Dinsdag 28/09/2021

Complete vernietiging dreigt voor 'long van de wereld'

Braziliaanse regering houdt spoedzitting over ongeziene ontbossing Amazonewoud

In de afgelopen vijf maanden is in het Braziliaanse Amazonewoud een gebied ter grootte van West-Vlaanderen vernietigd. Dat is een ongezien grote lap en het zet een domper op recente successen in de strijd tegen de ontbossing in de longen van deze planeet.

Door Barbara Debusschere

Brasilia l Het is met het schaamrood op de wangen dat de Braziliaanse regering de fel toegenomen sloopwerken meldt. Op een spoedzitting bespreekt president Lula da Silva maatregelen. Een genoemde oorzaak zijn recente prijsstijgingen van grondstoffen zoals soja.

Tussen augustus en december vorig jaar werden in 's werelds grootste regenwoud vier keer meer bomen geveld of platgebrand dan in dezelfde periode in 2004. In totaal gaat het om een gebied van 3.253 vierkante kilometer. Dat is groter dan de provincie West-Vlaanderen. Terwijl in augustus 243 vierkante kilometer bos verdween, was dat in december al 948 vierkante kilometer.

"Nog nooit hebben we in die periode van het jaar zo'n grote ontbossing waargenomen", aldus Gilberto Camara van het INPE-instituut, dat satellietbeelden van het Braziliaanse Amazonegebied vrijgeeft. "Dit is extreem zorgwekkend", aldus ook het Braziliaanse ministerie van Leefmilieu.

Het kabinet verwacht dat de schade dubbel zo groot is omdat satellietbeelden met hogere resolutie op dit moment nog worden geanalyseerd. "Meestal betekenen die preciezere beelden een verdubbeling. We houden ons hart vast voor wat er nog zal komen, want dit gebeurde nog in het regenseizoen, waarin er meestal minder ontbost wordt", zegt Veerle Dossche, campagneverantwoordelijke bossen bij Greenpeace.

Met 1.786 vierkante kilometer 'verdwenen' woud blijkt de staat Mato Grosso het zwaarst toegetakeld. De staten Para en Rodonia zijn ook zwaar getroffen. Gevraagd naar oorzaken noemt milieuminister Marina Silva "de economische realiteit in die staten".

De voorbije drie jaar werd het woud veel minder aangevreten en dat was deels te danken aan strenger toezicht door de regering. Maar, zo stellen gespecialiseerde organisaties, ook de gedaalde sojaprijzen en een mond-en-klauwzeercrisis in de veeteelt zorgden ervoor dat in die periode minder woud tegen de vlakte ging.

Ondertussen is het vee weer gezond en zijn, door de grote vraag uit China en de VS, de prijzen van grondstoffen zoals soja weer gestegen. Dossche: "Daardoor zijn boeren weer meer geneigd land te ontbossen om er winstgevende gewassen te planten." Ze gaan het woud met andere woorden zien als goedkope landbouwgrond. "Ik geloof niet in toeval", zegt ook Silva over het verband met de gestegen (soja)prijzen.

Sinds de jaren zeventig is in het Amazonewoud, dat zich over zes miljoen vierkante kilometer uitstrekt, 700.000 vierkante kilometer jungle vernield. Dat betekent niet alleen een groot verlies aan unieke fauna en flora en schade aan het uitgekiende ecosysteem. Hoe minder Amazone, hoe sneller de opwarming van de aarde zich voltrekt. Zowat een vijfde van de broeikasgasuitstoot wordt veroorzaakt door ontbossing en 'de longen van de wereld' zijn als geen ander woud in staat enorme hoeveelheden broeikasgassen op te nemen en zuurstof uit te ademen.

Het klimaat is een van de redenen waarom Brazilië het zich niet kan veroorloven de andere kant uit te kijken. Enkele maanden geleden nog kondigde Braziliaans president Luiz Inacio Lula da Silva trots aan dat zijn land er dankzij scherpere controles in was geslaagd de ontbossing te halveren sinds juli 2005.

Maar zoals milieuorganisaties toen al voorspelden, bleef die positieve evolutie tussen 2005 en begin 2007 niet lang duren. Voor Lula da Silva is dat een opdoffer met internationale weerklank. Op een spoedzitting overlegt de president met experts en andere betrokken ministers over nog meer nieuwe maatregelen om de Amazone alsnog van de vernieling te redden.

Controleur Gilberto Camara:

Nog nooit hebben we in die periode van het jaar zo'n grote ontbossing waargenomen

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234