wel in de extra kosten. En die proberen maatschappijen zoveel mogelijk aan boord te houden: toeristen eten, slapen, dansen en gokken op de schepen. Ze wandelen wel door de stad, maar kijken alleen in etalages en nemen een selfie voor een restaurant.

“Plaatsen als Bermuda of de Bahama’s hebben al lang begrepen dat cruiseschepen niet zo gek veel geld meer in het laatje brengen en bannen ze daarom. Wat er moet gebeuren? Er moet een eerlijke kosten-batenanalyse komen. Daarnaast moeten we ons de vraag stellen of het wel zin heeft om publiek geld te pompen in de cruiseschepen.”

Professor Toerisme Jan van der Borg (KU Leuven). Beeld ID
Professor Toerisme Jan van der Borg (KU Leuven).Beeld ID
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234