Vrijdag 26/04/2019

Luchtvervuiling

CO2-uitstoot op lokaal niveau meten? Dat kan eigenlijk niet

File in Brussel. Beeld rv

In Limburg maakten ze zich zorgen over de CO2-uitstoot. Cijfers waarop lokale besturen zich baseren zouden rare bokkensprongen maken, klimaatinspanningen zouden in het niets verdwijnen. Maar de CO2-concentratie meten en daar conclusies aan verbinden over de uitstoot, is volgens wetenschappers niet mogelijk.

Het was Vlaams Parlementslid Rob Beenders (sp.a) die de kat in Het Belang van Limburg de bel aanbond. "Wij investeren in klimaatbeleid, maar weten niet of we het goed of slecht doen. Elke gemeente krijgt nu een rapport op basis van betwistbare cijfers. De rapporten creëren een sfeer die misschien niet terecht is." 

Beenders verwijst naar cijfers die iedereen kan raadplegen op de website Burgemeestersconvenant.be, die worden door de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek (VITO) gebundeld. Hoe de cijfers over de CO2-inventarissen precies berekend worden is niet duidelijk. Het VITO was niet bereikbaar om meer uitleg te geven.

Wat wel vaststaat is dat die cijfers geen metingen, maar berekeningen vertegenwoordigen.


Om te weten hoe de CO2-uitstoot van het verkeer evolueert, brengt Vlaanderen in kaart hoeveel kilometer er per type voertuig per jaar gereden wordt. "Op basis van die gegevens kan je een inschatting maken over hoeveel CO2 er precies wordt uitgestoten in het verkeer", zegt professor Joeri Van Mierlo van de onderzoeksgroep Mobi (VUB).

Het is onmogelijk om na te gaan welke gemeente nu precies verantwoordelijk is voor welk percentage aan uitstoot. "Het is niet omdat een wagen in Genk is ingeschreven dat die niet in Antwerpen kan rijden. De impact van de maatregelen die je als gemeente neemt om CO2-uitstoot van verkeer te verkleinen, houdt nu eenmaal niet op aan de grens van die gemeente."

Hawaii

Kunnen we dan niet gewoon de CO2-concentratie meten? Uiteindelijk beschikt de brandweer over toestellen ter waarde van 3.000 euro die onder andere de concentratie meten. "Dat kan zeker", zegt hoogleraar bio-ingenieurwetenschappen Roeland Samson (UA), "maar die concentratie gaat je weinig vertellen over de uitstoot. Je kan geen oorzaken aan die data koppelen."

Zo is de CO2-concentratie niet alleen afhankelijk van het moment van de dag, 's morgens is de concentratie hoger dan later op de dag, de ondergrond of de hoogte waar je meet. "Ook weersomstandigheden spelen een cruciale rol. Je kan de bronnen van de concentratie in de meting niet van elkaar onderscheiden", zegt Samson.

Zo wordt de wereldwijde evolutie van de CO2-concentratie altijd in Hawaii gemeten. "Dat ligt in het midden van de oceaan, zo ver mogelijk van alle vervuiling. In die metingen zien we dat de globale CO2-uitstoot nog steeds toeneemt, maar op lokaal niveau is zo'n evolutie haast niet te vatten."

Nieuwe tool

Parlementslid Beenders stelt zich met die wetenschap in het achterhoofd de vraag of het dan wel opportuun is dan er cijfers over CO2-uitstoot gepubliceerd worden op de website. "Nu stemmen heel wat burgemeesters hun beleid daar op af, en ze worden er door de oppositie op gewezen dat die maatregelen geen zoden aan de dijk brengen."

Bij het kabinet van Minister van Klimaat Schauvlieghe wordt er op dit moment aan een tool gewerkt die lokale besturen meer inzicht moet geven. Die webtoepassing moet op een gebruiksvriendelijke manier klimaatinformatie geografisch beschikbaar maken en bundelen.

Deze tekst werd in de loop van de dag bewerkt. VITO was niet bereikbaar voor commentaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.