Dinsdag 10/12/2019

Geweld tegen vrouwen

Congolese gynaecoloog Denis Mukwege: "Regering moet leger hervormen"

Denis Mukwege in Terzake. Beeld VRT

De Congolese gynaecoloog Denis Mukwege heeft in Terzake getuigd over de extreem moeilijke omstandigheden waarin hij en zijn team moeten werken. "Ze willen dat we ermee ophouden. Ik vind niet dat we dat mogen doen. We mogen ons werk niet opgeven door terroristen, door mensen die ons en de gemeenschap willen kapotmaken."

"Je moet de gemeenschap net mobiliseren opdat die het hoofd kan bieden aan pogingen om het sociaal weefsel kapot te maken", aldus Mukwege. Mukwege is de oprichter van het Panziziekenhuis in Bukavu in het oosten van de Democratische Republiek Congo. De gynaecoloog is gespecialiseerd in de behandeling van slachtoffers van (groeps)verkrachtingen en stelde meermaals het gebrek aan internationale aandacht voor het systematische gebruik van seksueel geweld in het conflict in het oosten van Congo aan de kaak. Hij won al verscheidene internationale mensenrechtenprijzen.

In 2012 overleefde Mukwege een raid van gewapende mannen op zijn huis, maar verloor bij die aanval zijn bodyguard. Mukwege vertelt ook over een medewerkster van hem die werd ontvoerd, gemarteld, verkracht en voor dood achtergelaten.

Mukwege put naar eigen zeggen moed uit de moed van zijn patiëntes. "Als ik de kracht en de moed zie van de vrouwen die ik behandel, stel ik me altijd de vraag: 'Hoe zou ik me gedragen in hun plaats?' Ik zou er misschien niet mee om kunnen gaan. Ze zijn uitzonderlijk moedig. De enige oplossing is ons achter hen te scharen."

Straffeloosheid

Volgens Mukwege is het grootste probleem de straffeloosheid die er heerst. "Wanneer mensen die oorlogsmisdaden begaan niet worden gestraft, is het logisch dat ze die misdaden blijven begaan. We moeten die oorzaken grondig aanpakken. In het ziekenhuis behandelen wij de gevolgen, maar ze moeten de oorzaken aanpakken."

Toch is er al wat vooruitgang geboekt, stelt de arts. Er zijn zo'n vreselijke dingen gebeurd dat het even kan duren vooraleer er beterschap te zien is, maar er zijn in Kivu nu al veel minder conflicthaarden, benadrukt hij. "Er zijn wel nog problemen, maar ze zijn minder talrijk."

Een ander belangrijk punt is de hervorming van de veiligheidsdiensten. "De Congolese regering moet absoluut de veiligheidsdiensten hervormen. Het leger bestaat uit oude krijgsheren die vaak geen militaire opleiding hebben genoten. Velen onder hen zijn al van kinds af bij het leger. Ze zijn zelf beulen geweest, maar zijn eigenlijk slachtoffers. Hen re-integreren in het leger is niet zonder gevolgen. En dat veroorzaakt eigenlijk het echte probleem. Als we het geweld echt willen bestrijden, moeten we die zaken aanpakken."

Politieke ambities heeft Mukwege naar eigen zeggen niet. "Op dit moment ben ik dokter in Panzi. Ik help de mensen daar en ik ben enorm geëngageerd om dat werk uit te voeren. Die politieke ambities zijn niet van toepassing."

Het is die betrokkenheid die hem drijft in zijn werk. "Geweld is iets wat je niet gewoon kunt worden. Het lijden van anderen mag ons niet onverschillig laten. Elke keer als je iemand ziet lijden, zeker als dat zonder reden is, of als je een baby ziet huilen omdat hij onrechtvaardig weggenomen of achtergelaten is, dat laat je niet onverschillig."

Vanaf 23 april is de film over het leven van Denis Mukwege, 'L'homme qui répare les femmes', in de bioscoopzalen te zien.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234