Dinsdag 20/04/2021

brexit

Corbyns zachte brexitlijn zet May voor het blok

► Jeremy Corbyn op de universiteit van Coventry, waar hij zich uitsprak voor een zachtere brexit. Beeld EPA
► Jeremy Corbyn op de universiteit van Coventry, waar hij zich uitsprak voor een zachtere brexit.Beeld EPA

Jeremy Corbyn heeft gekozen: geen volle breuk met de EU maar een Douane-unie. Dat gaat recht tegen de regering in, maar sommige Conservatieven voelen er wel iets voor.

De ideoloog van weleer is pragmaticus geworden. In een toespraak bij een autofabriek in Coventry heeft Jeremy Corbyn zich uitgesproken voor een zachtere brexit. De oppositieleider wil tariefvrije handel garanderen middels een Brits-Europese Douane-unie. Hiermee stelt Labour zich duidelijk tegenover premier Theresa May en de brexiteers, die een Douane-unie een hindernis vinden voor de gedroomde vrijhandel met de rest van de wereld. Met deze koerswijziging hoopt Corbyn vooral de wankele regering-May problemen te bezorgen.

Wat zijn overwegend eurogezinde partij betreft mag Corbyn nog wel een stapje verder gaan door ook bij de Interne Markt van de Europese Unie te blijven en daarmee de vier vrijheden (goederen, kapitaal, diensten, personen) te accepteren, maar dat is nog een stap te ver voor de socialist die de EU altijd heeft gezien als een kapitalistische conjuratie tegen de arbeidersklasse. Bovendien moet hij er rekening mee houden dat een aanzienlijk deel van de Labour-kiezers in de oude industriesteden voor een brexit heeft gestemd, uit onvrede met immigratie.

Europese samenwerking

In de toespraak loofde hij de Europese samenwerking, bijvoorbeeld waar het gaat om de strijd tegen klimaatverandering en belastingontduiking. Het liefst ziet hij een op maat gemaakte Brits-Europese Douane-unie, wat als voordeel heeft dat de Iers-Noord-Ierse grens open kan blijven. Bedrijven, zoals autofabrikanten, kunnen ook zorgeloos blijven handelen met Europa en de rest van de wereld. Hij wil inspraak in toekomstige handelsverdragen en een zo groot mogelijke toegang tot de Europese Interne Markt, mits de Britten een eigen immigratiebeleid kunnen voeren.

De reacties liepen uiteen. Een Britse Brussel-correspondent had in de wandelgangen van de Wetstraat de term 'krenten pikken op stelten' gehoord. Aan de andere kant van het slagveld zei minister van Buitenlandse Zaken Boris Johnson dat het eiland onder Corbyn een 'kolonie van de Europese Unie' gaat worden. De werkgeversbond zei juist blij te zijn met Labours plannen.

De toespraak van Corbyn bevatte niet veel gedetailleerde voorstellen. Een deel ging helemaal niet over de brexit, maar over de schade die de Conservatieven volgens hem toebrengen aan het land. Het was dan ook geen liefdesverklaring aan Brussel, maar een aanval op Downing Street. Als leider van Hare Majesteits oppositie heeft Corbyn zich bijna twee jaar op de vlakte gehouden over de brexit. Het onderwerp is een groot probleem voor zijn partij, maar een nog groter probleem voor de partij die aan de macht is. En daar ziet Corbyn een schietkans.

Lees de column van econoom Paul De Grauwe: Het worden nog spannende tijden aan de andere kant van het Kanaal (+)

Een jaar geleden had May gezegd dat ze wil dat het Verenigd Koninkrijk deel zal uitmaken van 'een' Douane-unie, maar onder druk van de brexiteers verwierp ze die optie. Dat deed ze aan de vooravond van een 'top' in het Chequers. In het buitenhuis van de premier kwam het kernkabinet bijeen om onder het genot van thee en Schotse zandkoekjes een brexitlijn te bepalen. Dat zou zijn gelukt en aanstaande vrijdag geeft May openheid. Londen zou een alomvattend handelsverdrag willen met de vrijheid om af te wijken van regels, een 'illusie' volgens EU-baas Donald Tusk.

May rekent erop dat het de eurogezinde vleugel van haar fractie er niet voor wil zorgen dat Corbyn in 10 Downing Street eindigt. Brexitminister David Davis heeft Corbyn vergeleken met een verkoper van slangenolie en andere brexiteers hebben zijn ommezwaai verraad aan de brexitkiezers genoemd. Het is niet zeker of dat laatste terecht is. De vrijhandel waar de brexiteers voor pleiten, met unilaterale afschaffing van importheffingen, kan immers de doodsteek worden voor de laatste resten industrie in brexitgebieden als Port Talbot, Sunderland en Wolverhampton.

Afgelopen weken heeft Corbyn eens te meer bewezen een taaie kostganger te zijn, toen hij zonder veel problemen een offensief van de rechtse pers aangaande zijn vroegere ontmoetingen met een Tsjechische spion overleefde. Het leidde er zelfs toe dat een Conservatief kamerlid een bedrag van vijf cijfers aan hem moest betalen wegens smaad. De Labour-leider is binnen Conservatieve kringen altijd gezien als een principiële en ongevaarlijke revolutionair, maar nu hij een sluwe en pragmatische politicus blijkt te zijn, beginnen May en de haren maar wat nerveus te worden.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234