Vrijdag 14/08/2020
Frederik Delaplace.

PortretFrederik Delaplace

Creatief met besparingen: de nieuwe VRT-CEO begint zijn moeilijke taak

Frederik Delaplace.Beeld BELGA

Hij wil van het kabbelende beekje dat de VRT vandaag is, een stromende bergrivier ­maken. Met die metafoor toont kersvers CEO Frederik Delaplace (°1970) zijn ambities. Maar zal hij van de ­openbare omroep de Champions League van de media kunnen maken? ‘Hij moet ervoor zorgen dat de VRT niet uitgekleed wordt.’

“Of hij kleine kantjes heeft? Ik heb ze alleszins nog niet ontdekt.” Vlaams minister van Media Benjamin Dalle (CD&V) ziet het helemaal zitten met de nieuwe CEO voor de VRT. Dat is logisch; het is geen geheim dat Dalle het voortouw nam in de aanstelling van Frederik Delaplace. Officieel start zijn opdracht vandaag, op 1 augustus. Onder de radar is hij al aan de slag om zich in te werken als nieuwe gedelegeerd bestuurder van de openbare omroep.

De wittebroodsweken zullen hoe dan ook van korte duur zijn. Dat kunnen we in dit geval niet aan Covid-19 toeschrijven. In de officiële VRT-communicatie mag weerklinken dat de rust is weergekeerd aan de Reyerslaan na het ontslag van CEO Paul Lem­brechts en directeur Media en Productie Peter Claes, maar in de praktijk komt Delaplace niet echt in rustig vaarwater terecht. Al zullen zeebonken meteen declameren: rustig vaar­water heeft nooit een goede kapitein voortgebracht.

Een van de zaken die Delaplace voor had op de andere kandidaten – Koen Clement, directeur van het cultuurfestival Europalia, en Peter Vandermeersch, die in Ierland het mediabedrijf Independent News & Media helpt reorganiseren voor Mediahuis – is ervaring op het hoogste niveau. “Hij weet wat er verwacht wordt van een CEO”, zegt Dalle. “Dat was cruciaal. Bovendien brengt hij de nodige media-ervaring en managementeigenschappen mee (Delaplace was CEO van Mediafin, het bedrijf achter de kranten ‘De Tijd’ en ‘L’Echo’, FE).”

Dat van Frederik Delaplace – door ex-collega’s ook wel ‘Fredje’ genoemd – wordt gezegd dat hij perfect one of the boys kan zijn, heeft allicht ook meegespeeld in het besluit hem de job te geven.

Geen illusies

Zelf wil Delaplace nog geen grote verklaringen afleggen. In een sms aan De Morgen liet hij verstaan dat de focus voor de komende weken duidelijk is: “Uiteraard zal de nieuwe beheersovereenkomst al mijn aandacht krijgen.” Normaal gezien liggen de grote lijnen van die overeenkomst, waarin de afspraken worden vastgelegd waaraan de VRT zich de komende vijf jaar moet houden in ruil voor financiële middelen van de Vlaamse regering, al zo goed als vast. Dat een nieuwe CEO daar zijn stempel op wil drukken is logisch, het bepaalt voor een groot deel de toekomst van zijn functie.

Wat de financiële middelen betreft, maakt men zich bij de VRT geen illusies. “Niemand hier is zo naïef om te geloven dat Delaplace tijdens zijn sollicitatiegesprekken gezegd heeft dat hij de besparingen die er zullen aankomen, niet zal uitvoeren”, zegt Clem Robyns van Iedereen VRT, het platform dat opkomt voor de medewerkers die niet bij een vakbond aangesloten zijn. Paul Lembrechts heeft zich altijd hevig tegen die besparingen verzet. “De vraag is hoe creatief Delaplace hiermee zal omgaan. Hij moet ervoor zorgen dat de VRT niet uitgekleed wordt.”

Beeld Gijs Kast

Dat blijft een bezorgdheid aan de Reyerslaan. “Iedereen spreekt graag van een sterke VRT,” zegt Robyns, “maar als je kijkt naar hoe politici onze digitale ontwikkeling proberen te beknotten, zou je het tegengestelde denken.” Ook de opeenvolging van besparingen helpt de VRT niet. Tussen 2015 en 2019 werd er voor 39 miljoen euro weggesneden. De kostprijs van de VRT per Vlaming daalde tussen 2014 en 2018 met 9 procent naar net geen 3,5 euro per maand (of 41 euro per jaar). “Vergeleken met andere Europese omroepen zijn wij heel goedkoop”, aldus Robyns.

Bij zijn officiële voorstelling liet de nieuwe CEO al een beetje in zijn kaarten kijken. “In vergelijking met een commercieel bedrijf moet de VRT nog veel voorzichtiger zijn, met veel meer nuance omgaan met haar middelen. Want de aandeelhouders zijn alle Vlamingen.” Hij is ervan overtuigd: “Met het budget dat de omroep ter beschikking krijgt, kunnen we onwaarschijnlijk mooie dingen doen.”

