Dinsdag 17/09/2019

Congolees leger staakt offensief tegen moordende Huturebellen

Goma

‘De militaire operatie in Oost-Congo zal op 31 december voleindigd zijn’, zei de Alan Doss. De Britse VN-topman is momenteel in New York waar de Veiligheidsraad wellicht volgende week een beslissing neemt over de toekomst van de Monuc, de vredesmissie in Congo die met 19.000 manschappen de grootste VN-macht ter wereld is.

Monuc kwam de laatste maanden steeds meer onder druk te staan wegens de logistieke steun die het verleent aan een offensief van het regeringsleger tegen de Huturebellen van het FDLR in Oost-Congo. Volgens een nieuw rapport van Human Rights Watch maken beide strijdende partijen zich schuldig aan grove mensenrechtenschendingen en oorlogsmisdaden. Tussen januari en september 2009 werden 1.400 burgers doelbewust vermoord, van wie een meerderheid vrouwen, kinderen en ouderen. In diezelfde periode verkrachtten regeringssoldaten en rebellen minstens 7.540 vrouwen. Volgens Human Rights Watch gaat het hier enkel om de gerapporteerde verkrachtingen die slechts een fractie van het totale aantal uitmaken. Zolang er geen duidelijke garanties zijn dat de burgerbevolking ongemoeid wordt gelaten, moet Monuc zijn steun aan het offensief opzeggen, luidde de conclusie van de Amerikaanse mensenrechtenorganisatie.

Dilemma van Monuc

Drie weken geleden publiceerden VN-experts ook al een rapport waarin stond dat het regeringsoffensief er niet in geslaagd is om “de politieke en militaire structuur” van de FDLR-rebellen te breken. De onderzoekers wezen ook op het dilemma van de Monuc, die in de eerste plaats de Congolese burgerbevolking moet beschermen, maar tegelijk een desastreuze militaire operatie moet ondersteunen.Het is daarom enigszins verrassend dat Alan Doss voor de VN-Veiligheidsraad verklaarde dat de doelstellingen van het offensief gehaald zijn. “Het is gelukt om de rebellen uit elkaar te drijven waardoor hun mogelijkheid om de Congolese bodemrijkdommen te exploiteren is aangetast. Maar aan de andere kant erkennen we dat deze operatie bijzonder zware humanitaire gevolgen had.”

Krijgsheer Nkunda

Doss erkende ook dat binnen het regeringsleger vooral de vroegere rebellen van krijgsheer Laurent Nkunda verantwoordelijk zijn voor het geweld op burgers. Zij werden in januari inderhaast ingelijfd in het Congolese regeringsleger maar behielden hun eigen commandostructuur en lijken vooral hun eigen belangen te dienen. Doss: “Het disciplineprobleem binnen het regeringsleger is verergerd.” Doss had wel lof voor de nieuwe strategie van het regeringsleger waarbij veroverde dorpen worden beschermd en waarbij gerichte acties worden ondernomen tegen bolwerken van de rebellen.De Monuc-baas sluit niet uit dat er in de toekomst opnieuw “gerichte acties” komen tegen de Huturebellen. “Het FDLR blijft een potentiële bedreiging. Ze zullen proberen om hun bolwerken opnieuw in te nemen en dat zal gepaard gaan met wraakacties op de bevolking.” Doss zegt dat Monuc in de toekomst van het regeringsleger zal eisen dat er maatregelen worden getroffen om geweld tegen burgers te voorkomen.

Vijf miljoen doden

Volgens een aantal bronnen zullen die toekomstige acties tegen het FDLR-uitgevoerd worden door 10.000 beter uitgeruste en gedisciplineerde regeringsmilitairen. De rest van het leger zou teruggetrokken worden in de kazernes.Op voorwaarde dat er meer garanties komen voor de veiligheid van de burgerbevolking, lijkt de VN-Veiligheidsraad bereid om het Monuc-mandaat met vijf à zes maanden te verlengen. Daarna zou de VN-vredesmacht zich steeds meer moeten bezighouden met de opleiding van het regeringsleger en komt er een geleidelijke terugtrekking. Ook de Congolese president Joseph Kabila dringt aan op een Monuc-terugtrekking.Sinds 1998 stierven in Congo meer dan vijf miljoen mensen aan de directe en indirecte gevolgen van oorlog. De jongste vier jaar sloegen meer dan een miljoen mensen op de vlucht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234