Woensdag 24/07/2019

Coenbroers vroegen Tilda Swinton voor een rol in hun laatste film 'Burn after Reading'

'Ik ben het nieuwe meisje in de familie'

In Michael Clayton ging Oscarwinnares Tilda Swinton vorig jaar als beenharde zakenvrouw in de clinch met het titelpersonage, vertolkt door George Clooney. In de spionagekomedie Burn after Reading, de nieuwe van de Coenbroers, zijn Swinton en Clooney geheime minnaars. Maar erg amoureus kun je hun verhouding niet noemen.

door Jan Temmerman

VENETIE l "Op de laatste draaidag zei George tegen mij: 'Hopelijk maken we ooit nog samen een film waarin we eindelijk eens vriendelijk kunnen zijn tegen elkaar'", lacht de actrice.

In Burn after Reading heeft de Schotse actrice Tilda Swinton (°1960) als Katie Cox een verhouding met politieman Harry (George Clooney), maar tegelijk is ze ook getrouwd met geheim agent Osborne Cox (John Malkovich). Die wordt echter ontslagen door de CIA, begint als een razende zijn memoires te schrijven, maar het schijfje, boordevol topsecretinformatie, raakt verloren en komt toevallig in handen van ene Linda (Frances McDormand) en haar collega Chad (Brad Pitt), die allebei in een fitnesscentrum werken. De gevolgen zijn niet te overzien, maar wel bijzonder hilarisch. En sarcastisch.

Actrice Tilda Swinton, die straks juryvoorzitster wordt van het Filmfestival van Berlijn, kwam Burn after Reading eind augustus voorstellen op het Festival van Venetië.

Uw personage Katie is de hele film door kwaad op alles en iedereen.

Tilda Swinton: "Ja, en daarom ben ik blij dat ik de enige van de cast ben voor wie de rol niet op maat geschreven werd (lacht). Ik word niet zo snel boos, vaak tot ergernis van mensen uit mijn omgeving. Maar ik ken wel veel mensen zoals Katie. Bij deze rol ging het dus meer om imitatie dan dat ik kon putten uit mijn eigen leven. Iemand die snel en vaak kwaad wordt, doet mij altijd lachen. Net als deze film trouwens.

"Wat mij nu wel intrigeert, is dat de meeste van mijn Amerikaanse collega's maar bleven vertellen - nog vóór ik de film zelf gezien had - hoe ongelooflijk grappig hij wel was. Ik vind Burn after Reading zelf ook wel grappig, maar toch ook zeer donker en deprimerend. Blijkbaar zijn die collega's meer dan ik vertrouwd met dat soort paranoia. Het blijft me verbazen hoe mensen in een dergelijke omgeving overeind kunnen blijven. Ik beweer niet dat de Amerikanen daar het monopolie op hebben, maar die combinatie van vervreemding, isolement en obsessie is toch wel een beetje een spécialité de la maison."

Paranoia en spionage mogen dan wel hand in hand gaan, op het vlak van persoonlijke relaties lijkt die achterdocht minder sterk aanwezig, terwijl het vooral daar opvalt hoe iedereen elkaar beliegt en bedriegt.

"Absoluut! Dit is ook een verhaal over disconnection. Elk personage is totaal losgekoppeld van de anderen. En daarnaast blijkt dat zelfs de CIA helemaal geen idee heeft van wat er aan de hand is. Ik weet niet of de Coenbrothers het zelf willen zeggen of misschien zijn ze het hier helemaal niet mee eens, maar volgens mij, als waarnemer, suggereert de film dat de westerse beschaving, en dan vooral in Amerika, het geloof aanmoedigt dat het systeem geleid wordt door systeembeheerders die exact weten wat zij doen, die geen vergissingen of flaters begaan en die als een soort supermensen geen last hebben van menselijke zwakheden.

"Misschien suggereert de film wel dat we niet blindelings alle verantwoordelijkheid moeten overlaten aan het systeem. Misschien is het belangrijk om op te groeien en wat meer verantwoordelijkheid te nemen voor onszelf."

Laten de Coenbroers hun acteurs veel vrijheid?

"Op de persconferentie vroeg iemand of er veel geïmproviseerd werd. In feite was dat een groot compliment voor de Coenbroers dat iemand kon denken dat dit soort dialogen het gevolg kunnen zijn van improvisatie, want ze zijn zo precies en zo genuanceerd. Ik geef dan als antwoord dat er op de set nog een derde broer aanwezig is, namelijk een prachtig scenario. Dat is het vertrekpunt.

"Ethan en Joel Coen zijn allebei uitstekende scenaristen. De vrijheid die zij hun acteurs niet alleen geven maar ook vragen, is vooral een vrijheid van geest, van speelsheid. Wat zij eigenlijk doen, is hun acteurs uitnodigen om te komen spelen. En om zich te amuseren. Zeker bij deze film. Ik weet niet of dat ook het geval was bij No Country for Old Men, maar ik vermoed van wel.

