Dinsdag 17/09/2019

Congolese rebellen rukken verder op

In Oost-Congo namen de door Rwanda gesteunde M23-rebellen de strategische stad Rutshuru in. Het regeringsleger trok zich in chaos en al plunderend terug. Kinshasa kondigt de algemene mobilisatie af.

Het feit dat de M23-rebellen de stad Rutshuru hebben veroverd, is van groot belang. Rutshuru bevindt zich op een vitale handelsroute tussen Oeganda en Goma, de provinciehoofdplaats van Noord-Kivu. De val van Rutshuru zal dan ook een directe impact hebben op de prijzen van vele producten in Goma.

Enkele tientallen M23-strijders namen de stad gistermiddag zonder slag of stoot in. Het regeringsleger was daarvoor in allerijl op de vlucht geslagen richting Butembo, Volgens de door de VN gesponsorde Radio Okapi ging dat gepaard met plunderingen.

"Rond de middag hebben wij de controle over Rutshuru verworven", verklaarde M-23-kolonel Vianney Kazarama. "Gisteravond werden wij nog aangevallen door Congolese regeringssoldaten. Wij hebben teruggeslagen en zijn ze beginnen achtervolgen."

Acht pantserwagens van de VN-vredesmacht die zich in Rutshuru bevonden, trokken zich terug naar een nabijgelegen basis in Kiwanja. Vele mensen vluchtten naar een kamp, vlak bij deze VN-basis.

Vrijdag hadden de rebellen ook al de grensstad Bunagana ingenomen en enkele belangrijk mijnsites.

De optocht van de M23-rebellen zorgt voor paniek in de gelederen van de Congolese regering. Na een crisisvergadering verspreidde minister van Post en Telecommunicatie Tryphon Kin Kye Mulumba een communiqué waarin de algemene mobilisatie wordt afgekondigd. "De regering heeft de mobilisatie van het hele Congolese volk gedecreteerd om het hoofd te bieden aan deze nieuwe poging tot destabilisatie van het land." Het is onduidelijk waarom de PTT-minister deze belangrijke aankondiging deed in plaats van de defensieminister of president Kabila.

De recente krijgsverrichtingen zullen de spanningen tussen Congo en Rwanda ten top drijven. Hoewel Kigali het blijft ontkennen, krijgen de M23-strijders cruciale steun vanuit Rwanda. In die mate zelfs dat de M23-zich steeds meer begint te gedragen als een verlengstuk van het Rwandese leger. Via Rwanda worden de rebellen bevoorraad met munitie, proviand en strijders.

De huidige situatie roept steeds meer herinneringen op aan het najaar van 2008 toen de troepen van Laurent Nkunda tot aan de poorten van Goma oprukten. Ook Nkunda kreeg toen verregaande steun van Rwanda en stond in permanent contact met de militaire en politieke elite in Kigali.

De bedoeling van Rwanda en de de rebellen lijkt duidelijk: het Congolese regeringsleger een smadelijke nederlaag bezorgen en die machtspositie gebruiken om zware politieke eisen aan Kinshasa te stellen.

Nog voor de rebellen richting Goma oprukken, ziet de situatie van het regeringsleger er penibel uit. Kinshasa zette in Oost-Congo al enkele sterke brigades in, maar die worden nu onder de voet gelopen. Of een algemene mobilisatie veel zin heeft, is maar zeer de vraag. Het militaire succes van de M23-rebellen is niet zozeer een kwestie van aantal manschappen, de rebellen zijn met enkele honderden, wel van bewapening en discipline. Het feit dat M23 steeds meer als een afdeling van het zeer professionele en goed getrainde Rwandese leger moet beschouwd worden, maakt dat de Congolese regering zich in een zeer benarde situatie bevindt.

Ook voor president Kabila is de huidige situatie een blamage die wel eens een zeer negatieve impact zou kunnen hebben op zijn machtspositie als president. In die zin moet het M23-offensief ook beschouwd worden als een aanval op Kabila's machtspositie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234