Dinsdag 07/04/2020
Het leven in de binnenstad van Gent is vrijwel stilgevallen.

Coronavirus in BelgiëStand van zaken

Coronavirus in België: optimistische signalen, maar geen reden om victorie te kraaien

Het leven in de binnenstad van Gent is vrijwel stilgevallen.Beeld Thomas Sweertvaegher

Is de verhoopte afvlakking van de curve begonnen of geeft het ‘weekendeffect’ een vertekend beeld? Feit is dat het aantal nieuwe besmettingen met coronavirus voor het eerst licht gedaald is, maar geen expert die een hoerakreet durft te slaken. ‘Het is níet in de sacoche.’

Op de dagelijkse online-persconferentie kwam Steven Van Gucht (Sciensano), voorzitter van het wetenschappelijk comité voor het coronavirus, met een primeur: voor het eerst mocht hij een lichte daling in het aantal nieuwe besmettingen meedelen. Maandagmiddag waren er in totaal 3.743 bevestigde gevallen van corona in ons land. In de laatste 24 uur kwamen er 342 bij.

Ook het aantal nieuwe overlijdens is duidelijk minder dan experts hadden verwacht. Na de forse 30 overlijdens die Van Gucht zaterdagmiddag meedeelde, ‘sputterde’ het dodentol de voorbije twee dagen met respectievelijk 8 en 13 overlijdens. Dat brengt het totaal nu op 88.

Toch hamerde Van Gucht er meermaals op dat het te vroeg is om victorie te kraaien. “Het is mogelijk een goed teken, maar om zeker te zijn dat die trend zich voortzet, moeten we ook de cijfers van morgen én overmorgen afwachten. Het is dus te vroeg voor conclusies.” De enige zekerheid: de cijfers waren veel dramatischer geweest als we geen drastische maatregelen hadden genomen. 

Meteen ook de reden waarom geen enkele expert zich positief uitlaat over de lichte daling. “Het is níet in de sacoche”, zegt viroloog Marc Van Ranst stellig. Net zoals één zwaluw de lente nog niet maakt, is één (lichte) daling niet genoeg om van een tendens te spreken. “Morgen kunnen we evengoed weer een grote sprong zien.” En dan wil je in deze barre tijden geen hoerastemming verspreiden. “Zo’n enthousiasme moeten we temperen, omdat het potentieel gevaarlijk is”, zegt Van Ranst.

Jan Eyckmans, woordvoerder van de FOD Volksgezondheid, deelt die mening. “Deze toestand weegt, vooral psychologisch. Veel mensen snakken naar vrijheid, en zullen misschien gretig op zo’n signaal springen.” Dat zou volgens hem de “krachttoer” van de zorgsector – die de capaciteit op intensieve zorg optrok tot ruim 2.800 bedden – teniet kunnen doen. Het aantal mensen dat op een afdeling intensieve zorg terechtkomt, lijkt voorlopig onder controle. 1.643 mensen zijn intussen opgenomen in een ziekenhuis, van wie 322 op de afdeling intensive care.

“Dit is niet het moment om de kantjes ervan af te lopen”, zegt Eyckmans. Dan zouden we binnen de kortste keren weer een stijging kunnen zien, menen alle experts.

Weekendeffect

Van Ranst wijst bovendien op een mogelijk ‘weekendeffect’. “We hebben de voorbije weekends gemerkt dat de cijfers niet altijd even vlot doorkomen. Die registratie is een heel radarwerk. Als één radartje dan even niet werkt, kan het zijn dat cijfers niet gedeeld worden.” Daarom dus de voorzichtigheid. Krijgen we dinsdagmiddag een hoop ‘nieuwe’ overlijdens die eigenlijk van het weekend dateren?

Volgens Van Gucht geldt dat weekendeffect sowieso niet voor het aantal nieuwe besmettingen, omdat Sciensano die gegevens dagelijks via de laboratoria verzamelt. Voor de belangrijkste gegevens, de hospitaalgegevens, belt iemand tweemaal per dag naar alle ziekenhuizen: “Die vraagt alle cijfers op en dat gebeurt ook in het weekend.” Toch is een vertraging mogelijk voor de overlijdens. Die zijn pas officieel als het bij de gemeente waar de persoon gedomicilieerd is, ook geregistreerd wordt. “Mogelijk is er in het weekend wat minder administratief personeel”, zegt Van Gucht. 

De afdeling intensieve zorg van het Chirec Delta-ziekenhuis in Brussel, waar patiënten met corona worden behandeld.Beeld Photo News

Volgens Eyckmans kunnen we echter vertrouwen in de epidemiologen die de overlijdens verwerken. “Dat zijn dezelfde mensen die de overlijdens monitoren tijdens een hittegolf of een wintergriep.” Het aantal sterfgevallen ligt in zo’n periode in dezelfde grootteorde. “Ik verwacht dus geen tijdelijke onderrapportering, wat natuurlijk niet wil zeggen dat het cijfer morgen niet hoger kan liggen.”

Meer zelfs: dat er de komende dagen nog een pak overlijdens te betreuren zullen zijn, is een feit. Van het aantal mensen dat op intensieve zorg ligt, is een deel er heel slecht aan toe. “Zelfs als we een zekere stabilisatie in het aantal hospitalisaties zien, kan er nog een golf van overlijdens volgen”, waarschuwt ook Van Gucht. “Dat gegeven bevindt zich nu eenmaal op het einde van de lijn van zo’n ziekte. Je moet rekenen dat een patiënt die binnenkomt op intensieve zorg daar twee, drie tot vier weken kan liggen en dan nog steeds kan overlijden.”

Bekijk ook: de curve afvlakken, hoe werkt dat?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234