Dinsdag 22/06/2021

Coronavaccin

Contract met vaccinbouwer AstraZeneca vrijgegeven: ‘Bindend en kristalhelder’, zegt Europese Commissie, bekijk het document hier

null Beeld AP
Beeld AP

Volgens Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen is het contract met vaccinproducent AstraZeneca ‘kristalhelder’ en staan er wel degelijk bindende voorwaarden in over de productie en leveringen aan de Europese Unie. De Commissie publiceerde de aankoopovereenkomst vanmiddag in samenspraak met het bedrijf zelf. AstraZeneca beloofde vanmorgen 8 miljoen extra dosissen te leveren in het eerste kwartaal van dit jaar, ondanks de productieproblemen. Maar de EU neemt daar geen genoegen mee.

De Europese Commissie en AstraZeneca blijven op ramkoers liggen over de vertraging in de productie en de leveringen van het vaccin. Het bedrijf zegt met onverwachte problemen te kampen in de fabriek van onderaannemer Novasep in het Belgische Henegouwen. Topman Pascal Soriot beweert bij hoog en laag dat in het contract met de EU enkel is afgesproken dat het bedrijf zijn best moet doen om alle beloofde vaccins op tijd te leveren, een zogenaamde 'best effort’-clausule.

Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen. Beeld EPA
Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen.Beeld EPA

“Kristalhelder”

De Europese Commissie zegt echter het tegenovergestelde. “Het contract is kristalhelder”, zo vatte Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen het vanmorgen nog eens samen op de Duitse radio Deutschlandfunk. Er staan wel degelijk bindende clausules in over de aantallen vaccins en de levertermijnen. Volgens Von der Leyen gaat de clausule waarin staat dat AstraZeneca enkel zijn best moet doen alleen over de ontwikkelingsfase van het vaccin, niet meer over de productie.

Om dat te bewijzen, heeft de Commissie vanmiddag een deel van het voorlopig geheime contract publiek gemaakt, in overleg met AstraZeneca. “We willen (het contract) vandaag publiceren, maar we zijn nog in gesprek met het bedrijf over welke passages doorgehaald moeten worden” zei Von der Leyen eerder vandaag. Zo is bijvoorbeeld de totaalprijs zwart gemaakt.

Wel valt er in het begin van het contract te lezen dat AstraZeneca “zijn beste redelijke moeite” moet doen om capaciteit te voorzien om 300 miljoen dosissen te maken van het vaccin (overigens “zonder winst of verlies”).

Een deel van het contract waarin de prijs zwart is gemaakt en waarin staat dat AstraZeneca
Een deel van het contract waarin de prijs zwart is gemaakt en waarin staat dat AstraZeneca "zijn beste redelijke moeite" zal doen om capaciteit te bouwen om 300 miljoen dosissen te maken van het vaccin.Beeld rv

Cruciaal is natuurlijk wat “beste redelijke moeite” betekent. Dat is ook gedefinieerd, maar blijft bijzonder vaag in het contract. AstraZeneca moet evenveel moeite doen als “een bedrijf van gelijkaardige grootte met een gelijkaardige infrastructuur en gelijkaardige grondstoffen” zou doen in het geval van een wereldwijde pandemie en gezien de dringende nood aan een vaccin om die pandemie te beëindigen.

U kan het volledige document onderaan dit artikel lezen.

De definitie van 'best reasonable efforts'. Beeld rv
De definitie van 'best reasonable efforts'.Beeld rv

De EU blijft op die manier druk uitoefenen op AstraZeneca, nadat het eerder al aan ons land vroeg een inspectie uit te voeren in de fabriek in Henegouwen, om te kijken of er wel echt productieproblemen zijn.

Ook bereidt de EU een manier voor om de export van vaccins naar bijvoorbeeld het Verenigd Koninkrijk tegen te kunnen houden. Het ‘transparantiemechanisme’ houdt in dat bedrijven op voorhand de bevoegde lokale autoriteiten op de hoogte moeten stellen als ze vaccins willen uitvoeren buiten de EU. De Commissie wil zo afdwingen dat de EU de hoeveelheid vaccins ontvangt waar ze recht op heeft.

8 miljoen extra dosissen “volstaan niet”

In totaal heeft de EU 300 miljoen dosissen besteld met nog een extra optie op 100 miljoen dosissen. Van die 300 miljoen had de EU verwacht dat er in maart al 80 miljoen geleverd konden worden, maar de producent liet vorige week weten dat dat niet zou lukken door productieproblemen op een van zijn sites. Anonieme bronnen zeggen dat er slechts 31 miljoen dosissen geleverd zouden kunnen worden, ofwel 60 procent minder dan oorspronkelijk afgesproken. Daar zouden er nu toch 8 miljoen extra bij kunnen komen.

De vaccinmaker zou eerder deze week hebben aangeboden 39 miljoen doses te leveren. Maar dat is nog veel te weinig, vindt Brussel volgens de ingewijde. Bij het tot dusver laatste overleg van AstraZeneca met de Europese Commissie en de EU-landen zou de fabrikant dat bod niet hebben verhoogd.

Afgaande op de veelbesproken tweet van staatssecretaris Eva De Bleeker (Open Vld) kocht ons land 7,7 miljoen dosissen aan, tegen de prijs van 1,78 euro per dosis.

Vanmiddag beslissing

Het Europese Geneesmiddelenagentschap EMA komt deze namiddag met een oordeel over het vaccin van het Zweeds-Britse AstraZeneca, dat het middel ontwikkelde in samenwerking met de universiteit van Oxford. Verwacht wordt dat het wordt goedgekeurd, al is het nog afwachten of die goedkeuring er voor alle leeftijdsgroepen komt.

Gisteren zei een Duits comité van experten dat er te weinig data zijn om een oordeel te kunnen uitspreken over de werkzaamheid van het vaccin bij de 65-plussers. In de testen van het middel vorig jaar was het aantal oudere proefpersonen namelijk te laag om statistisch relevant te zijn. Mogelijk zal er bij de goedkeuring een soort waarschuwing toegevoegd worden waarin staat dat het aantal data te beperkt was om een bindende uitspraak over de werkzaamheid bij 65-plussers doen.

In het Verenigd koninkrijk kreeg het vaccin eind 2020 al een goedkeuring. Het wordt er nu al enkele weken massaal toegediend, ook bij 65-plussers.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234