Zaterdag 11/07/2020

India

Corona is voor de armen in India een dubbele ramp: die van het virus zelf, en de honger

Een politieman rijdt op een paard met ‘coronavlekken', en probeert zo de bevolking uit te leggen dat ze binnen moeten blijven.Beeld AFP

India probeert in allerijl de gevolgen in te dammen die de lockdown in het land heeft gehad. Voedselrantsoenen, noodkampementen, geïmproviseerde ziekenhuizen moeten redden wat er te redden valt. Optimisten zeggen dat het land daar goed in is: improviseren in tijden van chaos, maar premier Modi heeft zijn volk alvast om vergiffenis gevraagd. 

Motorhelmen en regenjassen – sommige Indiase artsen gebruiken ze bij gebrek aan mondkapjes en beschermende kledij om besmetting met het coronavirus tegen te houden. En her en der in het land worden treinwagons ingericht als geïmproviseerde quarantaine-ruimtes. Het typeert de deplorabele staat van de Indiase gezondheidszorg aan de vooravond van de ramp van de eeuw.

De regering kondigde vorige week dinsdag een algemene lockdown af van 21 dagen, de grootste ter wereld. Alle 1,3 miljard Indiërs moeten zich tot 15 april in hun huizen terugtrekken, bedrijven sluiten de deuren, alle samenkomsten worden verboden – ook religieuze – en heel het openbaar vervoer ligt plat. ‘Zelfisolering is de enige hoop om de pandemie te stoppen’, zei premier Narendra Modi.

Lees ook onze liveblog

Tot dusver telt het enorme land slechts 1.251 bevestigde besmettingsgevallen en 32 overledenen, liet het ministerie van Volksgezondheid dinsdag weten. Kleine aantallen vergeleken met landen als China, Italië en de Verenigde Staten. Maar volgens medisch experts is het zeker dat er nu al veel meer gevallen zijn – ze worden alleen niet getest. En ze verwachten een golf die de gezondheidszorg volledig zal lamleggen, met mogelijk 100.000 besmettingen medio mei.

De coronaramp voltrekt zich in India in tweevoud. Enerzijds is er de epidemie zelf, die vooral de honderden miljoenen arme Indiërs bedreigt die niet beschikken over fatsoenlijke huizen, schoon water en desinfecterende gel. Anderzijds is er Modi’s lockdown, die binnen enkele dagen uitgroeide tot een humanitaire ramp die, opnieuw, vooral de allerarmsten hard treft.

Voedsel wordt in de hoofdstad New Delhi uitgereikt door mensen 1,5 meter van elkaar plaats te laten nemen. Beeld Getty Images

Geen eten

Want de sluiting van het openbare leven beroofde in een klap meer dan 100 miljoen dagloners in de informele economieën van steden als Delhi, Mumbai en Kolkata van werk en inkomen. Voor Indiase straatverkopers, schoonmakers, bewakers, theekoelies en kleermakers betekent geen werk geen eten. Te meer daar het verbod op alle wegtransport de voedselvoorziening lamlegt.

Dit bracht binnen enkele dagen een enorme vluchtelingenstroom op gang. Honderdduizenden hongerige slumbewoners deden na de lockdown het enige dat ze konden doen: ze trokken naar de dorpen op het platteland waar ze ooit vandaan waren gekomen, in de veronderstelling bij de familie daar beter af te zijn. Dagenlange tochten, bij gebrek aan bussen en treinen vaak te voet, met kleine kinderen en de schaarse bezittingen op de rug. Een exodus die India niet had meegemaakt sinds de beruchte Partition van India en Pakistan in 1947.

Lees ook: De lessen van Belgische astronauten voor iedereen die in quarantaine zit

India lijkt wel in staat van oorlog nu. De politie probeert de stromen wanhopige vluchtelingen tegen te houden met barricades en stokslagen, uit vrees dat ze het virus naar alle uithoeken van het land zullen brengen. En dat leidt tot gewelddadige rellen, zoals zondag in de westelijke stad Surat, waar honderden migranten die naar hun dorpen wilden door de politie werden tegengehouden en, toen ze met stenen gingen gooien, met traangas werden verspreid.

