Maandag 29/11/2021

Crisis in het Europese socialisme

BRUSSEL l De diagnose die specialisten voor de PS hebben gesteld is zonneklaar: de partij is ziek. Toch staan de Franse socialisten allesbehalve alleen met hun problemen.

Het zou onrechtvaardig zijn, zeggen specialisten, om de PS-crisis enkel door een nationale, Franse bril te bekijken. Het Parijse plaatje mag niet los worden gezien van de ontwikkelingen elders in Europa. Om maar te zeggen dat het socialisme in de hele Unie ziek is.

Niet eens zo lang geleden, in de EU van de 15, waren socialisten en sociaaldemocraten in de meeste hoofdsteden aan zet. Lionel Jospin probeerde een krachtig hervormingsbeleid op te zetten in Frankrijk, Tony Blair beleefde jubeljaren in Groot-Brittannië, Gerhard Schröder sloeg het pad der modernisering in in Duitsland, Romano Prodi probeerde hetzelfde in Italië.

Het Europa van de 27 kleurt echter flink anders. In de nieuwe lidstaten in Oost-Europa zijn grotendeels liberale regeringen aan de slag, en ook in Scandinavië, destijds een bakermat van de sociaaldemocratie, is links op zijn retour.

Premier Gordon Brown mag het dieptepunt van zijn populariteit dan wel achter zich gelaten hebben, het ziet er allerminst naar uit dat hij bij de volgende verkiezingen, ten laatste in de lente van 2010, kans maakt tegen David Cameron en diens Tory's. In Italië is Silvio Berlusconi ondanks alles wat onderhand over hem bekend is toch weer aan de macht geraakt en slaagt de Partito Democratico van Walter Veltroni, een partij die zelfs het stempel 'sinistra' ('links') niet langer wil dragen, er tot nader order niet in veel anti-Berlusconiaans weerwerk te bieden.

In de Duitse Bondsrepubliek weet de SPD dat ze zich weinig illusies moet maken over de parlementsverkiezingen van volgend jaar. Alleen in Spanje en Portugal lijken de socialistische partijen tot nader order stand te houden.

Volgens de Franse politoloog Rémi Lefebvre, van de Universiteit van Rijsel, hebben de diverse socialistische of sociaaldemocratische partijen in West-Europa "dertien van de vijftien voorbije verkiezingen verloren".

Wat is het probleem? In de eerste plaats zegt Lefebvre dat de centrumlinkse familie geen afdoende antwoord geboden heeft op globalisering, liberalisering en individualisering. Bovendien lieten de partijen na hun klassieke basis te koesteren, zodat arbeiders naar rechts overliepen en links meer en meer het centrum opzocht. "Ten slotte raakte links ook gebrouilleerd door rechts, dat een stuk vroeger aan zijn aggiornamento is begonnen. Het waardedebat wordt vandaag door rechts gedragen, niet door links." (LD)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234