Dinsdag 12/11/2019

'Crisis? Je midlife kan ook een belevenis zijn'

Een jaar geleden verliet Johan Tuyaerts zijn tv-productiehuis Sultan Sushi. Hij ging afkicken op Costa Rica, maakte een roadtrip door Amerika, schreef een boek en werd directeur van... een tegelbedrijf. 'Ik wil weer verwondering voelen.'

"Lang geleden dat ik nog in een mediabedrijf ben geweest", zegt Johan Tuyaerts (46) wanneer we elkaar ontmoeten in Bar Marie, het café van mediagroep Sanoma in Mechelen. Volgende week verschijnt Highway 50, het midlife-reisboek van Tuyaerts. Highway 50 wordt aangekondigd als het verslag van een bevrijdende roadtrip dwars door Amerika.

Het boek ontleent zijn titel aan de gelijknamige, 5.000 km lange snelweg die begint in Ocean City, Maryland en eindigt in San Francisco, Californië. Highway 50 belooft op de achterflap rake reisobservaties en persoonlijke bespiegelingen bij het fenomeen midlife. De verschijning van het boek is voor Tuyaerts de afsluiting van een bewogen periode. "Het voorbije jaar heeft hard aan mij geschud."

Volledig gecrasht

Oktober 2003. Johan Tuyaerts richt samen met een paar partners in crime het productiehuis Sultan Sushi op. Het bedrijf wordt snel groot en scoort met programma's als Fata Morgana, Marsman, Danni Lowinski en Red Sonja. In 2010 verkopen Tuyaerts & co 51 procent van hun bedrijf aan de Duitse mediagroep ProSiebenSat1. De Belg Patrick Tillieux, toenmalig big shot bij ProSieben, ziet in Sultan Sushi de gedroomde partner om tv-formats te bedenken die wereldwijd aanslaan.

Maar nog geen jaar later houdt Tillieux het bij ProSieben voor bekeken. Er komt een nieuwe CEO die de Amerikaanse markt wil veroveren met spectaculaire entertainment- en realityshows. Niet echt iets voor Sul-tan Sushi, zegt Tuyaerts. "De programma's die wij wilden maken, vonden ze in Duitsland onverkoopbaar en de programma's die we van hen moesten maken, vonden wij onverteerbaar." Doodongelukkig werd hij ervan: "Mijn ziel als tv-maker verschrompelde."

Eind 2013 beslist Tuyaerts dat hij zo niet verder wil. Hij kiest nog mee zijn opvolger - Steven Allcock van Studio 100 - en kondigt vervolgens met lood in de schoenen en een krop in de keel zijn vertrek aan. "Een van de moeilijkste momenten in mijn leven. Toen ik na mijn afscheidsfeestje in mijn auto stapte, ben ik volledig gecrasht."

De zwaarste klap komt echter pas acht maanden later, wanneer ProSiebenSat1 besluit om Sultan Sushi op te doeken. Tuyaerts krijgt her en der het verwijt dat hij als kapitein als eerste het zinkende schip had verlaten. "Met de hand op het hart: dat klopt niet", zegt hij. "Dat de Duit-sers Sultan Sushi zouden opblazen, was niet te voorzien. Had ik het geweten, ik was nooit weggegaan en was blijven vechten tot het einde."

Na zijn ontslag last hij een sabbatical in. Hij constateert dat je zelfs als ex-CEO snel vergeten wordt: zijn e-mailverkeer valt al na een week stil. "Ik begon zelfs spam te lezen. Heel gênant." (lacht)

Op aanraden van zijn vrouw en dochters boekt hij in mei een afkicktrip naar Costa Rica. "De mensen van Sultan Sushi hadden mij een surfboard gegeven waarop ze al hun namen hadden geschreven. Daarmee wilde ik een oude droom waarmaken: surfen op metershoge golven."

Tuyaerts houdt in Costa Rica een blog bij. In een van zijn posts schrijft hij: 'Golfsurfen kun je het beste vergelijken met een orgasme dat je krijgt terwijl er op hetzelfde moment een zware kast op je valt'.

Ik vraag hem of de Caraïbische Zee hem onzacht op zijn leeftijd heeft gewezen. "Ik had de impact van de golven in ieder geval zwaar onderschat", geeft hij toe. "Halverwege mijn reis had ik al drie gekneusde ribben. (lacht) De laatste dagen heb ik meer gedobberd dan gesurfd. Net achter de branding liggen en het water zachtjes tegen je plank horen klotsen: het is enorm rustgevend."

Auditief gluren

Al dobberend komt Tuyaerts tot het besef dat hij op 46-jarige leeftijd niet alleen maar achterom hoeft te kijken."Op een dag lag ik op mijn surfplank en zag ik een dolfijn. Ik dacht: wat een voorrecht dat ik hier mag liggen. Ineens zag ik letterlijk en figuurlijk een zee van mogelijkheden. Voor het eerst sinds mijn ontslag had ik het gevoel: alles kan nog, ik kan mijn leven nog een andere wending geven."

Alleen reizen: het werkt wel vaker therapeutisch. Een ander voordeel: je kunt - zoals Tuyaerts het zelf noemt - auditief gluren: op café of restaurant de mute stranger zijn die ogenschijnlijk geconcentreerd een boek leest terwijl hij elk woord van het gesprek naast hem opvangt.