Onderweg kunnen de vluchtelingen geen kant uit. Voedsel en drinkwater zijn lang niet overal voorhanden. Ze worden overal opgejaagd. In de deelstaat Uttar Pradesh besproeiden gezondheidswerkers in beschermende pakken migranten met brandslangen met desinfecterende vloeistof. Zondag beval de regering de deelstaten om langs de wegen kampementen op te zetten waar mensen tot 15 april met minimale leefvoorzieningen kunnen worden geïnterneerd.

Politiemannen kijken toe hoe mensen als straf push-ups doen tijdens de lockdown. Beeld AFP

Vergiffenis

Premier Modi vroeg de natie zondag via een radiotoespraak om ‘vergiffenis’ voor de puinhoop. Zijn schijnbaar daadkrachtige aanpak bleek slecht voorbereid. Als goedmaker kondigde de regering een steunprogramma aan ter waarde van omgerekend 22 miljard euro, met subsidies voor de armen en voor drie maanden rantsoenen rijst en linzen voor 800 miljoen mensen.

Modi’s politieke tegenstanders spreken er uiteraard schande van. Maar Indiase epidemiologen wijzen erop dat de regering weinig anders kon doen dan een lockdown afkondigen. De epidemie ongehinderd zijn gang laten gaan zou wellicht miljoenen levens hebben gekost en de wankele gezondheidszorg totaal hebben overspoeld. En, zegt een enkeling, de Indiase staat is op haar best in noodsituaties, ze organiseert ook elke vijf jaar de grootste verkiezingen ter wereld. Er worden al alom gaarkeukens en noodhospitalen opgezet.

Verkeerspolitie in India dragen een helm in de vorm van het coronavirus bij een verkeerscampagne tijdens de lockdown. Beeld AFP

Bijeenkomsten

De autoriteiten proberen de verspreiding van het coronavirus nu uit alle macht te traceren en in te dammen. Dinsdag grendelden ze in Delhi het hoofdkwartier af van een islamitisch genootschap, Tablighi Jamaat, met meer dan duizend aanhangers erin, omdat daar enkele weken geleden massale bijeenkomsten zouden zijn gehouden waar een Indonesische prediker tientallen mensen zou hebben besmet. Aanwezigen zouden het virus daarna naar zes regio’s van het land hebben gebracht, tot Kashmir aan toe. Eerder besmette in Punjab een Sikh-geestelijke tientallen aanhangers, waarop 40.000 mensen in quarantaine moesten.

De strijd tegen het coronavirus levert speciale zorgen op voor de Indiase moslims. Zo greep de politie vorige week met harde hand in bij moskeeën waar moslims ondanks de lockdown gezamenlijk baden. Verder moeten ook islamitische coronaslachtoffers worden gecremeerd, aanstootgevend voor moslims die hun doden begraven. Het raakt een open zenuw in een land waar islamitische burgers zich door Modi’s hindoe-nationalisme steeds meer in de hoek voelen gezet.

Infodemic

Een extra probleem voor de Indiase overheid is het in goede banen leiden van de toenemende vloedgolf van nepnieuws rond de ziekte; de infodemic rond het coronavirus. In een land als India, waar honderden miljoenen laaggeletterden en analfabeten wel WhatsApp op hun telefoon hebben, verspreiden geruchten zich snel, wat soms leidt tot lynchpartijen, brandstichting en godsdienstrellen.

Afgelopen weken circuleerde veel onzin over vermeende kuren tegen corona, van het gebruik van koeienurine tot ingestraalde kruidnagel. Een Bollywoodacteur raadde patiënten aan te klappen en op een zeeschelp te blazen. En de afgelopen dagen ging het verhaal viraal dat een collectieve juichkreet voor premier Modi kosmische geluidsgolven kan produceren die het virus zouden uitbannen.

Het onzichtbare virus veroorzaakt vooral veel angst en paranoia. In sommige delen van India worden medeburgers uit het aan China grenzende deel van India bedreigd vanwege geruchten dat zij het coronavirus zouden verspreiden. En dokters en verpleegsters moesten in diverse deelstaten hun huizen ontvluchten omdat hun buren bang zijn dat ze hun woonomgeving besmetten.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234