Vrijdag 13/12/2019

Interview

Conservatief denker Mona Charen spreekt zich uit tegen Trump, maar haar boodschap is niet altijd welkom

Mona Charen: 'Het is teleurstellend dat er zo weinig stemmen zijn die het afglijden naar nativisme en xenofobie veroordelen'.

Ze werd uitgejouwd en weggehoond en moest onder begeleiding van bewakers naar de uitgang worden gebracht. Mona Charen, ooit speechschrijver in het Witte Huis van Ronald Reagan en nu conservatief columniste en politiek duider bij het Ethics and Public Policy Center ('Wij Verdedigen Amerikaanse Idealen'), werd als een nestbevuiler naar buiten gewerkt, tijdens de jaarlijkse bijeenkomst van fanatieke Republikeinen vorige week.

Haar conservatieve boodschap was niet welkom, op het conservatieve congres CPAC.

'Ik ben erg teleurgesteld', had ze gewaagd te zeggen, tijdens een forumdiscussie met drie andere vrouwen. Het thema was feminisme, en Charen had een vraag gekregen over de hypocrisie van feministen - het was de bedoeling dat ze zou uithalen naar de vrouwen die de praktijken van Bill Clinton door de vingers zien. Maar Charen had andere plannen.

'Ik ben teleurgesteld in de mensen aan ónze kant die hypocriet zijn over de seksuele intimidatie en het misbruik van vrouwen', zei ze, waarbij ze expliciet wees op de hoofdbewoner van het Witte Huis, en hoe die opschept over aanranding en buitenechtelijke affaires. En: 'Dit is de partij die Roy Moore steunde voor de Senaat, hoewel die heel geloofwaardig werd beschuldigd van aanranding van kinderen.'

Er klonk een beetje applaus, maar vooral aanzwellend boegeroep. 'Niet waar!', schreeuwde een vrouw.

Charen ging door. 'Eerdaags hadden we een interessante persoon op dit podium. Marion Le Pen. Waarom was zij hier? Vanwege de naam Le Pen. Die naam is een schande. Haar grootvader is een racist en een nazi, en zij heeft zijn ideeën overgenomen. Het feit dat CPAC haar heeft uitgenodigd is een schande.'

'Jij bent zelf een schande!', schreeuwde iemand. Het congres had er net drie dagen Trump-aanbidding op zitten, met rechtse hitsers als sheriff David Clarke en islamofoob Frank Gaffney, en met als hoogtepunt een optreden van de president zelf, die een gedicht declameerde waarin hij immigranten vergeleek met een slang die niet te vertrouwen is. Charen was de eerste die kritisch was.

Mona Charen (rechts) tijdens een forumdiscussie op het conservatieve congres CPAC.

En toen?

'Ik was verbaasd dat de beveiliging erbij kwam. Ik had in het publiek wat verwrongen gezichten gezien, maar dit had ik niet verwacht. Eerst dacht ik dat het een grap was, maar toen zag ik dat ze bloedserieus waren. Ze gingen om me heen staan en leidden me naar buiten. Maar onderweg naar de uitgang werd ik niet uitgescholden of bespuugd. Sterker nog, twee of drie mensen in de lobby staken hun duim naar me op. Dat was bemoedigend.'

Vergt het moed, om dit te zeggen tegen zo'n publiek?

"Ach, een beetje misschien, maar je moet voorbereid zijn wanneer de juiste gelegenheid zich aandient. Ik dacht dat het een vergissing was dat ik voor dit congres was uitgenodigd - mijn anti-Trump- en anti-Moore standpunten zijn bekend. Maar ik wist dat ik van de gelegenheid gebruik kon maken om te zeggen wat ik wilde zeggen. De conservatieve beweging is aan het veranderen in iets onherkenbaars. Ik wilde gewoon een simpele waarheid vertellen. De respons was overweldigend. Het geeft veel voldoening iets te kunnen zeggen dat veel meer mensen vinden."

Maar waarom zijn er zo weinig andere Republikeinen die dat geluid laten horen?

"Het is inderdaad teleurstellend dat er zo weinig stemmen zijn die het afglijden naar nativisme en xenofobie veroordelen. Ik was extreem teleurgesteld dat de leiders van de partij niet meer tegengeluid hebben laten horen. Kennelijk vinden ze die lelijkheid een lage prijs die ze moeten betalen om het beleid te krijgen dat ze willen."

Krijgt u het beleid dat u wilt?

"Je kunt niet ontkennen dat deze regering een beleid voert waar ik het in grote lijnen mee eens ben. Deregulering, conservatieve rechters, belastingverlaging zijn allemaal maatregelen waar ik voor ben. Maar de prijs die we betalen is een totale deconfiture van de Republikeinse partij en de Republikeinse zaak. We vervreemden 85 procent van het electoraat onder de 40 jaar van ons. Bedenk wat dat betekent voor de toekomst."

Vindt u dat ook een moreel probleem?

"Er is een clowneske bijdehandheid in de conservatieve beweging geslopen. Als je de progressieven maar op de kast kunt krijgen, dan is alles goed. Trollen is hoofdzaak geworden. Al die mensen op CPAC geven niets meer om klassieke kwesties zoals een kleine overheid. Het enige wat hun bloed sneller doet stromen is immigratie. Wat zo verwerpelijk is aan dat gedicht van Trump over die slang, is dat hij zegt dat dat voor alle immigranten geldt. Het is prima om het over immigratie te hebben. Mensen die vinden dat het te hard gaat, die vinden dat vreemdelingen niet genoeg assimileren, hebben zeker een punt. Er is niets mis met een beschaafd debat over immigratie. Maar wanneer immigratie in de hoek van de criminaliteit wordt getrokken om zo de xenofobie aan te wakkeren, dan is dat moreel fout."

Opvallend genoeg waren veel Republikeinen afgelopen week wel geschokt over de door Trump afgekondigde importheffingen op staal, en over zijn proefballonnetje om de vuurwapenaankopen aan banden te leggen.

"Ja, dat was opvallend. Er is nog leven in de conservatieve partij. Maar deze oppositie richt zich op beleid. Conservatieven weten heel goed dat importheffingen de economie schaden, en denken dat ze Trump beleidsmatig wel kunnen bijsturen. Maar ze hebben zich nooit verzet tegen Trump als persoon, met zijn leugens en seksuele intimidatie en verstrengelde belangen. Dat is een lijn waar je niet overheen moet gaan. De partij heeft veel weg van een sekte, gebouwd rond een persoonlijkheidscultus."

Was Trump de oorzaak of het symptoom van de veranderende partij?

"Een mix van beide. Wij zijn niet het enige land dat worstelt met populisme en nationalisme. Er was al iets gaande, dat door Trump is uitgebuit. Er was een demagoog nodig om die sluimerende tendensen wakker te maken."

Hebt u op Trump gestemd?

"Ik had geluk, in mijn staat Virginia kon je ook op Evan McMullin stemmen."

Op wie heeft u uw hoop gevestigd, in 2020?

"Er zijn twee conservatieve Republikeinen die ik erg bewonder: senator Jeff Flake en senator Ben Sasse. Zij hebben me een vriendelijk mailtje gestuurd. Ik ben nu, na CPAC, een beetje optimistischer gestemd dan daarvoor. De respons was echt waanzinnig. Er zijn nog steeds veel mensen die het ware conservatieve geluid willen horen. Ze hebben gewoon een kleine aanmoediging nodig, om te weten dat ze niet de enigen zijn."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234