Dinsdag 01/12/2020

update

Comité P heeft ernstige bezwaren bij gebruik vuurwapen tijdens achtervolging

Mawda Shawri.Beeld BELGA

Het rapport van het Comité P over de zaak-Mawda uit ernstige bezwaren bij het gebruik van een vuurwapen tijdens een achtervolging. Het formuleert ook tien aanbevelingen. De Koerdische peuter Mawda kwam om door een politiekogel na een achtervolging op de autosnelweg op 17 mei 2018.  

Het Comité P heeft een onderzoek gevoerd naar het verloop van de achtervolging, de communicatie en de interventietechnieken tot op het ogenblik van het schietincident. Het onderzoek zou al langer klaar zijn, maar er werd nog onderzocht of er zeker geen overlapping was met de gerechtelijke onderzoeken die lopen. Het Comité P mag zich dus niet uitspreken over de schuld of onschuld van de agent die het schot loste, dat het parket van Bergen onderzoekt, of over het dossier mensensmokkel, dat het federaal parket behandelt.

Toch uit het rapport van het Comité P ernstige bezwaren bij het gebruik van een vuurwapen tijdens een achtervolging. Een achtervolgingshandleiding voor agenten stelt dat “het gebruik van vuurwapens vanuit een rijdend voertuig moet worden vermeden, tenzij in absolute noodzaak en altijd rekening houdend met de omgeving en de risico’s die het schot met zich meebrengt”. 

“Kogels afvuren op banden leidt namelijk slechts zelden tot de onmiddellijke interceptie van een vluchtend voertuig”, stelt het rapport nog. Volgens de advocaat van de politieagent was dat nochtans de reden waarom hij het dodelijke schot heeft afgevuurd. 

Afweging risico’s 

De handleiding schrijft voor om de beslissing om een vuurwapen te gebruiken om een vluchtend voertuig te stoppen, af te wegen tegen de potentiële risico’s ervan en de risico’s die zouden ontstaan als het voertuig erin slaagt om te ontsnappen. Of die afweging voldoende is gemaakt, zal moeten blijken uit het gerechtelijk onderzoek.

Een nota van de politiedirectie uit 2016 geeft nog meer richtlijnen over het stoppen van een voertuig bij een achtervolging. Ze spreekt volgens het Comité P de bovenstaande handleiding op een aantal punten tegen over het gebruik van een vuurwapen, maar “het klopt dat er reserves zijn geformuleerd bij dat gebruik in de twee documenten”. 

Kinderen aan boord

Het Comité P voorziet vier aanbevelingen die moeten leiden tot betere interventietactieken. Zo pleit het rapport voor een specifiek opleidingsprogramma voor achtervolgingen en een harmonisering van de richtlijnen. Daarnaast formuleert het Comité P drie aanbevelingen om het commando van een dergelijke operatie te verbeteren en drie aanbevelingen om de communicatie bij interventies te bevorderen. 

De agenten van de politie van Namen, die op 17 mei de achtervolging inzetten op een bestelwagen op de E42, wisten dat er kinderen aan boord waren, maar hun collega’s van de politie van Henegouwen niet. Dat is bekend en was onder meer te wijten aan problemen met communicatienetwerk Astrid. Volgens het Comité P waren er nochtans voldoende mogelijkheden om met elkaar in contact te komen, maar moet het personeel daar beter over worden geïnformeerd.  

De bestelwagen waarin de Koerdische peuter Mawda zat.Beeld Photo News

De Federale politie laat weten deze conclusies en de bijhorende aanbevelingen ter harte te nemen en verder om te zetten in praktische richtlijnen. Het afgelopen jaar zijn al een aantal maatregelen genomen.  

Het Comité P moest echter vaststellen in zijn rapport dat het de opmerkingen over de interne communicatie bij de politie al in 2017 had gesignaleerd. “Het heeft dus geduurd tot het incident-Mawda om wakker te worden”, zegt Stefaan Van Hecke, Kamerlid van Groen en lid van de commissie voor toezicht op politie. “Nu wordt er blijkbaar wel werk van gemaakt, maar eigenlijk dus te laat.”

“Mogelijke samenzwering onder ambtenaren”

Het tijdschrift Paris Match had het rapport van het Comité P al in zijn bezit en “blijft op zijn honger zitten”. Het blad had eerder aan het licht gebracht dat de betrokken agenten, eveneens getuigen dus, veertien dagen na de dood van Mawda een debriefing hadden gekregen. Het verslag van die debriefing meldde dat “de achtervolging goed aangepakt was”.

Advocaat Alexis Deswaef noemt zoiets “mogelijke samenzwering onder ambtenaren”. “Die debriefing is mogelijk schadelijk voor het strafrechtelijk onderzoek”, zegt Deswaef. Het rapport van het Comité P bevestigt het bestaan van de debriefings, maar plaatst er geen kritische bedenking bij. Dat hekelt
Paris Match

De betrokken agenten zijn de dag van de feiten al verhoord door de lokale politie”, verklaart Kathleen Stinckens, voorzitter van het Comité P. “Pas twee weken later is die debriefing, dus daar kan geen sprake van beïnvloeding zijn.” 

Inzage in onderzoek

In opdracht van de onderzoeksrechter is er nadien nog een verhoor geweest door onderzoekers van het Comité P, waarbij deze getuigen hun eerdere verklaring hebben bevestigd. Het Comité P benadrukt verder dat de afdelingen die deze gerechtelijke verhoren doet, volledig afgescheiden werkt van het team dat het rapport heeft geschreven. Weliswaar hebben de rapporteurs inzage gekregen in het gerechtelijke onderzoek, maar ze mochten hier niet over berichten in hun rapport. 

Ook de federale politie vindt dat een operationele debriefing geen “samenspanning van ambtenaren” is. “De bedoeling van deze interne evaluaties is om na te gaan in welke mate procedures moeten worden bijgestuurd”, zo staat in een mededeling. “En – niet in het minst – de risico’s die eraan verbonden zijn te verminderen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234