Maandag 24/02/2020

Communicatie Fukushima is ramp

Drie maanden na de feiten biecht Japan op hoe erg de kernramp rond de centrales bij Fukushima echt is. Een groter gebied moet worden ontruimd en de radioactiviteit is minstens twee keer zo hoog dan eerder gemeld. Het is de zoveelste 'aanpassing' in een rij berichten over de straling, schade aan de centrale, evacuatiezone en lekken in zee die onderschattingen blijken.

Door Barbara Debusschere

11 maart: Operator Tokyo Electric Power Company (Tepco) bericht dat na de aardbeving en tsunami de noodgeneratoren in de centrale zijn stilgevallen, waardoor de cruciale koeling in reactoren 1, 2 en 3 stopt. Ongeveer duizend mensen die in een straal van 3 kilometer wonen worden geëvacueerd. Regeringswoordvoerder Yukio Edano benadrukt dat er geen radioactiviteit lekt.
12 maart: De regering beveelt de evacuatie van alle omwonenden in een straal van 10 kilometer. Enkele uren later wordt de zone voor verplichte evacuatie uitgebreid tot een straal van 20 kilometer.
De regering classificeert het ongeval als 'vier' op de internationale schaal voor kernongevallen (INES). 'Vier' betekent: 'een ongeval met plaatselijke gevolgen'.
Tepco laat radioactieve stoom vrij en "is er zeker van dat dit het reactorvat intact zal houden terwijl er geen impact op het milieu of op de gezondheid van omwonenden zal zijn".
13 maart: Edano meldt: "Er wordt gewerkt om de druk in de centrale te verminderen. Daardoor zal er wat radioactiviteit lekken, maar dat zal geen impact hebben op de omwonenden." Hij meldt nieuw explosiegevaar. "Maar de reactoren zijn daartegen bestand en er zal geen gezondheidsimpact zijn."
14 maart: Edano acht radioactieve lekken uit reactor drie, waar een explosie plaatsvond, "erg onwaarschijnlijk".
15 maart: Wie in een straal van 20 tot 30 kilometer woont, moet binnen blijven, de ventilatie afzetten en na flink douchen en kleren en schoenen schoon maken na blootstelling buiten. "Er is geen gevaar voor de gezondheid", luidt het.
In Tokio, op 300 kilometer, is de straling tien keer hoger dan toegelaten maar "er is geen gevaar voor de gezondheid", zegt de overheid.
18 maart: Edano meldt: "Er zijn geen data die aantonen dat de ramp de gezondheid schaadt, ook al zijn er op één locatie hoge waarden gevonden."
19 maart: Nisa verhoogt de omvang van de ramp naar 'vijf' op de INES-schaal.
Abnormaal hoge niveaus van radioactief jodium zijn vastgesteld in het leidingwater in Fukushima maar ook in Tokio. Maar "net zoals dat geldt voor de verhoogde waarden in spinazie en melk is er geen gezondheidsrisico", berichten de autoriteiten.
21 maart: Het zeewater nabij de centrale vertoont hoge radioactiviteit. Opnieuw zeggen de autoriteiten dat er geen gevaar is voor de gezondheid.
23 maart: In Tokio blijkt het water twee keer meer radioactiviteit te bevatten dan de limiet voor kinderen.
28 maart: De regering geeft toe dat de brandstofstaven in reactoren twee en drie 'mogelijk deels' gesmolten zijn.
29 maart: Er zijn erg giftige dosissen plutonium ontdekt nabij de centrale, wat wijst op een lek. Veiligheidsautoriteiten zeggen dat er geen bedreiging is voor mensen.
30 maart: De overheid zegt dat de radioactiviteit van het zeewater nabij de centrale meer dan 3.300 keer hoger ligt dan de normale waarde. Nisa zegt dat dat "een zorgwekkend gegeven maar "geen directe dreiging betekent".
2 april: Zeer radioactief koelwater lekt in zee via een barst in een onderhoudsput van de centrale. De autoriteiten zeggen dat het zich "snel zal 'oplossen' en dat er geen risico voor de gezondheid is".
4 april: Tepco besluit 10.000 radioactief ton radioactief koelwater in zee te dumpen.
6 april: Na een maand grijpt de burgemeester van Iitate, een stadje op 40 kilometer, zelf in. Er zijn hoge stralingswaarden in gemeten en Iitate begint eigenhandig kinderen en zwangere vrouwen te evacueren.
Per uur loopt 7.000 liter water naar zee dat tienduizend keer radioactiever is dan de norm, maar dankzij een procedure met 'vloeibaar glas' lekt nu nog maar de helft van die hoeveelheid in zee, zegt Tepco. De radioactiviteit in het zeewater schommelt in de communicatie van 5.000 tot 7,5 miljoen keer boven de wettelijk toegelaten norm. De overheid blijft zeggen dat er geen gevaar is voor de gezondheid.
De Japanse overheid heeft volgens staatszender NHK stralingscijfers achtergehouden die aangaven dat mensen buiten de 'veilige zone' van 30 kilometer minstens twaalf dagen lang blootgesteld zijn aan een stralingsdosis die honderd keer hoger ligt dan wat veilig wordt geacht voor een heel jaar.
9 april: Volgens schattingen van de NSC is 30.000 tot 110.000 terabecquerel (TBq) radioactief jodium in de atmosfeer gelekt tussen 12 en 24 maart. Tepco meent dat het slechts om 40.000 TBq jodium en 12.000 TBq nog gevaarlijker cesium zou gaan.
11 april: De regering kondigt aan dat ze de evacuatiezone uitbreidt tot een straal van 30 kilometer. Binnen de maand zullen nu toch de stadjes Namie, Iitate en Minamisoma geëvacueerd worden.
12 april: De regering geeft de ramp alsnog de hoogste classificatie, zeven op de INES-schaal. De NSC schat dat er mogelijk ruim 370.000 TBq aan radioactiviteit is ontsnapt.
25 april: Volgens berichten in de media besluit de NSC nu dat er vanaf 5 april dagelijks 154 TBq radioactiviteit in de atmosfeer vrijkwam. Op 5 april had diezelfde instantie het nog over minder dan 1 TBq per uur.
1 mei: Woedende ouders dumpen radioactieve aarde van op de speelplaats van hun kinderen voor het ministerie van Onderwijs. Ze eisen dat de regering de stralingslimiet voor kinderen, die nu twintig keer hoger is dan voorheen, opnieuw bijstelt.
15 mei: Tepco meldt dat er toch brandstof tot op de bodem van reactor één is gesmolten. Maar "er is geen aanzienlijke schade op de bodem en alle brandstof is nog in de reactor, die voldoende afgekoeld raakt".
27 mei: De regering kondigt aan dat het de stralingslimiet voor kinderen opnieuw verlaagt tot 1mSv per jaar. Vis, schelpdieren en zeewier uit zeewater in de buurt zijn tot vijftig keer radioactiever dan normaal.
31 mei: In een voorlopige versie besluit een onderzoeksteam van het Internationaal Atoomagentschap (IAEA) dat de ramp vooral te wijten is aan het feit dat de overheid negeerde dat de centrales een aardbeving en tsunami niet zouden overleven.
6 juni: Nisa meldt dat er tussen de 370.000 TBq en 850.000 TBq aan radioactiviteit is vrijgekomen bij de ramp, dubbel zoveel als eerder geschat.
8 juni: Japan geeft toe dat de drie reactorvaten toch volledig vernield zijn. Nucleaire brandstof smolt door de reactoren. In hetzelfde rapport, dat ministers overmaken aan het IAEA, geeft Japan ook toe dat het niet voorbereid was op een ramp van deze omvang en ze heeft onderschat.
9 juni: De autoriteiten voegen vier nieuwe gebieden in Noord-Japan op ongeveer 50 kilometer van het onheil toe aan de lijst van plaatsen getroffen door straling. Ze overwegen meer steden, die binnen een straal van 180 kilometer liggen, te evacueren.
10 juni: In Shizuoka, het hart van Japans groenetheeplantages op 220 kilometer van de ramp, bevat de thee te hoge waarden van zeer gevaarlijk cesium. De uitvoer is gestopt en er worden tests uitgevoerd, "maar dit zal de gezondheid niet schaden", aldus lokale autoriteiten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234