Vrijdag 05/06/2020

Congolese verzamelaar in Venetië roept vragen op

De komst van een Congolese verzamelaar naar de Biënnale van Venetië roept vragen op in de kunstwereld. Zakenman Sindika Dokolo blijkt zoon te zijn van een omstreden topbankier in Kinshasa en schoonzoon van de niet onbesproken Angolese president Dos Santos.

DOOR RUDY PIETERS

VENETIË l Afrika wordt een van de blikvangers op de 52ste Biënnale van Venetië, die op 10 juni haar deuren opent. In de Arsenale komt er een grote tentoonstelling met werk van Afrikaanse kunstenaars onder de titel Check List. Het gaat om de grootste Afrikaanse aanwezigheid ooit op de moeder aller biënnales.

De werken uit Check List komen van de Congolese zakenman Sindika Dokolo, die een van de belangrijkste verzamelingen hedendaagse kunst opbouwde. De gezaghebbende internetpublicatie Artnet ging onlangs op zoek naar de achtergronden van Sindika Dokolo. Hij blijkt de zoon te zijn van Augustin Dokolo Sanu, de in 2001 overleden topman van de Banque de Kinshasa, een bank uit het Mobututijdperk. Toen die bank in 1986 over de kop ging, bleek er een gigantische schuldenberg te zijn, het gevolg van wanbeheer, zo bleek uit onderzoek. De erfgenamen van de bankier, onder wie Sindika Dokolo, liggen nog altijd in de clinch met de Congolese staat.

Sindika Dokolo woont nu in Angola, waar hij vijf jaar geleden in het huwelijk trad met Izabel dos Santos, dochter van de Angolese president José Eduardo dos Santos. Drukkingsgroepen als het Britse Global Witness beschuldigen het Angolese regime er al jaren van overheidsgeld, vooral olie-inkomsten, naar de financiële elite van het land te af te leiden, een situatie die in fel contrast staat met de schrijnende armoede bij het grootste deel van de bevolking.

De Angolese journalist Rafael Marques vloog al eens achter de tralies na kritiek op president Dos Santos, maar dat weerhield er hem niet van in 2005 grove mensenrechtenschendingen aan de kaak stellen bij de Angolese diamantbedrijven. In die diamanthandel is Izabel dos Santos, een van Angola's rijkste vrouwen, bijzonder actief. Verscheidene bronnen stellen dat ze ook tot de Futungo behoort, de geheime club van Angola's rijkste families, die flink met oliegeld worden bevoorraad.

De thuisbasis van de Sindika Dokolo African Collection of Contemporary Art is de Angolese hoofdstad Luanda. Ze bestaat uit 500 werken van 140 kunstenaars uit 28 landen. Een van hen is Fernando Alvim, een Angolees die twintig jaar geleden in Brussel neerstreek, vandaaruit een van de grote pleitbezorgers van de hedendaagse Afrikaanse kunst werd, in 2004 Dokolo's kunststichting hielp op te richten en ondertussen ook de Triënnale van Luanda uit de grond stampte. Alvim mag de tentoonstelling in de Arsenale samen met curator Simon Njami maken, een in Frankrijk wonende Kameroenees.

Het is een internationale jury, aangeduid door Biënnaledirecteur Robert Storr, die de Check List-tentoonstelling koos om Afrika te vertegenwoordigen. Ze bracht daarbij expliciet hulde aan de Congolese verzamelaar, zo blijkt uit een mededeling van de organisatie van de Biënnale: "Bij haar keuze had de jury niet alleen lof voor de kwaliteiten van de curators en die van de Sindika Dokolocollectie, maar ze wilde ook de aandacht vestigen op het initiatief van Sindika, Dokolo dat een uitzonderlijke onderneming is binnen het kunstmecenaat in Afrika."

De procedure die tot de keuze van het Dokoloproject leidde, kreeg eerder al kritiek van de Nigeriaan Okwui Enwezor, directeur van Documenta 11 (2002). Voor een evenement van het niveau van de Biënnale van Venetië vond hij het geen goed idee om een open oproep te lanceren, waarbij iedereen zich kandidaat mocht stellen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234