Zondag 15/12/2019

Seksueel misbruik

CNN confronteert Vlaamse pedofiele pater met getuigenissen vermeende Afrikaanse slachtoffers

De voor pedofilie veroordeeld Vlaamse pater Luk D. Beeld Kos

De salesianen van Don Bosco zijn een kerkelijk onderzoek gestart nadat er nieuwe getuigenissen opdoken tegen de Vlaamse pater Luk D. (50). CNN sprak deze zomer in Afrika met vermeende slachtoffers van de in ons land voor pedofilie veroordeelde pater. Hij mocht na die veroordeling alsnog op missie om te gaan werken tussen ‘s werelds meest kwetsbare kinderen’.

CNN schrijft dat Luk D. in Afrika “nog minstens twee jongetjes” misbruikte en dat de 50-jarige pater pas uit zijn functie werd ontzet nadat de Amerikaanse nieuwszender de nieuwe beschuldigingen had overgemaakt aan de oversten van Luk D. “Jarenlang staken de salesianen het misbruik van D. in de doofpot en zonden ze hem van de ene missiepost naar de andere, om te gaan werken in ‘s werelds meest problematische gebieden”, aldus CNN. 

De salesianen nuanceren die beschuldigingen. “Toen de feiten in 2001 aan het licht kwamen, hebben we de betrokken medebroeder onmiddellijk geschorst en uit het internaat verwijderd”, zegt Carlo Loots, het aanspreekpunt voor seksueel misbruik door salesianen uit Vlaanderen en Nederland, in een schriftelijke reactie. “Daarnaast heeft onze provinciaal de salesiaan in kwestie verplicht om in therapie te gaan. Priesters die beschuldigd of berecht worden van dit soort praktijken kunnen niet zo maar uit de orde gezet worden.”

In 2012 werd Luk D. tot 18 maanden voorwaardelijk voor seksueel misbruik van minderjarigen. Hij had bekend dat hij in 2001 twee jongens van 12 en 13 seksueel had misbruikt op een Don Bosco-internaat in Gent. De pater was toen 31. Hij kreeg een contactverbod met kinderen, maar werd toch nog uitgestuurd naar de Centraal-Afrikaanse Republiek, waar hij uiteindelijk als directeur bij Caritas terechtkwam, de bekende katholieke hulporganisatie die kwetsbare mensen wil bijstaan.

Dat de orde het misbruik probeerde te verbergen, wordt ook betwist. “Er is herhaaldelijk en in alle transparantie met [Caritas en de kerkelijke instanties in de Centraal-Afrikaanse Republiek] gesproken”, benadrukt Loots. “Het is het Belgische gerecht dat toestemming heeft verleend om de betrokkene een taak te laten opnemen in Afrika. Bij de eerste berichten over mogelijke nieuwe feiten hebben wij zelf de instanties ingeschakeld.”

Pas nadat er een kerkelijk onderzoek uitgevoerd is, kan een priester uit zijn ambt ontzet worden, zo stelt de orde nog. Dat onderzoek is intussen lopend. “In afwachting van verdere maatregelen werd de betrokken priester teruggeroepen naar België en preventief geschorst in de uitoefening van zijn priestertaken.”

‘Niet normaal wat hij met mijn zoon deed’

CNN sprak met enkele inwoners van Kaga-Bandoro in het noorden van de Centraal-Afrikaanse Republiek. Onder anderen met Alban Alain en zijn familie. Alban is nu 17. Hij beweert dat pater D. hem vier jaar geleden meermaals seksueel misbruikt heeft. “Vreselijk wat hij mij aandeed”, zegt Alban. Zijn vader Onono Alain bevestigt: “Wat hij met mijn zoon deed, was niet normaal. 

Hoe de toen dertienjarige Alban Luk D. kende? “Hij is mijn vriend”, aldus de tiener aan CNN. “Hij kocht kleren voor mij, gaf mij vaak geld. We waren altijd samen.” Onono windt er geen doekjes om: “Hij maakte misbruik van zijn positie om mijn zoon te verkrachten”.

Het heeft diepe sporen nagelaten bij Alban Alain. “Het is niet goed als ik eraan terugdenk. Ik krijg er stress van, zelfs als ik bij mijn vrienden ben. Ik huil vaak.” Alban lichtte uiteindelijk zijn vader in over het seksueel misbruik. “Ik denk dat hij het vaak gedaan heeft, want hij was altijd samen met mijn zoon”, zegt de vader. “Wanneer mijn zoon daarna thuiskwam, had hij wat geld bij zich. Hij liegt niet tegen mij, dat weet ik.” Het ging om amper 3 of 5 dollar: het hoogste bedrag dat Alban van D. kreeg was zo’n 15 euro.

Een andere vader wenst anoniem te blijven, maar verklaart hetzelfde als Onono Alain over pater Luk D.: “Wat hij met mijn zoon deed, staat voor altijd in mijn geheugen gegrift”. Details wil hij niet geven, enkel een boodschap aan de pedofiele pater: “Ooit zien we hem terug, voor de rechtbank, en dan krijgen we gerechtigheid”.

Pater slikt even en ontkent

CNN sprak ook nog met de Belgische slachtoffers van Luk D. “We sliepen in een kamer met dertig bedden”, zegt de man die niet bij naam wil worden genoemd. “We waren allemaal twaalf, dertien jaar oud. Plots trok er ‘s nachts iemand aan mijn lakens. Ik dacht dat het een ander kind was dat wou spelen omdat we allemaal naast elkaar sliepen. Ik werd wakker, sprong recht en rende erachter aan, omdat ik wou weten wie mij aan het plagen was.” De ‘pester’ was al verdwenen.

Maar een andere leerling kon niet ontsnappen. Ook bij hem werden de lakens weggetrokken. “Ik voelde, of dacht dat ik dat voelde, hoe iemand mij aanraakte en wist niet wie of wat dat was.” De volgende dag lachte hij erom met andere jongens. Maar de nacht daarop voelde de tiener opnieuw iets. “Ik was wakker en voelde dat iemand mijn benen en genitaliën streelde.” Luk D. bevredigde de jongen oraal, beweert het slachtoffer. De twee jongens rapporteerden het misbruik aan de directeur.

CNN duwde Luk D. zelf ook een microfoon onder de neus in een directe confrontatie. Hij slikte even, maar bracht nauwelijks iets uit. Of hij een zekere Alban kende? Hij ontkende.

Het persbericht van de salesianen

Zoals de Congregatie van de Salesianen eerder communiceerde en zoals CNN vandaag berichtte, heeft een Belgische priester zich tijdens zijn tewerkstelling in de Centraal Afrikaanse Republiek mogelijk schuldig gemaakt aan kindermisbruik. De nodige instanties, waaronder de Leuvense procureur, werden op de hoogte gebracht van de geruchten. Ondertussen zijn de salesianen van Don Bosco ook een kerkelijk onderzoek gestart.

Een Belgische priester van de salesianen heeft zich in de Centraal-Afrikaanse Republiek mogelijk schuldig gemaakt aan kindermisbruik. De betrokkene werd in 2012 in België veroordeeld wegens seksueel misbruik van jongeren. “Kindermisbruik staat haaks op het ideaal van Don Bosco dat het welzijn en de integrale ontplooiing van jonge mensen beoogt. We nemen misbruik en overschrijdend gedrag dan ook zeer serieus en leven mee met de slachtoffers en hun familie”, verduidelijkt Carlo Loots, het aanspreekpunt voor seksueel misbruik door salesianen uit Vlaanderen en Nederland.

“Toen de feiten in 2001 aan het licht kwamen, hebben we de betrokken medebroeder onmiddellijk geschorst en uit het internaat verwijderd. Daarnaast heeft onze provinciaal de Salesiaan in kwestie verplicht om in therapie te gaan”, verduidelijkt Loots. “Priesters die beschuldigd of berecht worden van dit soort praktijken kunnen niet zomaar uit de orde gezet worden.”