"Zij doen trouwens iets wat ik geen enkele andere regisseur ooit heb zien doen: zij lachen hardop tijdens de opnames! Ik weet niet hoe hij het doet, maar hun vaste geluidsman Peter Kurland moet wel een speciaal systeem ontworpen hebben om hun gelach telkens weer weg te filteren."

Hoe voelt het om als zelfverklaarde fan gevraagd te worden om mee te spelen in een Coenfilm?

"Het was alsof ik droomde! Eerlijk, ik heb niet eens gevraagd waarom ze mij voor de rol wilden. Ik heb gewoon dank u gezegd. Ik ben een filmfan die het geluk heeft om zelf in het filmbedrijf te kunnen werken. En dan is het soms echt verbazingwekkend om het filmwerk van bepaalde regisseurs jarenlang te volgen, hun universum dus te kennen en dan de kans te krijgen om zelf in die wereld binnen te treden.

"Ik heb dergelijke ervaringen eerder gehad met Jim Jarmusch, met Béla Tarr, met Erick Zonca en met wijlen Derek Jarman. Filmmakers die ik echt heel erg bewonder. En dan mag ik plots deel uitmaken van hun wereld. Dat is fantastisch! Ik voel me dan net als het personage Alice in Through the Looking-Glass van Lewis Carroll."

En wat hebt u in dat Coenuniversum ontdekt?

"De grootste ontdekking, ook al was dat niet echt een verrassing, was hoe makkelijk hun werk hen afgaat. De reden is evident. Ze weten precies waarmee ze bezig zijn en ze werken met een team dat grotendeels bestaat uit mensen met wie ze al samenwerken sinds hun debuutfilm Blood Simple. De filmploeg is een soort familie, en dan heb ik het niet alleen over het feit dat zij broers zijn. Om als het nieuwe meisje bij die familie binnen te kunnen wandelen, is een prachtig privilege.

"En voor mij was het ook nog eens extra aangenaam omdat ikzelf op die manier begonnen ben in het filmvak. Toen ik films begon te maken, heb ik de eerste negen jaar - en da's dus ongeveer de helft van mijn hele filmcarrière - met dezelfde regisseur gewerkt, want in die periode heb ik met Derek Jarman zeven films gedraaid. En steeds met hetzelfde team. Voor mij zijn dat soort filmfamilies dus eigenlijk mijn thuis.

"Hoe verschillend de Coenbroers en iemand als Derek Jarman ook zijn, voor mij zijn het echte filmkunstenaars omdat ze hun eigen universum creëren. Bij Jarman hoeft men als kijker niet veel scènes te zien om te beseffen dat men zich op zijn territorium bevindt. En precies hetzelfde geldt voor de Coenbroers. Ze hebben hun eigen taal, hun eigen unieke sfeer gecreëerd. Mensen vragen mij nu soms of Burn after Reading een komedie dan wel een tragedie is. Mijn antwoord is dan steevast: 'Het is een film van de Coenbrothers.'"

In 1991 werd u hier in Venetië bekroond als beste actrice voor uw rol in Edward II van Derek Jarman.

"En nu wilt u weten welke herinnering ik daaraan heb overgehouden. Wel, een week na de uitreiking kreeg ik van een Italiaanse vriend een videotape toegestuurd van de televisie-uitzending. Daarin zag ik mezelf dus het podium opstappen om de prijs in ontvangst te nemen. En wat bleek: mijn gezicht blonk als een spiegel! Ik had toen nog niet het bestaan van poeder ontdekt (lacht). Al de anderen, ook de mannen en zelfs River Phoenix (die toen bekroond werd als beste acteur voor My Own Private Idaho, Jan T), zagen er onder die schijnwerpers perfect uit. En ik zag eruit alsof ik net uit een of andere disco kwam! Dat is mijn enige herinnering aan die prijs."

Burn after Reading draait vanaf morgen in de Belgische bioscopen. De recensie verschijnt morgen.

Ik beweer niet dat de Amerikanen het monopolie hebben, maar de combinatie van vervreemding, isolement en obsessie is toch wel hun 'spécialité de la maison'

We moeten niet blindelings alle verantwoordelijk-heid overlaten aan het systeem

n Tilda Swinton over de samenwerking met George Clooney: 'Op de laatste draaidag zei George tegen mij: 'Hopelijk maken we ooit nog samen een film waarin we eindelijk eens vriendelijk kunnen zijn tegen elkaar.''

n Chad (Brad Pitt) werkt in een fitnesscentrum en krijgt gevoelige info in handen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden