Woensdag 20/01/2021

Competitievervalsing en monopolisering: in de Pro League kan het

Beeld kos

De overgang van een speler naar een ander team in dezelfde competitie, halverwege het seizoen, is onvervalste competitievervalsing, zegt Stefan Kesenne. Hij is sporteconoom aan de Universiteit Antwerpen en de KU Leuven.

De Belgische voetbalwereld staat weer in rep en roer, met de betwiste overgang van Zulte-Waregemspeler Thorgan Hazard naar Anderlecht, enerzijds, en de verkoop van de tv-rechten van het Belgische eersteklassevoetbal anderzijds. Wanneer, vraagt een mens zich af, wordt het Belgische voetbal eindelijk volwassen?

Voor de niet-voetbalkenners onder u: kandidaat-Gouden Schoen Thorgan Hazard ligt onverminderd onder contract bij Chelsea, maar is tot het eind van het seizoen uitgeleend aan Zulte-Waregem. Dat neemt niet weg dat Anderlecht al enige tijd belangstelling toont voor Hazard, en hem wil inlijven voor de tweede helft van het seizoen in de Jupiler Pro League.

Hazard heeft nooit onder stoelen of banken gestoken dat hij graag naar Anderlecht wil. Er is niets fout met zijn wens te spelen voor de rijkste en meest succesrijke club van België, omdat dit zijn zowel zijn loon als zijn verdere voetbalcarrière ten goede kan komen.

Maar Zulte-Waregemcoach Franky Dury wil dat Hazard het seizoen afwerkt bij Zulte-Waregem. Jammer voor Hazard misschien en Anderlecht, maar Dury heeft het gelijk aan zijn kant. Tijdens het voetbalseizoen kan de overgang van een sterspeler van de ene naar de andere koploper in de rangschikking het kampioenschap vervalsen.

Er is geen reden om Hazard ervan te verdenken, maar in principe zou een speler zich minder kunnen inzetten voor de club waarmee hij de competitiestart aanvat, om vervolgens de ploeg waarmee hij het seizoen afsluit voluit te helpen aan titel en Champions League-deelname.

De overgang van een speler naar een ander team in dezelfde competitie, halverwege het seizoen, is onvervalste competitievervalsing, en moet dus worden verboden. Of gaan we in de Belgische competitie straks toelaten dat je tijdens de rust van een wedstrijd van team kan veranderen? Merkwaardig dat iedereen dit laatste absurd zal noemen. (Naar analogie hiermee is er ook een UEFA-reglement dat verbiedt dat men eigenaar of manager kan zijn van twee teams die in dezelfde competitie aantreden.)

Vrije markt
Ook rond de verkoop van de tv-rechten van het Belgisch eersteklassevoetbal is er vandaag heel wat te doen. Tussen het gejongleer met bedragen en de overnamegeruchten door blijft een fundamentelere discussie achterwege. Van oudsher is de markt van de tv-rechten gemonopoliseerd door de Bond of profliga die de rechten van alle wedstrijden verkoopt aan de hoogst biedende mediamaatschappij. Deze gang van zaken creëert een nieuw monopolie op de markt van het televisievoetbal, waar slechts één tv-kanaal de wedstrijden kan uitzenden. Zoals iedere econoom wel weet, zorgt een monopolie voor welvaartsverlies wegens te hoge prijzen en te weinig aanbod.

Deze gang van zaken was misschien verantwoord in het verleden, toen aan de vraagzijde van de markt van tv-rechten enkel de BRT bestond, als enige tv-maatschappij aan Vlaamse zijde. De tijden zijn zoals wij weten veranderd, en aan de vraagzijde duiken steeds meer kandidaten op om de voetbalrechten te kopen, waaronder ook buitenlandse.

Daarom is het tijd om een einde te maken aan het monopolie van de profliga op de verkoop van de tv-rechten van het voetbal. Laat elke club de rechten van haar thuiswedstrijden individueel verkopen aan de hoogst biedende mediamaatschappij. Laat de vrije markt en de concurrentie spelen tussen de vele vragers en aanbieders. Dat zal de prijzen van voetbal kijken op tv drukken en het aanbod van voetbal op televisie verhogen.

Als tegenargument wordt vaak aangevoerd dat dit de grote clubs alleen maar rijker maakt en de kleine clubs zonder tv-rechten achterlaat. Bij een collectieve verkoop door de profliga kan het tv-geld immers worden herverdeeld tussen grote en kleine clubs. Dat tegenargument houdt geen steek omdat niets belet dat de profliga het tv-geld na een individuele verkoop door de clubs belast en het geld herverdeelt onder grote en kleine clubs. Weliswaar kan wellicht meer tv-geld worden verzameld via een collectieve verkoop door de profliga dan door een individuele verkoop door de clubs.

De 900 miljoen euro die Telenet oorspronkelijk bood voor het verwerven van de Belgische rechten voor de komende twaalf jaar is meer dan het Belgisch voetbal kan verwachten, en ook meer dan Telenet of een andere mediamaatschappij zich kan veroorloven. De nieuwe constructies die intussen worden opgezet, impliceren nog altijd de monopolisering van de tv-rechten. Dit financieel voordeel voor de clubs via de monopolisering betekent een nadeel voor de supporters, die meer zullen moeten betalen voor voetbelkijken op tv, en daarenboven minder voetbal op tv te zien zullen krijgen. Bovendien hebben al meerdere rechtbanken in een aantal Europese landen verklaard dat de wettelijke eigenaar van de tv-rechten de club is, en niet de profliga.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234