Zaterdag 25/09/2021

Crossing Border beleeft topeditie in Antwerpen

Onder meer Spiritualized (hier aan het werk n de Londense Roundhouse) speelde een sterke set. Beeld GETTY
Onder meer Spiritualized (hier aan het werk n de Londense Roundhouse) speelde een sterke set.Beeld GETTY

Met het wegvallen van de Bourla-schouwburg als extra locatie leek het Crossing Border-festival dit jaar aan een schaalverkleining toe, maar het aanbod in de Arenberg - traditioneel het zenuwcentrum - oogde sterker dan ooit. En nog beter: de verwachtingen werden vrijwel consequent ingelost, met Paul Buchanan van The Blue Nile als evidente uitschieter.

In een branche waar bands alsmaar vaker hun volgende optreden aankondigen nog voor het vorige achter de rug is, kiest Paul Buchanan (**** 1/2) voor het andere uiterste. Zijn laatste Belgische passage - toen nog als zanger van The Blue Nile, in het Brusselse Luna Theater - dateert inmiddels al van zestien jaar geleden, en ook nu was het na vijfenveertig minuten alweer afgelopen. De zanger streeft zowel in zijn nummers als op het podium een uitgepuurd minimalisme na. Dat was bij The Blue Nile al zo, want met vier korte platen op dertig jaar kon je het Schotse trio nooit op overdaad betrappen. Maar op zijn onlangs verschenen soloplaat is het geluid nog Spartaanser dan het regime in een Russische gevangenis: meestal hoor je niet meer dan een stem en een piano, en dat was ook de formule waarmee de inmiddels zesenvijftigjarige zanger zondagavond aantrad.

Geen evidente optie om op een festival de stilte als extra groepslid uit te spelen. Maar ondanks het gepiep van open en dicht slaande deuren, krakende vloeren, rinkelende gsm's en de luidruchtige soundcheck die in een belendende zaal aan de gang was, hield Buchanan het publiek op het puntje van hun zetel, en kreeg hij na afloop een hartverwarmende staande ovatie cadeau. Een mooi gebaar na een set waarin de zanger zich van zijn meest kwetsbare kant liet zien.

Eerst en vooral moest Buchanan het door omstandigheden zonder zijn gebruikelijke pianist stellen, waardoor er twee invallers op het appèl verschenen die elkaar regelmatig aflosten. Het zag er wat vreemd uit, maar op de nummers zelf had het weinig invloed. 'Mid Air', 'Cars In The Garden' en 'Two Children' stonden bol van melancholie, en genereerden stuk voor stuk een krop in de keel. "Het zijn korte liedjes, dus jullie hoeven niet elke keer te applaudisseren", vond Buchanan tussendoor. De zanger zei onredelijk zenuwachtig te zijn, maar daar was al bij al weinig van te merken. In plaats daarvan zag je iemand op het podium staan die bij je in de straat zou kunnen wonen: een gewone man die over gewone mensen schreef, en dat - hier komt de nuance - op een exceptionele manier deed. Elke observatie was raak, elk woord viel op de juiste plaats.

Ondanks de korte set grasduinde Buchanan door al de platen uit zijn carrière. 'Easter Parade' klonk sacraler dan de stilte, 'High' boorde zich als een speer door je hart, en 'From A Late Night Train' klonk zo vereenzaamd dat je haast de behoefte voelde om hem op het podium een bemoedigende knuffel te geven. Zijn cover van 'White Christmas' werd in eerste instantie op gegniffel onthaald -book door hemzelf, overigens - maar dat had meer te maken met de associatie die de meest verkochte plaat aller tijden met zich meebrengt, dan met de song zelf. In handen van Buchanan werd de kitsch uitgewist, en de weemoed van de tekst beklemtoond. Opnieuw: zonder franjes, maar met een emotionele zeggingskracht die je niet onberoerd kon laten.

De bisronde bleef beperkt tot 'Happiness' ('Het enige nummer dat we nog kunnen spelen') en daarmee was het wonder geschied. Zelden iemand zo groots zien zijn door zich zo klein op te stellen. En bij deze dus een oproep aan de Ancienne Belgique, de Handelsbeurs, Het Depot, de Cactusclub en de Roma om Paul Buchanan snel opnieuw te boeken, zodat de volgende passage niet opnieuw zestien jaar op zich laat wachten.

Maar ook eerder op de avond was het muzikale aanbod op Crossing Border van behoorlijk hoog niveau. I Am Kloot (***1/2) legt momenteel de laatste had aan een nieuwe cd - die net als de voorgaande opnieuw door Guy Garvey en Craig Potter van Elbow is geproducet. Volgend jaar volgt een tournee in uitgebreide bezetting, maar in Antwerpen plooide het gezelschap uit Manchester terug op de originele trioformule. Geen ramp, want de songs van zanger John Bramwell - over alcohol, sigaretten en andere miserie - waren zo sterk dat ze ook in deze primaire vorm de aandacht vasthielden. Met één voet op een omgekeerde bierbak slaagde hij er moeiteloos in om een clubsfeer op te roepen in de pluche van de Arenberg, en het solo gebrachte 'Masquerade' -waarin z'n stemtimbre soms wat tegen dat van Brett Anderson aanleunde - liet alvast het beste verhopen voor de nieuwe plaat. Nog even wachten tot 21 januari, kortom, want dan wordt Let It All In op de wereld losgelaten.

Het was flink drummen om Rebekka Karijord (****) aan het werk te kunnen zien. De capaciteit van het Red Eyed Fly-podium bleek veel te beperkt om aan de belangstelling voor de Noorse zangeres te kunnen voldoen, maar wie wél binnenraakte zag een zangeres met een gong van een stem en een groep waar de muzikanten soms met vier tegelijk tribale ritmes bij elkaar roffelden. 'Wear It Like A Crown' kreeg herkenningsapplaus, maar ook 'Use My Body While It's Still Young' - uit het gloednieuwe 'We Become Ourselves' - klonk verleidelijker dan het aanbod om voor één nacht het bed te delen met de nieuwe Bond-girl.

Spiritualized (****) wordt dankzij classics als 'Lazer Guided Melodies' en 'Ladies And Gentlemen, We Are Floating Into Space' vooral met de jaren negentig geassocieerd, maar in Antwerpen illustreerde het Britse gezelschap rond Jason Pierce dat de groep ook in 2012 nog haar plaats verdient. De kruisbestuiving tussen spacerock en gospel kwam - mee dankzij het trommelvliesversplinterende volume en de psychedelische visuals - aan als een uppercut die je nét niet buiten westen sloeg.

Wat een contrast met Andrew Bird (**) die tegen middernacht Crossing Border mocht afronden. De Amerikaanse singer/songwriter bracht tot nog toe een tiental mooie, vaak eigenzinnige platen uit waarop hij - geholpen door een virtuoos taalgebruik- de wereld in vraag stelt. Klinkt goed, maar in Antwerpen gleed zijn set van je af als water van een eend. Leuk hoor, de manier waarop hij zijn viool- en xylofoonspel sampelde, en zo keer op keer een groter geluidsdecor opbouwde. Alleen: wat eerst nog intrigeerde werd op de duur een vervelend trucje, en ook de band die hem vergezelde voelde nooit de behoefte om voluit te gaan. Resultaat? Een set met veel goeie ideeën die halfslachtig werden uitgewerkt, zonder veel passie of emotionele diepgang. Meteen een einde in mineur van een verder uitstekende Crossing Border.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234