Zondag 06/12/2020

ColumnJulie Cafmeyer

Corona is niemands schuld. Niet van de Chinezen, niet van de Antwerpenaren, niet van de Walen

Julie CafmeyerBeeld DM

Julie Cafmeyer is theatermaker en columnist.

In haar boek De eenzame stad onderzoekt Olivia Laing wat het betekent om eenzaam te zijn. Ze bestudeert onder andere het werk van homoseksuele kunstenaars als Andy Warhol, David Wojnarowicz en Klaus Nomi. Kunstenaars die hun eenzaamheid thematiseren en ook te maken kregen, of zelf slachtoffer werden, van aids. Haar boek wordt op die manier een studie die het verband tussen kunst, eenzaamheid en ziekte in kaart brengt.

Aids is een ziekte die gepaard ging met een oordeel. Als je het kreeg was het je eigen schuld door je buitensporige gedrag. Hierdoor werden vele mensen die het virus opliepen overvallen door schaamte en isoleerden ze zichzelf.

Om de emotionele gevolgen aan te tonen die het stigma op een virus kan bewerkstelligen, haalt Laing een interessant onderzoek aan. Psychologen aan de Universiteit van Californië constateerden dat “hiv-positieve mensen die sociale afwijzing ondergaan een versnelde progressie van het virus te zien geven, en zowel sneller aids zullen ontwikkelen als in hoger tempo aan aids-gerelateerde infecties zullen bezwijken”. Ze besluit: “Gestigmatiseerd worden is niet alleen eenzaam, vernederend of schaamteverwekkend, het is nog dodelijk ook.”

Ook het coronavirus brengt gelijkaardige gevolgen met zich mee. In deze krant verschenen onlangs getuigenissen over eenzaamheid. Jeanine, een vrouw van 75, zegt: “Dat corona mij maar komt halen, ik heb toch niemand.” Ook jonge mensen voelen zich eenzaam. Ze staan op de rand van een mental breakdown. Ze verlangen naar een aanraking, ze willen gezien en gehoord worden.

In hetzelfde artikel lees ik dat mensen zich schamen als ze besmet zijn of in quarantaine moeten door risicocontacten. “De grimmigheid tegenover de ander neemt toe, terwijl dat allemaal niet hoeft.” Ik zie het ook in mijn omgeving. De stress van het telefoontje. Mensen die bang zijn omdat ze moeten bekennen dat ze ziek zijn en misschien iemand hebben besmet. Plots geloven ze dat zij verantwoordelijk zijn voor iemands ziekte, dat zij de oorzaak zijn.

Daarom kan een overheid niet genoeg benadrukken dat corona niemands schuld is. Niet van de Chinezen, niet van de Antwerpenaren, niet van de Walen. Van niemand. Het is niet de mens die iemand ziek maakt, dat doet een virus. Het heeft geen enkele zin om boos op elkaar te zijn of ons te irriteren aan elkaar. Zeker als je weet dat gevolgen als eenzaamheid, schaamte en isolement mogelijk even dodelijk zijn als het virus zelf.

Olivia Laing schrijft dat eenzaamheid een ervaring is die rechtstreeks de kern raakt van datgene waar we waarde aan hechten en wat we nodig hebben. Wat nodig is: intimiteit. Elkaar eraan herinneren dat we er willen zijn voor elkaar. Samen onderzoeken hoe er in deze tijd nieuwe verbindingen kunnen ontstaan.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234