Na zijn veroordeling kreeg de priester de toestemming van de probatiecommissie om een logistieke opdracht te vervullen in de Centraal Afrikaanse Republiek. De verantwoordelijken van Caritas Centreafrique waren op de hoogte van de voorgeschiedenis van de priester. Met hen werden duidelijke afspraken gemaakt in verband met de inzetbaarheid van de Salesiaan.

Over de jaren heen werd de voorgeschiedenis van L.D. verschillende keren herhaald en benadrukt. De betrokkene vervulde geen pedagogische taak maar stond in voor fondsenverwering en uitbouw van de organisatie.

“De suggestie van CNN dat de orde der Salesianen gepoogd heeft om L.D.’s achtergrond te verbergen, of onvolledige informatie heeft verschaft aan Caritas of aan de kerkelijke instanties in de Centraal Afrikaanse Republiek, is niet correct en tendentieus. Er is herhaaldelijk en in alle transparantie met deze partijen gesproken. Het is het Belgische gerecht dat toestemming heeft verleend om de betrokkene een taak te laten opnemen in CAR, met garanties van de toenmalige bisschop in Centraal Afrikaanse Republiek dat L.D. onder toezicht zou staan en zijn voorwaarden verder zou nakomen. Bij de eerste berichten over mogelijke nieuwe feiten, hebben wij zelf de instanties ingeschakeld.”

“Ondanks onze opvolging en die door Justitie zijn we deze zomer, in het kader van een onderzoek van CNN ingelicht over mogelijk nieuwe feiten. Verder onderzoek moet nu uitwijzen of de aantijgingen correct zijn en om hoeveel slachtoffers het gaat”, stelt Carlo Loots.

“Zodra we op de hoogte gesteld werden van de mogelijke feiten, hebben we het nodige gedaan om de veiligheid van de lokale kinderen te verzekeren. De priester in kwestie werd teruggeroepen en de nodige instanties, waaronder de Leuvense procureur, werden op de hoogte gebracht”, verklaart Carlo Loots. Ondertussen zijn de salesianen van Don Bosco ook een kerkelijk onderzoek gestart. Met deze maatregelen volgt de orde de meest recente richtlijnen van de Rooms-Katholieke Kerk.

“Van priesters die zich schuldig maken aan seksueel misbruik wordt vaak geëist om hen uit hun ambt te ontheffen. Enkel de Congregatie van de Geloofsleer kan zo’n beslissing nemen nadat een kerkelijk onderzoek is afgesloten en de feiten bewezen zijn. Het kerkelijk onderzoek naar de aantijgingen tegen de salesiaan is momenteel volop aan de gang. In afwachting van verdere maatregelen werd de betrokken priester teruggeroepen naar België en preventief geschorst in de uitoefening van zijn priestertaken”, verklaart Loots.

“Het afgelopen decennium hebben we onze procedures ter preventie van misbruik en grensoverschrijdend gedrag aanzienlijk versterkt”, verduidelijkt Loots. Kandidaat-salesianen moeten strenge screening- en beoordelingsprocessen ondergaan om zo te verzekeren dat elke kandidaat die een risico vormt op seksueel misbruik, uitgesloten wordt.

Daarnaast worden startende salesianen onderworpen aan een psychologische en seksuele beoordeling en aan sociale media en criminele achtergrondcontroles. Jaarlijks wordt er ook een meerdaagse vorming voorzien rond lichamelijkheid, affectiviteit, seksualiteit, relaties voor salesianen in opleiding. Hierbij wordt uitdrukkelijk aandacht besteed aan seksueel grensoverschrijdend gedrag (preventie, meldplicht, reactiebeleid…).

“We roepen iedereen die binnen een kerkelijke context het slachtoffer is geweest van seksueel misbruik of vermoedens heeft van incidenten van seksueel misbruik op om contact op te nemen met de kerkelijke opvangpunten voor misbruik in een pastorale relatie”, concludeert Loots. Dat kan op het mailadres info.misbruik@kerknet.be of op het nummer 02/509.97.43.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234