Woensdag 11/12/2019

Cross-overfestival in Antwerpse deSingel lokt minder volk en kampt met wisselvalligheid

Te weinig hoogvliegers op De Nachten

Op De Nachten gebeurt steeds zoveel tegelijk dat geen kat haar jongen nog terugvindt tussen al die verschillende podia. Maar wie zich gewillig liet meevoeren door de stroom liefhebbers van woord, dans of muziek, kon toch vaak genoeg op goud stoten. De publieksopkomst lag dit jaar opmerkelijk lager dan gewoonlijk, maar zaterdagnacht kregen die afwezigen meermaals ongelijk. Door Gunter Van Assche en Han Ceelen / foto's alex vanhee

Muzikaal

DE KLEPPER

ARSENAL

Zaterdagavond stond Arsenal (HHHH) in voor het muzikale luik van de Blauwe Zaal, waarbij ze zelf ook de avond afsloten. Een moedige keuze, want Arsenal had het riskante plan opgevat om een fluweelzacht, soms dreigend slaapmutsje te serveren in plaats van dansbare beats. Tijdens hun theatervoorstelling, die baadde in stemmig licht en hypnotiserende visuals, lieten John Roan en Hendrik Willemyns zich zelfs vaak leiden door hun Poolreizigers-soundtrack.

Floorfillers als 'Mr. Doorman', 'Switch', 'Longee', 'A Volta' bleken ook carrément van de setlist geschrapt, maar die stiefmoederlijke behandeling leverde verwonderlijk genoeg alleen hoogtepunten op. 'Ukon Kivi', 'Mellow Praxis' en vooral 'Sigurrine' zorgden voor een betoverend eerste half uur, waarna de onwaarschijnlijk soulvolle Leonie Gysel 'Inner City Blues' van Marvin Gaye mee naar een gewisse apotheose stuwde. Die cover kon tellen als prachtige hommage aan wijlen Marc 'Placebo' Moulin. Daarna gooide Arsenal dan toch nog alle remmen los, met een stomend 'Lotuk' en 'Estupendo', voor een volledig loos gaande zaal. Maar eigenlijk had zo'n compromis niet eens meer gehoeven. (GVA)

DE VERRASSING

SHEARWATER

Wie een zwak heeft voor Arcade Fire, Tim Buckley of, euh, Talk Talk zit helemaal goed bij de de Texaanse romantici van Shearwater (HHHH), die zaterdagnacht met een arsenaal aan barokke instrumenten en tijdloze popsongs een halfuur lang verdoofden en inspireerden.

De groep bestaat bijna tien jaar, maar een heuse doorbraak heeft er tot tot dusver nooit ingezeten. Zonde, want Jonathan Meiburgs treurende maar even vaak krachtig uithalende falset boorde zich meermaals trefzeker in je gemoed. Met een song als 'Seventy-Four, Seventy-Five' leek de groep dan weer al je zintuigen tegelijk aan te spreken.

Geen geringe prestatie voor een vijftal dat veel weghad van een zootje ongeregeld: de langharige drummer zag eruit alsof hij ging solliciteren bij een seventiesmetalcombo, terwijl de gedachten van de knappe contrabassiste aldoor naar een kamerorkest schenen af te glijden en de Meiburg zelf besluiteloos leek tussen Oscar Wilde en Thurston Moore. Nu ja, besluiteloosheid kan je beste vriend zijn: dat wist Bob Dylan jaren geleden ook al. (GVA)

Vrijdagavond wierpen Laïs & Lenski (HH) vreemd genoeg geen hoge ogen: ondanks de cello-acrobatie van Anarchist Simon Lenski, en de knappe harmonieën van de drie meisjes, bleven de songs zelden aan je hersenschors kleven. Hun Franstalige ode aan Marc Moulin, waarmee ze de voorstelling sloten, getuigde echter wél van een onwereldse klasse.

Evengoed liet zingende squaw Mariee Sioux (HH) je op je honger. Met Faces in the Rocks bewees dit onwettige halfzusje van Alela Diane dat je ook met fluit, rain stick of een buffalo drum prachtplaten kunt maken, maar tijdens haar brave soloshow ontsteeg ze zelden het predikaat "aardig".

Even verder leidde duivelskunstenaar Mauro Pawlowski je dan weer rond in zijn geest met acht voorstellingen, die af en toe vermangeld werden door een gebrekkige quality control. Toch hield hij je aandacht lang genoeg vast met The Grooms (HHH) en vooral het fantastische gelegenheidscollectiefje Hitsville Drunks (HHHH), waar Pascal Deweze en Herman Houbrechts deel van uitmaakten.

Ook Grant Hart (HHH) maakte zaterdag in zijn eentje indruk, met een naadloze compilatie van gloednieuw werk en Hüsker Dü-songs. Hoogtepunt van de set was het ijselijk gebrachte verzoeknummer 'Diane', voorafgegaan door een duidelijk ontzette en hardop twijfelende Hart.

Minstens even overdonderd waren we ook door de treurige popsongs van Andy Yorke (HHHH), die zonder veel Kaïn&Abelcomplexen de schaduw van zijn Radioheadbroer Thom probeert af te gooien. 'Twist of the Knife' en 'Soft' (uit zijn The Unbelievable Truth-periode) konden bovendien zelfs tippen aan elke song op The Bends. En laat dàt zelfs niet eens een boutade zijn. (GVA)

literair

DE KLEPPER

ARNON GRUNBERG

Arnon Grunberg was top of the bill bij De Nachten en die status maakte de oppergod der Nederlandse letteren volledig waar. Vrijdag leek hij last te ondervinden van een jetlag, maar zelfs een vermoeide Grunberg wist te sprankelen in een niet geheel gevulde Rode Zaal. De schrijver beantwoordde op zijn bekende droogkomische wijze e-mails van het publiek en sprak met radiopresentatrice Ruth Joos over zijn tijd als embedded journalist in Irak en Afghanistan. Ook zei hij geen spijt te hebben van het cordon sanitaire dat hij rond de Nederlandse literaire wereld legde. "Het is fijn om hier in België geadopteerd te worden. En dat ik nooit meer hoef voor te lezen in Emmen of Arnhem, ach...." Een dag later toonde Grunberg zich zelf ook maar weer eens een begenadigd interviewer. Tijdens een conversatie met de Engels-Palestijnse schrijver Samir El-Youssef was hij scherp, grappig, en niet bang om af en toe een zijpad in te slaan. Aangezien zijn gesprekspartner er ook zin in had, ontspon zich een causerie op hoog niveau over Palestijns slachtofferschap, de Syrische geheime dienst en de woede in El-Youssefs recensies. El-Youssef: "Ik maak me soms zo boos dat ik een schrijver wel een schop zou willen geven." Grunberg: "Aha, en wanneer deed u dat het laatst?" (HC)

DE VERRASSING

SANNEKE VAN HASSEL

De jonge Nederlandse schrijfster Sanneke van Hassel (1971) zorgde zaterdag voor een authentiek kippenvelmoment met een voordracht uit haar debuutbundel IJsregen (2005). Ze was daarmee een van de weinige schrijfsters die indruk maakten tijdens het crossoverprogramma "Vrouwen en waanzin". Van de woeste dansvoorstelling van choreografe Ann van den Broeck of de dramatische uithalen van mezzosopraan Els Mondelaers kon je vinden wat je wou, er gebéúrde tenminste iets op het podium. Iets wat niet gezegd kon worden tijdens de zeurderige optredens van Hélène DeVos en Joke van Leeuwen. Maar bij Van Hassels optreden was het publiek weer bij de les. Of het aan haar theaterachtergrond lag of niet, de Rotterdamse bracht haar verhaal 'Parel' met verve en perfect gevoel voor timing. Ook het verhaal zelf - over een koppel dat uit elkaar groeit na de geboorte van de baby Parel - mocht er trouwens wezen. Tot op het bot uitgebeende zinnen en een mooie Carveriaanse sfeer maakten benieuwd naar IJsregen. (HC)

Bij gebrek aan onderhoudende schrijfsters, moesten de hoogtepunten tijdens De Nachten toch weer van de oude mannelijke rotten komen. En die kweten zich naar behoren van hun taak. Herman Brusselmans deed zijn ding met een verhaal over zijn oude tante Lydia die waanzinnig werd na jarenlang door haar vader te zijn verkracht met een komkommer; Tom Lanoye gaf een mooi bevlogen optreden ten beste over de uitholling van het begrip "rebel" en de cynische en schijnheilige reacties op de overwinning van Barack Obama; en Dirk Draulans entertainde de Rode Zaal met een boeiend verhaal over Charles Darwins evolutietheorie in Vlaanderen.

Hoop voor de toekomst is er gelukkig ook, want de echte crossovergedachte - waar het bij De Nachten toch ooit allemaal om begon - kwam dit jaar vooral van de jonkies. Op 'Het andere podium" bracht dichter Reinout Verbeke met zijn band Nevenwerking een geslaagde combinatie van rock 'n' roll en poëzie. "Als Samson een rocknummer kan maken," had Verbeke geredeneerd, "dan kunnen dichters het ook." Ook Floris Schillebeeckx, dichter en student Kleinkunst, bracht vrijdagnacht een liedjesprogramma. Meer indruk maakte hij evenwel met het gedicht dat hij eerder op de avond voordroeg: een lange, bijtende brief aan Mickey Mouse. Schillebeeckx keek er mooi woest bij, en op de vloer keek een groepje meisjes zwijmelend toe. Hen zien we volgend jaar waarschijnlijk wel weer terug.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234