Zaterdag 22/01/2022

'Corruptie van de ziel is interessant'

et safe house uit de titel is zo'n plek waar de CIA - zowat overal ter wereld, maar in dit geval in Kaapstad - terecht kan wanneer ze in alle discretie 'verdachten' in bewaring wil houden én hen dan op een niet altijd even legale manier wil ondervragen. De jonge CIA-agent Matt Weston (rol van Ryan Reynolds) fungeert als housekeeper. Hij verveelt zich te pletter en hoopt om binnenkort aan het échte veldwerk te kunnen beginnen.

En dan krijgt hij plots veel meer dan hij gevraagd had. Voormalig CIA-agent Tobin Frost (rol van Denzel Washington) wordt binnengebracht voor ondervraging, omdat hij aanstalten maakte om vertrouwelijke en dus gevaarlijke intel te verkopen. Maar de CIA laat zich verrassen, want het safe house wordt overvallen door een commando van onbestemde herkomst. Housekeeper Weston en houseguest Frost moeten bliksemsnel op de vlucht. En zullen dat de rest van deze spannende film ook blijven.

Hoe is voor u de overgang van Snabba Cash naar een grote, dure Hollywoodproductie van 85 miljoen dollar verlopen?

Daniel Espinosa: "Voor Snabba Cash had ik maar een budget van 4 miljoen dollar en dat was toen dubbel zoveel geld als ik ooit eerder voor een film ter beschikking had gekregen. De financiers van Snabba Cash waren trouwens erg ongerust over hun investering. Zoveel geld voor een jonge regisseur met vooral een achtergrond in arthouse-cinema! Mijn reputatie was toen dat ik prijzen won op festivals, maar dat daarna niemand naar mijn films ging kijken. Ik was het dus gewoon om altijd te moeten vechten voor mijn filmprojecten.

"Het verschil tussen Europa en Amerika is dat er daar meer mensen zijn die zich gerechtigd voelen om zich met het project te bemoeien. Maar mijn grote voordeel in verband met Safe House was dat ik van in het begin veel steun heb gekregen van beide hoofdrolspelers, Denzel Washington en Ryan Reynolds. Dat was de grote hamer waarmee ik desnoods op tafel kon slaan."

U was dus al met de film bezig vóór beide sterren hun medewerking toezegden?

"Ja, de reden waarom Denzel aanvaard heeft om de film te draaien - en dat zijn niet mijn, maar zijn eigen woorden - was niét het scenario, want dat vond hij in eerste instantie problematisch. En dat was toen inderdaad nog zo. Maar zijn toezegging was gebaseerd op het zien van Snabba Cash. Dat was dus mijn grote troefkaart, want ik kon altijd zijn naam en zijn invloed gebruiken."

Naar verluidt waren er ook enkele bekende Amerikaanse regisseurs geïnteresseerd in Safe House.

"Klopt, en ik wist dat ook, maar ik heb meteen open kaart gespeeld. Bij de eerste ontmoeting heb ik de studio verteld hoe de film volgens mij aangepakt moest worden. Ik heb hen ook eerlijk gezegd dat indien zij een traditionele Amerikaanse actiefilm wilden, dat ze dan beter met die andere regisseurs in zee konden gaan. Die zouden dat beter doen. Ik kan alleen maar mijn eigen films maken. Met mijn eigen stem. Als zij Snabba Cash inderdaad goed vonden, dan moesten ze ook aanvaarden dat Safe House in dezelfde stijl zou gemaakt worden."

Als ik terugdenk aan Snabba Cash, dan herinner ik mij veel close-ups, handgehouden camera en een vaak claustrofobische sfeer. Hoe laat uw stijl zich nog verder definiëren?

"Ik heb als filmstudent nog les gekregen van Wojciech Marczewski, een Poolse regisseur die nog prijzen gewonnen heeft in Berlijn. Zijn mise-en-scène was gebaseerd op de vraag: waar zou jij, als mens, staan tijdens een emotioneel geladen moment? Als iemand huilt, zou je dan vlakbij staan of juist veraf? Dat hangt af van hoe close je bent met de mensen uit je omgeving. Volgens hem was dat perspectief ook bepalend voor de plaats waar de camera moet staan. Dat inzicht heeft mijn visuele stijl bepaald."

"Ik werk nooit met een storyboard en ik plan de camerabewegingen nooit op voorhand, ook niet voor grote actiescènes. Ik moet eerst zien hoe de personages zich in een bepaalde situatie bewegen om te bepalen waar ik mezelf - en dus de camera - in die omstandigheden zou plaatsen. Ik wil de realiteit portretteren en daarom wil ik mij in die werkelijkheid bevinden. Ik wil het publiek in een positie plaatsen waarin ze niet gewoon naar de personages kijken, maar waarin zij zich samen met die personages bevinden. Mijn stijl is dus minder The Insider van Michael Mann en meer Amores Perros van Alejandro González Iñárritu."

Op een bepaald moment zien we het personage van Ryan Reynolds in een voetbalstadion, met het geluid van de vuvuzela's. Heeft u echt tijdens zo'n voetbalmatch gedraaid?

"Zeker, ik heb nog nooit zoveel figuranten ter beschikking gehad (lacht). Ik hou ervan om op de set een soort chaos te creëren. Ik heb in deze film samengewerkt met Oliver Wood, de cameraman die met Paul Greengrass de Bourne-films gedraaid heeft. Greengrass is ook iemand die bewust voor chaos kiest, omdat men daarin een ander soort spontaneïteit kan vinden. Daarom draai ik zo graag op openbare plaatsen en werk ik ook zo vaak met niet-professionele acteurs omdat zoiets voor een soort onvoorspelbaarheid zorgt."

Het oorspronkelijke scenario was in Brazilië gesitueerd, maar u hebt uiteindelijk voor Kaapstad gekozen.

"We wilden inderdaad eerst in Rio draaien, maar op dat moment waren er net al die schietpartijen geweest in de favela's. En dus zijn we snel op zoek gegaan naar een stad met ongeveer dezelfde socio-economische structuur, want ik wou hoe dan ook dat de stad een personage op zich kon zijn. Een rijk centrum, dan de middenklasse van de voorsteden, dan de armoede van de townships. En tenslotte de wildernis. In dat opzicht is Safe House eigenlijk ook een soort roadmovie."

Snabba Cash en Safe House zijn totaal verschillende verhalen. Maar in beide gevallen draait het om personages die elkaar de hele tijd beliegen en bedriegen. In dat opzicht zijn het eigenlijk ook morele fabels.

"Als adolescent probeer je vat te krijgen op de werkelijkheid en creëer jeje eigen stelsel van normen en waarden. Wat voor mens wil je worden? Als je dan opgroeit, besef je hoe problematisch en gecompliceerd het is een goed mens te zijn, want er worden compromissen verwacht. Ik noem dat de corruptie van de ziel en ik heb dat altijd interessant gevonden, ook als filmmaker."

"Ik ben opgegroeid in een armoedige wijk van Stockholm. Ik leerde daar goede mensen kennen waar soms ook een donkere kant aan zat. Ik heb het altijd fascinerend gevonden hoe iemand die ik goed kende ook een moordenaar kon zijn. Ik zag ook mijn vrienden veranderen. Ik zag de compromissen die mensen aanvaardden om ergens te geraken. De corruptie van de dromen. Ik heb er zelf een schuldgevoel aan overgehouden, want om dat soort omgeving te kunnen verlaten, moet je dat milieu ergens ook verraden."

"Dat is de reden waarom het personage van Ryan Reynolds in Safe House, die alleen maar zijn job naar behoren wil vervullen, het zo moeilijk krijgt als hij gedwongen wordt dingen te doen die haaks staan op alles waarin hij geloofde toen hij voor die job als CIA-agent tekende. Wat ik in Safe House ook heb willen aangeven, is dat zo'n ommekeer niet in één klap gebeurt, zoals dat zo vaak in films getoond wordt."

"Het leven kerft traag stukjes van je ziel. En plots herken je jezelf niet meer. Voor mezelf was dat één van mijn grote angsten toen ik deze Amerikaanse film ging draaien. Zou ik mijn eigen zuiverheid kunnen bewaren? Stond ik op het einde van de dag nog steeds achter wat ik aan het doen was? Deze keer heb ik geluk gehad. Maar als filmmaker moet je jezelf altijd die vraag blijven stellen, want anders ben je verloren."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234