Dinsdag 31/01/2023

NieuwsGezondheid

Crackgebruik zwaar gestegen in Brussel: ‘Voor heroïne kennen we de behandelingen, voor deze drug niet’

In en rond metrostation Clemenceau zorgen druggebruikers geregeld voor overlast.  Beeld Marc Baert
In en rond metrostation Clemenceau zorgen druggebruikers geregeld voor overlast.Beeld Marc Baert

In 2015 deelde de Brusselse hulporganisatie Transit nog maar 600 crackpijpjes uit. Vorig jaar waren dat er meer dan 14.000. De trend is volgens hulpverleners zorgwekkend. ‘We zien nu dat een rock, een ‘steentje’ crack, zo’n vijf à tien euro kost. Ook dat is nieuw.’

Yannick Verberckmoes

“Daar achter die tralies voorbij het basketbalpleintje zitten ze vaak”, zegt een buurtbewoner van het metrostation Clemenceau in Anderlecht. Het station ligt middenin de wijk Kuregem, die de voorbije maanden al in het nieuws is gekomen door het protest tegen het mobiliteitsplan Good Move.

Veel bewoners vonden dat er in de wijk prangender problemen waren dan meer ruimte voor fietsers. De wijk kreunt onder armoede, maar ook onder druggebruik. Sla er enkele artikels van de voorbije maanden op na en er is één drug waarover de buurtbewoners vaak klagen: crack. Dat is eigenlijk cocaïne, maar dan omgewerkt zodat je het rookt en inhaleert, in plaats van opsnuift.

De buurtbewoner die we op het pleintje aanspreken, ziet de sporen soms op de grond liggen. “Als ze geen pijpje hebben om crack te roken, maken ze een gat in een blikje of in een flesje bier”, zegt hij. “Die hebben we hier al teruggevonden.”

Vandaag is het rustig op het pleintje. Jongens zitten er samen wat te praten, sommigen eten een broodje, maar drugs zijn er op dit moment niet te zien. Dat komt, zegt de man, omdat de buurtbewoners samen optreden tegen overlast. “Het is al gebeurd dat gebruikers de lift blokkeerden in het metrostation, maar we zijn hen dan zelf gaan verjagen. Er passeren ook moeders met kleine kinderen in het station.”

Lees ook

Dodelijk en extreem verslavend: fentanyl maakt oversteek van VS naar Europa

Schemerduister

Het is soms moeilijk om zicht te krijgen op wat in het schemerduister gebeurt. Maar op basis van cijfers zien enkele hulporganisaties dat het crackgebruik de voorbije jaren in Brussel zwaar is gestegen. Transit, een onthaal- en opvangcentrum dat onder meer veilig materiaal om te gebruiken uitdeelt, verspreidde vorig jaar maar liefst 24 keer meer crackpijpjes uit dan zeven jaar geleden. In 2015 waren het er nog maar 600, vorig jaar 14.300. De overgrote meerderheid van de gebruikers die het centrum opvangt - 80 procent - is nu verslaafd aan crack.

Bruno Valkeneers, woordvoerder van de vzw, ziet een fenomeen van communicerende vaten: waar heroïne de voorbije jaren terrein heeft verloren, zet crack een opmars in. Het is volgens hem moeilijk om daar een precieze oorzaak voor aan te wijzen, maar allicht heeft het te maken met de veranderende trends op de wereldwijde drugmarkt.

“Europa is tegenwoordig de belangrijkste bestemming voor cocaïne”, zegt Valkeneers. “Sommige gebruikers vertellen ons dat ze makkelijker cocaïne kunnen vinden dan wiet. In België zijn het vooral de gebruikers die cocaïne omvormen tot crack, maar er zijn ook al dealers die het verkopen. We zien nu dat een rock, een ‘steentje’ crack, zo’n vijf à tien euro kost. Ook dat is nieuw.”

Vijf à tien euro voor een steentje crack lijkt misschien goedkoop. Maar toch verliezen gebruikers er handenvol geld aan. Anders dan cocaïne is crack namelijk heel verslavend en de roes is relatief kort. “Gebruikers kunnen op een dag negen à tien steentjes oproken”, zegt Valkeneers. “Dat kost hen dus 50 tot 100 euro.”

Metrohaltes

Iedereen die weleens in een Brusselse metrohalte komt, heeft er wel al daklozen gezien. Het zijn de meest kwetsbaren van onze maatschappij die door dit soort pandemie het hardst worden getroffen. Ook transitmigranten zijn volgens Valkeneers een makkelijke prooi.

Aan het Zuidstation heeft Transit een gebruikersruimte waar de vzw naast veilig materiaal om te gebruiken ook hulp en verse kleren aanbiedt. Vandaar kunnen hulpverleners gebruikers ook op weg helpen om af te kicken. Net zoals voor de politiediensten lijkt het voor hen soms een kwestie van dweilen met de kraan open.

Bij de vereniging Modus Vivendi, die veilig gebruiksmateriaal levert aan hulpinitiatieven in Brussel en Wallonië merken ze dezelfde stijging op. “Vroeger waren het meer injectienaalden, nu zijn het meer dingen om te inhaleren”, zegt Catherine Van Huyck. “Maar we moeten ook voorzichtig zijn als we over een stijging spreken, want vroeger was dat materiaal er niet.”

Maar toch is de verschuiving naar meer crackgebruik ook volgens haar zeer zorgwekkend. “Voor heroïne weten we welke behandelingen er werken”, zegt Van Huyck. “Voor crack kennen we die nog niet.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234