Zondag 07/03/2021

Computer volgt nu ook zijn gevoel

Het lijkt banaal, maar de zege van supercomputer AlphaGo tegen de wereldkampioen in het spelletje Go is een mijlpaal. Het is dé doorbraak van de intelligente computer, die weldra op basis van medische gegevens kan zeggen welke ziekte u heeft.

Schaakgrootmeester Gary Kasparov die vol ongeloof met de armen open het schaakbord de rug toekeert, nadat hij net een spelletje heeft verloren tegen een computer. In 1997 was het een historisch technologiemoment, intussen kijken we er niet meer van op als we het tegen onze computer moeten afleggen. Eén bordspel bleef 19 jaar lang een menselijke specialiteit: Go, 'de Mount Everest voor intelligente computers'.

Bij dat Chinese spel moet u op een van de 361 vrije vakjes een steentje leggen, met de bedoeling de steentjes van de tegenstander te omsingelen en een zo groot mogelijk gebied te veroveren. Pas dit weekend heeft AlphaGo, een computer van het Britse bedrijf DeepMind, dat gekocht werd door Google, een Go-toernooi tegen wereldkampioen Lee Sedol gewonnen. Het is de eerste keer dat een computer zich beter toont in een spel waarbij intuïtie en gevoel zo belangrijk zijn.

"Bij schaken heeft ieder stuk een eigen functie en zijn er steeds een beperkt aantal zetten mogelijk", zegt Jeroen Baert, computerwetenschapper aan de KU Leuven. "Een computer kan dus heel makkelijk enkele zetten vooruit denken. Bij Go kan dat niet, want je kunt eender waar je volgende steentje leggen. Er zijn meer spelverlopen mogelijk dan er atomen in het universum zijn." Daarom hebben Google en DeepMind hun computer miljoenen Go-spelletjes laten bekijken. Zo heeft AlphaGo zichzelf intuïtie aangeleerd.

"Want vergis je niet: intuïtie is niet enkel weggelegd voor mensen. Het is een optelsom van allerlei regels die je bij vorige ervaringen hebt opgebouwd", legt Baert uit. "Als ik een bal naar jou gooi, weet jij waar die terechtkomt. Afhankelijk van het gewicht, de curve en snelheid van de bal heb je jezelf enkele regels aangeleerd." Deze computer leert dat zichzelf ook aan.

"Stel dat je een computer het verschil tussen katten en honden wilt leren kennen. Dan geef je die eerst een reeks foto's waarbij je zelf zegt of er een kat of hond op staat. De computer zal als eerste regel concluderen dat een hond groot en een kat klein is. Bij een tweede set foto's, met pakweg een chihuahua erbij, klopt die regel niet meer. De computer corrigeert zichzelf en zal snorharen als tweede criterium gebruiken. Op den duur is die reeks regels zó complex dat mensen ze niet kunnen onthouden. Dat noemen wij intuïtie."

Allemaal goed en wel, maar wat hebben we aan een computer die onklopbaar is in een gezelschapsspel? "Net zoals hij miljoenen spelletjes bestudeert, kan hij ook honderdduizenden medische dossiers uit het verleden analyseren", legt Baert uit. "Dat stelt hem in staat om op basis van medische parameters vast te stellen of iemand aan kanker lijdt."

Niet perfect

Hetzelfde gebeurt in een eenvoudigere vorm in internetwinkels. Wie net een digitale camera heeft gekocht, zal in veel gevallen meteen een geheugenkaart zoeken. Op basis van dat patroon geven de sites nieuwe klanten meteen die suggestie. Ook zelfrijdende wagens bewegen zich voort volgens een gelijkaardig principe. "Het is moeilijk te voorspellen waar dit eindigt. In domeinen waar uit een heleboel data conclusies kunnen worden getrokken, zijn de mogelijkheden enorm."

Gisteren slaagde de wereldkampioen er toch in om ook eens te winnen van AlphaGo. Hoe slim hij dus ook is, hij zal nooit met absolute zekerheid alles kunnen winnen, net zoals hij ook niet iedere kanker zal ontdekken of elk ongeval vermijden. Het is en blijft een kwestie van kansberekening. "De mens is ook niet perfect. Als de computer het beter doet dan een mens, is hij een stap vooruit."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234