Dinsdag 23/07/2019

Veiligheid

Criminaliteitscijfers dalen voor zesde jaar op rij

Beeld iStock

Er wordt minder ingebroken, maar online laten we ons nog vaak bestelen of zelfs misbruiken, zo blijkt uit de nieuwe criminaliteitscijfers van de Lokale en Federale Politie. Om zich daartegen te wapenen halen ze binnenkort alles uit de kast om cyberexperten binnen te halen.

De wittebroodsweken van Marc De Mesmaeker zijn voorbij. Vandaag mag de nieuwe politiebaas pronken met de dalende criminaliteitscijfers van voorganger Catherine De Bolle, die onlangs vertrok naar Europol. De balans: minder woninginbraken, minder terrorisme en radicalisering, maar online is er nog werk. 

Het aantal (geregistreerde) criminele feiten via ICT steeg van 43.800 in 2016 naar 44.165 vorig jaar. Online fraude nam met bijna 6 procent toe, en bijna vier keer zoveel mensen klopten bij de politie aan omdat er intieme beelden van hen circuleerden. Maar of het probleem daarom groter is geworden, is moeilijk te zeggen. Misschien wel, maar misschien doen gewoon meer mensen aangifte.

"We merken inderdaad dat de aangiftebereidheid stijgt, doordat veel van die zaken in de media komen", zegt De Mesmaeker. "Al zijn mensen nog vaak te beschaamd om naar de politie te stappen omdat ze zich gefopt voelen, en dat begrijp ik. Maar doe aangifte! Zo krijgen wij een beter zicht op de problematiek en kunnen we dit beter bestrijden." Ook minister van Justitie Koen Geens (CD&V) hamert op het belang daarvan. "Zo vergroot de kans dat parketten de criminelen ook effectief kunnen vervolgen." 

Dat het bestrijden van cybercriminaliteit voorlopig nog de zwakke plek is van de politie, beseft iedereen maar al te goed. "In de VS is de helft van de criminaliteit gelinkt aan online activiteiten. Dat is nog niet het geval bij ons, maar het is wel tijd voor actie", benadrukt Nicholas Paelinck, korpschef van de politiezone Westkust (De Panne, Koksijde, Nieuwpoort) en nationaal vertegenwoordiger van de lokale politie. 

"Voor de lokale politie gaan we zwaar inzetten op Computer Crime Units, die moeten er overal komen. Als de identiteit van je zoon gestolen wordt op Facebook, en hij duikt op in gore chatsessies, dan moet de lokale politie die jongen kunnen helpen", zegt Paelinck. "Daarnaast moeten we ook inzetten op preventieadviseurs die naar scholen gaan, maar evengoed naar de oudere generatie, om te waarschuwen voor de gevaren van het internet." In dat kader moeten agenten in de toekomst nog meer zelf gaan hacken. "Scholen, overheden of ziekenhuizen bijvoorbeeld. En nadien geef je die een veiligheidsrapport om te tonen waar de gaten zitten."

Al is er één groot probleem: de politie slaagt er niet in om haar Computer Crime Units te bevolken. "Nu moeten we nog rekruteren in politiemiddens, maar in de toekomst willen we ze rechtstreeks uit de scholen en de privé kunnen plukken", zegt De Mesmaeker. "Zulke cyberprofielen moet je niet per se leren schieten of een jaar opleiden tot politieman. Die moeten meteen beschikbaar zijn." Daarvoor moet hun statuut worden aangepast, iets wat de politietop nog dit jaar hoopt rond te krijgen. Vanaf dan zal de politie rechtstreeks specialisten uit het bedrijfsleven kunnen aantrekken. "Niet alleen ICT-mensen, maar bijvoorbeeld ook boekhouders."

Alleen is de vraag: zullen cyberbollebozen, die ook in de privé zeer gegeerd en goed betaald worden, zwichten voor de charmes van de politie? "We hebben daar inderdaad een concurrentieel nadeel", klinkt het. "Een cyberspecialist die bij ons werkte, kreeg na zes maanden al een mooie aanbieding van VISA", vertelt Paelinck. Volgens hem en De Mesmaeker zou het in de toekomst dan ook logisch zijn om de verloning voor bepaalde functies marktconform te maken, zodat de politie in de 'war on talent' niet met lege handen achterblijft. Ook voor minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA) is dat bespreekbaar, al benadrukt hij dat er nog manieren zijn om de politie aantrekkelijker te maken.

Minder woninginbraken

Waar wel steeds aangifte van wordt gedaan, zijn woninginbraken. Vorig jaar waren er 3.700 minder in ons land, een daling met 6,6 procent tegenover 2016. "De rondtrekkende bendes van tien, vijftien jaar geleden zien we vandaag veel minder", legt Paelinck uit. "Is dat misschien omdat de economische toestand in Polen en Roemenië aan het verbeteren is? Of is het omdat op bepaalde momenten de grenzen werden gecontroleerd in het kader van terreurbestrijding of transmigratie?" Hij verwijst naar de lagere misdaadcijfers langs de Franse grens. "Doordat de Fransen er patrouilleren, blijven bendes uit Duinkerke of Roubaix weg uit Kortrijk en Mons."

Ook de toenemende aanwezigheid van camera's en buurtinformatienetwerken speelt een rol. "En we patrouilleren ook anders", legt Paelinck uit. "Vroeger stuurde de politie patrouilles op het moment dat er een inbraak werd gemeld. Nu zet men meer in op inbraakpreventie en onderschept men vaak al wagens met inbraakmateriaal nog voor er een is gepleegd. Natuurlijk, het effect van preventie zie je niet in de cijfers, want dat zijn feiten die niet gebeurd zijn. Maar het feit dat ze dalen, wil toch zeggen dat onze aanpak efficiënt is", maakt hij zich sterk.

Maar hoe kom je die inbrekers dan op het spoor? "Wij krijgen tips van buitenlandse collega's, die ons doorgeven welke daders bij hen opereren of voor welke nummerplaten we moeten opletten", zegt Paelinck. "Maar we halen ook informatie uit pv's. Veel inbrekers zijn gewoontedieren: ze komen via dezelfde weg en keren via dezelfde weg terug. We zien ook wie binnen- en buitenrijdt via ons cameraschild."

Terrorisme

Ook het aantal geregistreerde feiten van terrorisme, extremisme en radicalisering daalde vorig jaar, na een piek in 2016. Het gaat vooral om deelname aan terroristische groeperingen, maar ook om het verspreiden van haatpropaganda. "Maar dat wil niet zeggen dat onze aandacht mag verslappen", waarschuwt De Mesmaeker. "Integendeel, het is juist omdat we hier zo veel aandacht voor hebben, en veel systematischer te werk gaan, dat de trend daalt." 

Minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA) is tevreden met de dalende cijfers. "Maar het werk is inderdaad niet af", zegt de minister. "We zien dat criminelen steeds inventiever worden en actief zijn op verschillende domeinen. De politie moet haar werkwijze daar telkens weer aan aanpassen. Het is niet zo dat de ene jaagt op inbrekers en de andere op terroristen: het gaat om hele netwerken die ze samen moeten blootleggen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden