Dinsdag 21/01/2020

Creatieve pitbulls

Wie draagt de broek bij een tv-serie? De regisseur, lijkt het logische antwoord, maar bij Vlaamse series als Eigen kweek en Clan nemen showrunners de touwtjes strak in handen. 'Ik ben de harde schijf van de set.'

Een showrunner. In de Verenigde Staten kennen ze het fenomeen al langer. Een serie als Breaking Bad verslijt na vijf seizoenen algauw vijfentwintig verschillende regisseurs, en het is aan de showrunner om die allemaal strak in het gareel te houden. Zij moeten ervoor zorgen dat het totale plaatje klopt, hoeveel scriptschrijvers en regisseurs ook aan een serie te pas komen.

"Een showrunner volgt en begeleidt de hele serie van a tot z", legt Malin-Sarah Gozin uit. Als showrunner van Clan en Connie & Clyde begeleidde ze het hele creatieve proces van de VTM-series. "Het begint al bij het bedenken van het idee van de serie zelf, dat je ontwikkelt en dan aan de zenders verkoopt. Daarna begint de scriptfase: je schrijft samen met een scenarist het script of neemt de leiding over een writer's room die teksten schrijft op basis van jouw instructies. Pas in de laatste fase van het scenario wordt de regisseur zelf erbij gehaald."

Werelden verzoenen

De showrunners krijgen zelf de luxe om een of meerdere regisseurs aan te stellen. "Je kunt zoeken naar iemand van wie je denkt dat die het beste de visie van je verhaal naar het scherm kan vertalen", zegt Philippe De Schepper, showrunner van de Eén-series Eigen kweek en Dubbelleven.

Het feit dat die regisseur het niet gewoon is dat een ander uiteindelijk de plak zwaait, kan wel voor twisten zorgen. "Sommige showrunners zijn veel nadrukkelijker op de set aanwezig dan anderen", legt De Schepper uit. "Vlaamse regisseurs zijn dat niet gewoon omdat de traditie nu eenmaal anders is. Ik probeer de twee werelden te verzoenen. Ik kom niet op de set. De regisseur mag daar zijn ding doen, maar ik praat in de voorbereiding wel alles met hem door en bekijk elke dag de opgenomen beelden. Als ik een verkeerde interpretatie zie, zal ik hem bellen. We kunnen moeilijk staan ruziemaken op de set."

Gozin volgt die mening, maar zij is wel nadrukkelijk aanwezig bij de opnames. "Anders dan in de Verenigde Staten vormen wij samen met de regisseur een creatieve tandem. Ik ben aanwezig op de set, maar als er creatieve bedenkingen zijn, praten we dat onder elkaar uit. De regisseur blijft ook zijn acteurs en groep aansturen. Op die manier ontstaat een verfrissende wisselwerking van ideeën."

Een groot verschil met de Verenigde Staten. "Een grote zender als NBC gaat daar rechtstreeks in zee met showrunners van wie ze perfect weten wat ze kunnen verwachten. Maar dat heeft ook een groot nadeel", weet Tim Van Aelst, showrunner van Safety First en bedenker van Benidorm Bastards. "De regisseurs worden daar dan wel in het gareel gehouden door de showrunner, die laatste lijkt meer en meer het schoothondje van de tv-netwerken. De mening van de zenders wordt soms klakkeloos overgenomen en dat kan dodelijk zijn voor een programma. Bij de ontwikkeling van de Amerikaanse versie van Benidorm Bastards hadden de zenders soms te wilde plannen met de oudjes. Een goede showrunner bewaakt dan de ziel van het programma en moet in zo'n geval ingrijpen zodat die ouderen hun waardigheid bewaren."

Clan werd niet chronologisch gedraaid en door twee verschillende regisseurs ingeblikt. "Als complexe tijd- en verhaallijnen tijdens opnames kriskras door elkaar lopen, ben je als showrunner de harde schijf van de set", zegt Gozin. "Als je maanden later het vervolg van een scène inblikt, moet je precies duiden waar de personages zich in het verhaal bevinden." Voor de continuïteit van een programma lijkt een manusje-van-alles dan ook een zegen. "Een goede showrunner heeft van begin tot einde een duidelijke, rechtlijnige visie en bouwt bruggen tussen alle afdelingen", vertelt Gozin. "We bepalen het volledige DNA van een tv-serie. Je mag twijfelen in je hoofd, maar nooit in je buik. Het buikgevoel moet altijd goed zitten."

Maniakaal

Je vermijdt ook veel conflicten, weet De Schepper. "Als de producent alles bepaalt, kan de regisseur achteraf zeggen dat het scenario slecht is, terwijl de scenarist zegt dat het anders verfilmd had moeten worden. Nu valt dat allemaal onder de verantwoordelijkheid van de showrunner."

Het is wel opvallend dat showrunners opeens zo prominent naar voren komen in de aftiteling van series als Safety First en Eigen kweek. "Het fenomeen bestaat eigenlijk al langer, maar begint nu pas ingang te vinden", weet Gozin. "Ik ben maniakaal met elk detail van een productie bezig", bekent Van Aelst. "Het is niet zo handig om je naam zowel bij de aftiteling zowel onder regie, muziek, redactie als montage te schrijven. Je moet het dan maar benoemen zoals het is."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234