Dinsdag 23/07/2019

Cross-over voor vierhonderd dooie goudvissen

Woensdagavond ging in de Ancienne Belgique De Nachten On Tour in première. Anders dan in zijn thuishaven deSingel biedt de reizende versie van dit cross-overfestival de bezoeker geen elvendertig keuzemogelijkheden. Een boodschap voor de jeugd door Dirk van Bastelaere, Paul van Ostaijen door Tom Lanoye of weemoedige elektronica van Eavesdropper... je hoefde niet eens David Copperfield te heten om het allemaal te kunnen beleven.

Brussel

Van onze verslaggever

Jeroen de Preter

Tegen de formule van De Nachten, de jaarlijkse hoogmis van de kruisbestuiving tussen rock, techno en literatuur, valt wel het een en ander in te brengen. Dat het zijn doel voorbijschiet, bijvoorbeeld. Door de overvloed aan keuzemogelijkheden is het perfect mogelijk om een parcours af te leggen zonder één literair programma mee te maken. Het grote aanbod zorgt bovendien voor onrust bij de bezoekers, een euvel waar vooral de stille dichters onder te lijden hebben. En die hebben het al zo moeilijk om op te boksen tegen een gierende gitaar of een losgeslagen drumcomputer. Het publiek, vorig jaar zo'n vierduizend man sterk, laat zich dat allemaal niet zo aan het hart komen. Dat de gangen van deSingel vaak drukker bezocht zijn dan de zalen, mag erop wijzen dat het festival in de eerste plaats een sociaal evenement geworden is. Cultuur als alibi voor sociale ontmoetingen, het fenomeen is wellicht even oud als cultuur zelf. Je daartegen verzetten heeft allicht evenveel zin als je verzetten tegen het slechte weer.

Vergeleken bij de Antwerpse moederversie is De Nachten On Tour een verademing, al was het maar omdat de keuzemogelijkheden erg beperkt zijn: het is of de bar of de zaal. Wie, zoals het merendeel van de hooguit vierhonderd bezoekers, voor het laatste koos, werd verplicht zich open te stellen voor verschillende genres als literatuur, techno, pop, theater, rock of een van hun talrijke bastaardkinderen. En zo kon het gebeuren dat een literatuurfanaat in de ban raakte van Eavesdropper, bekend van zijn soundtrack voor Aars, en Flash Didact, zijn minder roemruchte kompaan. Het duo weefde met trage drum'n'bass, electro en jazz een uniek klanktapijt. Eavesdropper kwam die avond nog een paar keer terug: een tweede keer met een knappe geluidscollage van een gedicht van Gust Gils, een derde keer met een onnadrukkelijke soundscape bij een sprookje van Peter Verhelst (zie hiernaast). Omgekeerd is het niet uitgesloten dat verstokte technofans onder de indruk kwamen van Christophe Vekeman, een schrijver met het charisma van een dozijn rockers en dj's tezamen. Vekeman heeft behalve veel Brusselmans en Bukowski, ook de verzamelde werken van de oude Nescio erg gretig tot zich genomen. Waar het dit onmiskenbaar talent voorlopig nog aan ontbreekt, is een eigen toon. Zijn verhaal over de loser Robert was een, zij het onderhoudende en pretentieloze, aaneenschakeling van jaren negentig-clichés.

Serge van Duynhoven is een dwarse natuur. Laat hij zich op traditionele poëzieavonden in de regel begeleiden door een streepje loodzware techno, op deze hoogdag van de multidisciplinariteit las hij gewoon een verhaaltje voor. Veel buitenliteraire effecten had de vertelling trouwens niet nodig. Wat zich aanvankelijk aankondigde als een nogal voor de hand liggend statement tegen het Vlaams Blok, ontwikkelde zich gaandeweg tot een bijzonder spannend en verrassend gruwelsprookje. 'Antwerp Psycho', zoals presentatrice Chantal Pattyn het verhaal treffend betitelde.

Het eerste deel werd besloten door Tom Lanoye, die, in- en uitgeleid door staalharde house, gedichten uit Bezette stad van Van Ostaijen scandeerde. Muziek, poëzie en voordrachtkunst vloeiden hier samen alsof dat de normaalste zaak van de wereld was. De verdienste van podiumdier Tom Lanoye, maar ook van zot Polleke, wiens gedichten meer dan zeventig jaar na zijn dood nog steeds klinken alsof ze nog geschreven moeten worden.

Een niet ongeestige Vital Baeken verspeelde de helft van zijn schaarse minuten door er zich over te beklagen dat Lanoye een half uur kreeg. Hij maakte zich verder ook druk over respectievelijk schilfertjes, de organisatie en het makke publiek, dat hij, niet geheel ten onrechte, met "een bak dooie goudvissen" vergeleek. The artist formerly known as Vitalski zal het echter met me eens zijn dat vierhonderd dooie goudvissen nog altijd te verkiezen zijn boven de duizenden al te luidruchtige bakvissen die De Nachten tot zo'n enerverend evenement maken. Het podium van de concertzaal was woensdagavond voor de gelegenheid met een twintigtal schietschijven versierd. Een beetje recensent begrijpt zoiets als een uitnodiging, maar veel reden om met scherp te schieten was er niet.

De Nachten On Tour: nog op 14 oktober in CC De Werft (Geel), 19 oktober in De Velinx (Tongeren), 21 oktober in de Vooruit (Gent), 27 oktober in de Stadsschouwburg Brugge en op 3 december in CC Berchem. Op Studio Brussel is er iedere zondag tussen 21.00 en 22.00 uur een radioverslag.

Première De Nachten On Tour is een verademing

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden