Dinsdag 02/06/2020

Voor u uitgelegdCoronavirus

Coronavirus. Van symptomen tot incubatietijd. Dit zijn alle feiten op een rij

Beeld Getty Images

De eerste besmettingsgolf van het coronavirus lijkt in de meeste Europese landen stilaan achter de rug. Dat betekent echter niet dat we ons oude leven gewoon kunnen hervatten. Wat is dit virus precies, hoe dodelijk is het, wat zijn de symptomen en wat kunnen we doen om besmetting te vermijden? In dit artikel vindt u de belangrijkste feiten, het laatste nieuws kunt u volgen in onze liveblog.

Zo blijft u op de hoogte

Download nu de gratis app van De Morgen en krijg een bericht bij de belangrijkste updates.

Wat is een coronavirus?

Coronavirussen zijn gewone verkoudheidsvirussen. Alleen zijn er ook bijzondere vormen van. SARS en MERS zijn bijvoorbeeld allebei ziektes die door een coronavirus worden veroorzaakt. 

Ook COVID-19 past in dat rijtje. Dat is een tot voor kort onbekend coronavirus dat in China in december 2019 werd overgedragen van dier op mens. Daarna muteerde het virus en werd het overdraagbaar van mens tot mens. 

Hoe gevaarlijk is dit virus?

Wat maakt Covid -19 anders dan pakweg een griep, waar je tenslotte óók ziek van wordt? In één woord: onvoorspelbaarheid. Er is zoveel onbekend over het virus dat indijken voorlopig de enige optie is. 

Hoe dodelijk de ziekte precies is, weten we niet zeker. Omdat er nog ernstig zieken in het ziekenhuis liggen, en omdat er allicht veel patiënten zijn zonder of met milde symptomen die niet in de statistieken zitten. De ‘taart’ van besmette patiënten is dan groter, het percentage sterfgevallen dus kleiner.

Een groot probleem is dat mensen nog geen weerstand hebben tegen dit nieuwe virus. Met andere woorden: iedereen kan besmet worden op zeer korte tijd. Vandaar dat overal ter wereld voor vormen van lockdown werd gekozen. Door de contacten te beperken, beperk je ook de kans dat het virus zich verder verspreidt. Op die manier vermijd je dat mensen massaal ziek worden, en de ziekenhuizen op limieten van hun capaciteit botsen.

Wat kan ik doen om besmetting te voorkomen?

Je kan een aantal voorzorgsmaatregelen treffen om het risico op besmetting te verkleinen:

• Regelmatig de handen wassen, niet alleen na het toiletbezoek;

Anderhalve meter afstand houden van een ander;

Draag een mondmasker waar je die afstand niet kan houden, zoals op het openbaar vervoer;

• Mensen niet kussen, geen hand geven of er te dicht bij komen;

• Niet ziek gaan werken;

• In je elleboog niezen of hoesten als je geen zakdoek hebt;

Papieren zakdoekjes waarin je niest of hoest telkens meteen weggooien.

• Behoor je tot een risicogroep (65-plussers, diabetici, personen met hart-, long- of nieraandoeningen, personen met een verzwakt immuunsysteem…)? Wees dan extra voorzichtig. Er zijn geen wetenschappelijke aanwijzingen dat zwangere vrouwen meer risico lopen om ziek te worden door het coronavirus.

Niet doen: grootouders inschakelen voor kinderopvang. Baby’s en kinderen kunnen ook besmet geraken met het coronavirus, maar lopen weinig risico om erg ziek te worden. Ze kunnen wel gemakkelijk het virus doorgeven, zelfs als ze geen symptomen vertonen. Oudere mensen zijn een risicogroep (zie hieronder) en daar moet je dus extra voorzichtig mee zijn om besmetting te vermijden. 

Weten we echt hoeveel Belgen besmet zijn?

Neen. Want niet iedereen wordt getest. In het begin werden vooral mensen getest die ziek waren én een besmette regio bezocht hadden, of die in contact kwamen met een officieel besmette persoon. Intussen is de testcapactiteit fors opgedreven maar ook nu wordt wellicht nog niet iedereen getest die besmet is. Dat komt onder meer omdat heel wat mensen nooit symptomen vertonen. Het werkelijke aantal coronabesmettingen in ons land ligt sowieso een pak hoger dan de officiële cijfers.

Wat zijn de symptomen van Covid-19?

Beeld ANP Graphics

Het begint zo’n twee dagen tot zelfs twee weken na de besmetting en het kan voelen als een griep. Veel voorkomende symptomen zijn koorts en een droge hoest

Er kan sprake zijn van vermoeidheid. Andere mogelijke symptomen zijn keelpijn, vermoeidheid, kortademigheid, hoofdpijndiarree en het ophoesten van bloed en slijm.

Ruim acht op de tien keer blijft het daarbij en ebt de ziekte vanzelf weer weg, blijkt uit de voorlopige cijfers. Hoelang dat duurt, verschilt per persoon. Doorgaans een dag of vijf, gevolgd door nog wat dagen in bed. Bij milde symptomen hebben mensen keelpijn, lichte hoest en koorts tot 38,0 °C. Bij matige symptomen ontstaat soms een longontsteking waarbij geen opname in het ziekenhuis vereist is. 

Bij sommige mensen wordt het erger, vooral bij 60-plussers. Zij voelen steeds meer benauwdheid. Het immuunsysteem gaat in hyperreactieve modus. De koorts wordt hoger en er bestaat kans op een virale longontsteking. Dat kan leiden tot een virale longontsteking of ARDS, het ‘acute respiratory distress syndrome’, een ernstige complicatie waarbij de longen zich vullen met vocht en ontstekingsafval. 

Hoe raak je besmet met het coronavirus?

Er wordt aangenomen dat het virus van mens tot mens overgedragen wordt via kleine druppeltjes die de lucht in gelanceerd worden als een besmet persoon hoest of niest. Die druppels kunnen tot één meter ver vliegen. 

Via die druppeltjes komt het COVID-19-virus terecht in de lucht, oppervlakken en op voorwerpen. Wie die druppeltjes inademt of via de handen in de mond, neus of ogen binnenkrijgt, kan besmet raken met het virus. 

Intussen is duidelijk dat het besmettingsgevaar het grootst is als we langere tijd met meerderen in een kleine of slecht verluchte ruimte vertoeven. Dan blijven de druppeltjes ‘hangen’ en circuleren. 

Op karton kan het virus ongeveer een dag overleven. Maar op plastic en roestvrij staal kan het tot wel drie dagen overleven. Oppassen geblazen dus bij ziekenhuisinstrumenten, palen in de bus of tram of je plastic smartphonehoesje.

Wat is de incubatietijd van het virus?

“Dat hangt af van de symptomen”, zegt viroloog Marc Van Ranst (KU Leuven). “De incubatietijd, wanneer je nog geen symptomen hebt, duurt gemiddeld ongeveer 5,2 dagen. Dat kan wat korter zijn, of wat langer. Je kan dus bijna een week rondlopen met het virus zonder het zelf te beseffen. Je gaat dan niet hoesten of niezen, waardoor het virus in de keel blijft zitten.”

Belangrijk: je kan het virus dus ook doorgeven als je (nog) geen symptomen hebt.

Wat als je symptomen hebt?

Blijf thuis. Ga niet meteen naar de dokter. Bel naar je huisarts en leg uit welke symptomen zijn opgedoken. Nu de testcapaciteit is opgevoerd, is de kans groot dat je getest zal worden op het coronavirus. Binnen de 48 uur zou je het resultaat van die test moeten kennen. Vervolgens zal je huisarts achterhalen of je thuis kan uitzieken of een directe ziekenhuisopname nodig hebt. 

Hoe dodelijk is het virus?

Volgens de jongste tellingen overlijdt zo’n 2 procent van de patiënten. Maar die getallen zijn nog voortdurend in beweging.

Met de huidige sterfte zou de nieuwe ziekte op één lijn komen met de Spaanse Griep van 1918, die dodelijk was in zo’n 1 tot 2 procent van de gevallen. Ter vergelijking: de ‘gewone’ seizoensgriep kost ongeveer 0,1 procent van de patiënten het leven, de longziekte SARS was dodelijk in 9,6 procent van de gevallen.

Hier ziet u de jongste cijfers over besmettingen en overlijdens:

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234