"Het was in Costa Rica een van mijn favoriete tijdsbestedingen", lacht hij. "Aan het zwembad volgde ik eens een gesprek tussen drie Amerikaanse vrouwen. De ene praatte enkel nog met haar ex-man via haar advocaat, maar was wel blij met zijn huis op Long Island. De andere was onlangs met haar ex en hun kinderen iets gaan eten, maar was nog voor het voorgerecht van tafel gelopen. En de derde kleedde de latino barman met haar ogen uit en bezweek net niet aan de vele caipirinha's die ze naar binnen kapte. Zo zie je maar: je hoeft niet per se met mensen in gesprek te gaan om je in hen te kunnen inleven." (lacht)

On the road

In augustus 2014 gaat Tuyaerts opnieuw op reis. Hij trekt naar het oosten van Amerika, stapt er in een Chevrolet en ontpopt zich als een easy rider op vier wielen. Zijn doel: het wilde westen ontdekken waar hij in Texas City in Tremelo de prefabversie van zag. Texas City was de naam van het Amerikaanse paviljoen op de expo in Brussel in 1958. Het werd daarna naar Tremelo overgebracht, waar kleine Johan al spelend droomde van een leven als lone ranger. Hij kwam er in contact met de liedjes van midwest-chroniquer John Mellencamp en wist: die immense prairies en slapende dorpjes wil ik ooit zien.

Op de Highway 50 doorkruist Tuyaerts elf staten en ontelbare small towns. Hij geniet intens van de eindeloze Highway 50 en het voortdurende onderweg zijn. "Ik bereikte in mijn Chevy een heerlijke staat van onthechting. Het gevoel dat Kerouac zo mooi omschrijft in On the Road: 'Nothing behind me, everything ahead of me, as is ever so on the road'."

Ergens tussen de besneeuwde passen van de Rocky Mountains en de vruchtbare valleien van Sacramento komt hij tot het inzicht dat een midlifecrisis eigenlijk een opportuniteit van jewelste is. Tenminste: als je erin slaagt om je even los te wrikken van je eigen leven. "Je hoeft daarvoor niet naar Amerika te gaan, hè. Je kunt ook een tijdje stoppen met werken of vrijwilligerswerk doen. Het belangrijkste is dat je je perspectief eens verandert.

"Veel mensen hebben het gevoel dat het beste deel van hun leven na hun veertigste voorbij is. Maar wat is het beste deel van ons leven? Onze studententijd? Elke nacht ladderzat in bed kruipen, met een waanzinnige kater naar de les gaan, twee maanden per jaar keihard blokken... dat is toch pure horror? (lacht)

"Wij veertigers gebruiken onze studententijd als een nostalgisch schuiloord. We hebben geleerd dat het leven geen cadeaus uitdeelt, dat we hard moeten werken voor onze carrière, ons huwelijk en ons gezin, en op een gegeven moment willen we terug naar een periode waarin alles veel eenvoudiger was. Maar wat we vergeten, is dat die periode vaak helemaal niet zo fantastisch was. Pas als we dat beseffen, kunnen we weer openstaan voor andere dingen in het leven. En worden we vaak veel gelukkiger dan toen we twintig waren."

Afscheid van de tv-wereld

Nadat Tuyaerts in de midwest een symbolische streep heeft getrokken onder de eerste 46 jaar van zijn leven, moet hij nog één ding doen om de kaap van zijn midlife succesvol te ronden: zijn professionele leven, part 2, uitstippelen. Hij neemt een beslissing die hij al maanden voelt opborrelen, maar waar hij pas dan klaar voor is: hij zegt de tv-sector vaarwel en neemt samen met zijn vrouw het tegelbedrijf van zijn schoonouders over. Voortaan stelt hij zich voor als de managing partner van RG Tegel, een bedrijf gespecialiseerd in keramische vloer- en wandbedekking.

"In het begin van mijn sabbatical dacht ik nog: laat ik maar televisie blijven maken. De mensen verwachten dat van mij. Maar naarmate de tijd vorderde, besefte ik dat ik al alle soorten tv-programma's had gemaakt die ik wilde maken. Ik was echt toe aan iets nieuws. Iets waar ik mij weer over kon verwonderen."

Van de glamour van de tv-sector naar de wat minder tot de verbeelding sprekende wereld van keramische materialen: het blijft een position switch waar velen van opkijken. Tuyaerts: "Nochtans is wat ik ga doen bij RG Tegel niet zo verschillend van wat ik als tv-maker deed. Ik ga de missie van ons bedrijf uitdragen. Storytel-ling, dus. Dat deed ik bij Sultan Sushi ook al, maar nu in een heel andere context. Ik bevind me in een heerlijk onontgonnen gebied, mijn nieuwsgierigheid wordt weer volop geprikkeld."

Tuyaerts legt me uit waarom tegels niet zomaar tegels zijn en houdt een passioneel betoog over surface design en digitale innovatie. Wanneer hij besluit met de mededeling dat hij de tv-wereld niet mist, heb ik geen enkele moeite om hem te geloven. "Als ik vroeger op vakantie tegen mensen zei dat ik tv-programma's maakte, gingen de gesprekken onvermijdelijk over televisie. Dat vond ik niet alleen vervelend voor mezelf, maar ook voor de andere mensen in het gezelschap. Die hadden namelijk ook boeiende jobs. Van die miserie ben ik nu wellicht voorgoed verlost. Tegels? Ah bon. Allez, tot morgen, hè." (lacht)

Highway 50. Midlife roadtrip dwars door Amerika verschijnt op 24/3 bij uitg. Lannoo.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234