Woensdag 25/05/2022

Creatief met stembusfraude

Het bewijs stapelt zich op dat de fraude vorige week welig tierde bij de Russische parlementsverkiezingen. Winnaar was wellicht niet toevallig de partij van president Vladimir Poetin.

De uitslag van vorige zondag klonk te mooi om waar te zijn voor Poetins partij Verenigd Rusland. Meer dan driekwart van alle parlementszetels, genoeg om op eigen houtje de grondwet aan te passen. Geen enkele zetel voor felle oppositiepolitici. En met 48 procent was de opkomst twee keer hoger dan de peilingen voorspelden.

De afgelopen week zijn er grote vraagtekens geplaatst bij die uitslag. Journalisten ontdekten stemvervalsing en verdachte resultaten. De fraude is volgens critici net zo grootschalig als vijf jaar geleden, toen meer dan honderdduizend mensen uit protest de straat opgingen. Het verschil is dat het bedrog dit keer beter verstopt zou zijn.

Een steekproef van journalisten toonde duidelijke tekenen van fraude aan. Mensen konden meerdere malen hun stem uitbrengen, opkomstcijfers deugden niet, leden van stembureaus voegden zelf stapels ingevulde stembiljetten toe aan de resultaten.

Er lopen inmiddels 32 strafzaken tegen mensen die de boel bedonderd zouden hebben, maar voor oppositiepolitici is dat niet genoeg. Critici wijzen op vier tekenen van reusachtig bedrog.

1. Op papier is de opkomst hoger dan in werkelijkheid

De steekproef van persbureau Reuters was simpel: verspreid verslaggevers over elf willekeurige stemlokalen, tel het aantal uitgebrachte stemmen en vergelijk die met de officiële uitslag. Wat bleek? De opkomst op papier was in drie stemlokalen veel hoger dan in werkelijkheid.

Neem stemlokaal 284 in Oefa. De verslaggevers telden 799 kiezers, maar het stembureau sprak in de uitslag van 1.689 stemmen. En in stemlokaal 591 van Saransk kwamen de verslaggevers op 1.172, terwijl het stembureau 1.756 stemmen noteerde. Leden van de stembureaus ontkenden geknoei. Ze wilden niet uitleggen waarom sommige kiezers meerdere keren langskwamen en telkens een nieuw stembiljet kregen. Ook bleef onbeantwoord waarom een voorzitter na sluitingstijd een pakketje stembiljetten in de bus dropte

2. Met een journalist erbij is de steun voor Poetins partij opmerkelijk laag

De leden van stembureau 62 in het dorpje Knjazevo hadden geen trek in pottenkijkers. Ze probeerden de verslaggever van Reuters weg te sturen. Maar de verslaggever mocht blijven van de politie.

De uitslagen van het stembureau zijn opmerkelijk. Opkomst: 22,7 procent. Steun voor Verenigd Rusland: 34,9 procent. Het is de enige uitslag in de regio die aansluit bij de peilingen voor de verkiezingen. In alle 62 omliggende stembureaus was de opkomst en de steun voor Verenigd Rusland veel hoger. Daar lag de opkomst rond 70 procent en de steun voor Poetins partij rond 50 procent.

Critici verklaren het verschil door de aanwezigheid van de verslaggever: nu moest de kiescommissie zich wel aan de regels houden.

3. Ruim honderd keer 62,2 procent voor Poetins partij

Markant zijn de uitslagen in de regio Saratov. In meer dan honderd stemlokalen kreeg Verenigd Rusland exact hetzelfde percentage stemmen: 62,2 procent. Verkiezingsdeskundige Alexander Kirejev zegt in Russische media dat de overeenkomst doorgestoken kaart geweest moet zijn.

Oppositiepoliticus Aleksej Navalny wijst erop dat Saratov een belangrijke regio is voor president Poetin: Vjatjeslav Volodin, een van de machtigste medewerkers van Poetins staf, deed in Saratov mee voor een plek in het parlement. Zaterdag werd aangekondigd dat Volodin de nieuwe parlementsvoorzitter wordt na zijn succes in Saratov.

De voorzitter van de stembureaus in Saratov ziet niets geks in de uitslag. Hij spreekt van een 'mathematische toevalligheid'.

4. Voorzitters van de stembureaus proppen zelf de stembussen vol

Webcams in stemlokalen waren bedoeld als bewijsmiddel van eerlijke verkiezingen. Maar video's uit meerdere lokalen lieten een heel ander beeld zien.

Op beelden uit Rostov is te zien hoe een medewerkster van een stembureau zelf de stembus vult. Er gaan tientallen biljetten de stembus in, terwijl twee collega's haar afschermen.

De voorzitter van de kiescommissie in Nizjni Novgorod maakte gebruik van een soortgelijke strategie: twee collega's leiden omstanders af, zelf laat ze soepeltjes biljetten de stembus in glijden.

Voorzitter van de kiesraad Ella Pamfilova ziet de video's niet als bewijs van fraude. Bij vorige verkiezingen waren soortgelijke beelden ook onvoldoende voor veroordelingen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234