Vrijdag 06/12/2019

Nobelprijs

Colombiaans president Santos krijgt Nobelprijs voor Vrede

Colombiaans president Juan Manuel Santos. Beeld AP

De Nobelprijs voor de Vrede gaat dit jaar verrassend naar Colombiaans president Juan Manuel Santos, voor zijn inspanningen om de burgeroorlog in het land te beëindigen. Dat heeft het Nobelcomité vandaag bekendgemaakt. De prijs wordt ook opgedragen aan de bevolking van Colombia.

Santos krijgt de prijs voor het vredesakkoord dat hij onderhandelde met FARC, ook al werd dat afgelopen zondag in een referendum verworpen. Het akkoord was het resultaat van jarenlange onderhandelingen. Het moest een einde maken aan 52 jaar oorlog en ervoor zorgen dat de FARC-rebellen in het land kunnen terugkeren in de maatschappij. De bevolking vindt echter dat de FARC-strijders zo te gemakkelijk wegkomen met misdaden die ze tijdens hun jarenlange guerrillastrijd hebben begaan. De burgeroorlog heeft minstens 220.000 mensenlevens gekost en bijna zes miljoen mensen ontheemd.

Het is niet omdat de Colombianen 'nee' stemden, dat Santos niet heeft bijgedragen aan de vrede, oordeelt het Nobelcomité. Santos beloofde immers al dat hij het vredesplan opnieuw leven zou inblazen. 

"De award moet ook gezien worden als een eerbetoon aan de mensen van Colombia", zei voorzitter van het comité Kaci Kullmann Five. "De mensen van Colombia hebben geen 'nee' gezegd tegen vrede", klinkt het, "maar tegen dit specifieke akkoord. Dat betekent niet dat het vredesproces dood is. Er is nu een positieve wind ontstaan om het proces verder te zetten. Dit was een sterk signaal om te voorkomen dat de burgeroorlog weer oplaait."

FARC-guerrillaleider Rodrigo Londono, beter bekend onder de naam Timochenko, die de deal met Santos ondertekende, wordt nadrukkelijk uitgesloten van de award. Wel is het nu meer dan ooit belangrijk dat beide partijen het staakt-het-vuren respecteren, klinkt het.

De Nobelprijs voor de Vrede, ter waarde van 8 miljoen Zweedse Kronen (ongeveer 830.000 euro), wordt uitgereikt in Oslo op 10 december.

"Van onschatbare waarde"

De Colombiaanse president zegt "overweldigd" en "dankbaar" te zijn. Volgens Santos kan deze Nobelprijs het vredesproces in het Latijns-Amerikaanse land vooruithelpen. "Hij zei dat de prijs van onschatbare waarde is voor de vrede in Colombia", aldus secretaris van het Nobelcomité Olav Njoelstad, die de president telefonisch sprak. Hij ontvangt de prijs "in naam van het Colombiaanse volk, dat tijdens de (burger)oorlog zo geleden heeft".

Eenzelfde mening is Ingrid Betancourt toegedaan, de politica die van 2002 tot 2008 gevangene van de FARC is geweest. De prijs had gezamenlijk aan Santos en de FARC toegekend moeten worden, oordeelde de momenteel in Frankrijk levende politica. Maar Santos "verdient de prijs ten zeerste". Bij de FARC werd eerder lauwtjes op de bekroning gereageerd. "De enige prijs die ons interesseert, is vrede met sociale rechtvaardigheid, zonder paramilitairen, zonder vergelding en zonder leugens", schreef FARC-leider Rodrigo 'Timosjenko' Londono.

Santos is 65 jaar en was in vorige regeringen onder andere minister van Financiën en van Handel. Onder zijn voorganger Alvaro Uribe, die de burgeroorlog met een soort vuile oorlog wou oplossen, was hij minister van Defensie. In die hoedanigheid was hij verantwoordelijk voor het militaire offensief tegen de Farc-guerrillero's. In 2010 kandideerde hij voor het presidentsambt als ideologische erfgenaam van Uribe. In 2012 wisselde hij het geweer echter drastisch van schouder en koos hij voor de dialoog met de rebellen.

Santos studeerde aan de prestigieuze universiteiten van Kansas en Harvard. Hij stamt uit één van de meest invloedrijke families van het land. Een grootoom van hem, Eduardo Sanchez, was van 1938 tot 1942 president en een neef van hem was vicepresident onder Uribe. Zowel Uribe als die neef is tegenstander van het akkoord met de FARC. 

Meeste genomineerden ooit

Er waren dit jaar liefst 376 genomineerden voor de prijs, het hoogste aantal ooit. Grote favoriet waren de Witte Helmen, die dagelijks slachtoffers van onder het puin redden in Syrië. Andere kandidaten zijn onder andere klokkenluider Edward Snowden, de Congolese gynaecoloog Denis Mukwege, de vele vrijwilligers die op de stranden van Griekse eilanden klaarstaan om vluchtelingen op te vangen, de Russische mensenrechtenactiviste Svetlana Gannushkina, en - omstreden - de onderhandelaars van de Iraanse nucleaire deal: John Kerry, Federica Mogherini en Mohammad Javad Zarif.

Kaci Kullmann Five maakt de winnaar bekend. Beeld AP

Het comité dat de prijs toekent, maakt wel vaker verrassende keuzes. Zo was vorig jaar de Duitse bondskanselier Angela Merkel favoriet voor de prijs omwille van haar rol in de vluchtelingencrisis. Uiteindelijk ging de prijs naar het Kwartet voor Nationale Dialoog in Tunesië.

Eerder deze week werden ook al onder andere de Nobelprijzen voor ScheikundeNatuurkunde en Geneeskunde toegekend.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234