In een interview in Het journaal ging hij nog een stapje verder. Delaplace vindt dat de VRT een bedrijf moet worden dat eerst naar de inhoud van een project kijkt, en dan pas naar de financiering. Nu gebeurt dat nog te veel andersom. “Koken kost geld, maar je moet weten wát je wilt koken. Het lijkt er hier soms op dat men eerst een keuken wil zetten en dan eens gaat nadenken over het recept.”

Delaplace wordt in de mediawereld niet alleen geroemd om zijn gevoel voor droge humor, maar vooral voor het traject dat hij wist af te leggen met Mediafin. “De Tijd is mede onder zijn zeggenschap op twee vlakken sterk geëvolueerd”, zegt minister Dalle. “Ten eerste op technologisch vlak: het merk was een voorloper op het gebied van digitalisering. Ten tweede inhoudelijk: de saaie, zakelijke Financieel-Economische Tijd is vandaag een krant die zich ook maatschappelijk op de kaart heeft gezet.”

Vooral op het vlak van technologie zijn de verwachtingen hooggespannen. De VRT heeft de voorbije jaren bewezen dat het nog steeds uitstekende programma’s maakt, maar die bij de juiste doelgroep krijgen, blijkt een probleem. Hoe bereik je een publiek dat niet meer naar lineaire tv kijkt en de smartphone als het meest onmisbare stukje technologie beschouwt? Volgens experts ontbreekt het de VRT aan een duidelijke distributiestrategie.

Dat zo’n strategie broodnodig is, blijkt al enkele jaren uit het Digimeter-onderzoek van de UGent. Gemiddeld spendeert de Vlaming 2 uur en 48 minuten per dag op zijn smartphone. En zodra we onze gsm oppakken, wisselen we gemiddeld vier keer van app. Dat zijn vooral apps van grote Amerikaanse bedrijven: WhatsApp, Instagram, Netflix en binnenkort Disney+. Die gaan niet alleen met een groot deel van de aandacht lopen, ze slokken ook nog eens 80 procent van de advertentiegelden op.

Slimme mix

De vraag is hoe de VRT daar een voet tussen de deur wil houden, of beter: krijgen. Delaplace is zich terdege bewust van de grootte van die uitdaging. “Waarom zouden we met VRT en partners investeren om wat we produceren beter te maken, als we het niet tot bij de eindconsument krijgen?”

Het wordt de openbare omroep op dat vlak niet gemakkelijk gemaakt. Men volgt met argusogen wat er in het Antwerpse hoofdkwartier van DPG Media (waartoe ook De Morgen behoort) gebeurt. Daar zet men vanuit de merken Het Laatste Nieuws en VTM hard in op populair nieuws, entertainment en sport. En als de VRT daar iets tegenover zou willen zetten, durft de politiek daar al eens een stokje voor te steken. Zo schreef de Vlaamse regering in haar regeerakkoord dat de VRT niet meer moet meebieden op grote sportevenementen. Ook te veel geld uitgeven aan bekende schermgezichten is geen optie meer. Wat de advertentiemarkt betreft, moet de VRT zich een stuk terughoudender opstellen. Er wordt gewerkt aan nieuwe reclameplafonds.

Tony Mary, die tussen 2002 en 2006 zelf CEO van de VRT was, aangesteld door toenmalig minister van Media Dirk Van Mechelen (Open Vld), herkent de uitdagingen waar Delaplace mee te maken krijgt.

“Als CEO van de VRT heb je niet alleen de voogdijminister, de raad van bestuur, het directiecomité, de commissie media en het Rekenhof die meekijken over je schouder, maar ook Christian Van Thillo, de belangrijkste speler. Zolang er één kijker naar VRT zapt of surft in plaats van naar VTM of HLN.be, voelt Van Thillo (executive chairman van DPG Media Group, red.) dat aan als broodroof. Begrijp me niet verkeerd, hij is de beste zakenman in het Belgische medialandschap. Dat zie je aan het regeerakkoord en dat zal ook in de nieuwe beheersovereenkomst te merken zijn. Straks mag de VRT alleen maar boekenprogramma’s maken.”

Mary hoopt dat Delaplace niet alleen een manager is die de vloer goed kent en technologisch beslagen is, maar dat hij ook wat haar op zijn tanden heeft. “Je mag het woord niet meer gebruiken en men heeft mij er in de media hard mee uitgelachen, maar ik ben er nog steeds van overtuigd: gebruik de VRT om het volk te verheffen. Dat doe je niet door al het lekkers aan de commerciële spelers over te laten. Neen, dat kan enkel door een slimme mix te maken van ontspanning, sport en informeren. Dat werkt voor radio, voor tv, en ik ben ervan overtuigd dat het ook werkt op digitale platformen en sociale media.”

En als de politiek daar lastig over doet, zou Tony Mary de nieuwe CEO van de VRT adviseren om het spel meteen hard te spelen. “Krijg je niet wat je wilt, bol het dan af en maak daar veel tamtam over. Delaplace moet zich geen zorgen maken, hij zal snel een andere job vinden.” Mary is indertijd zelf na een hard conflict met de politiek weggestuurd, en maakte daar veel tamtam over.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234