Donderdag 04/03/2021

Club zoekt M/

Rotary, Lions, Ronde Tafel, Fifty-One, 41 Clubs, Rotaract, Leo's, Marnixring... De concurrentie in de ietwat besloten wereld van de serviceclubs is ronduit moordend. Terwijl sommige clubs bloeden, zuigen andere moeiteloos nieuwe leden aan. De sleutel tot succes? Meer vrouwen. Of nee, géén vrouwen!

Met zo'n 40.000 leden verspreid over 1.400 clubs van een tiental strekkingen, blinkt het Belgische serviceclublandschap uit in alomtegenwoordigheid. Toch sluipt er anno 2016 een spatje onrust in de rangen, vooral bij grote namen als Lions Clubs en Rotary, die de jeugd minder makkelijk zien doorstromen van respectievelijk de Leo Clubs en Rotaract, hun eigen jongerenafdelingen.

Groot zijn ze echter nog steeds, met 7.500 en 10.500 Belgische leden, maar als ze niet opletten, is hun clubje er straks één vol grijze haren. Nochtans blijven jongeren ook in dit moderne tijdperk volop interesse tonen in serviceclubs, die vaak een combinatie zijn van vrijwilligerswerk en netwerk. Zo tekent de Ronde Tafel, een club voor ondernemende mannen tussen de 18 en 40 jaar oud, al enkele jaren een lichte groei op en houden de Leo's (leeftijdscategorie 18-35) mooi stand in een tijdperk waarin elk jong lid een handvol hobby's, een veeleisende job en vaak een gezin heeft.

Hoe ze daarin slagen? De ene door vrouwen te rekruteren, de andere door vrouwen te weigeren. "Ook de leeftijdslimiet speelt ongetwijfeld een belangrijke rol", weet Jan Puype, die in 2005 een boek schreef over exclusieve clubs in België, nadat hij zich twee jaar onderdompelde in de wereld van de Belgische elite. "Die leeftijdsgrens zorgt ervoor dat zulke clubs moeten blijven vernieuwen en actief moeten rekruteren. Bij de Lions bijvoorbeeld bestaat zo'n limiet niet en vaak worden de leden samen oud. Als jonge gast die de overgang moet maken van de jongerenvereniging heb je geen zin in zo'n club vol grijze haren. In de VS zie je dat de Rotary en Lions Clubs daardoor nu massaal uitsterven. Als je een serviceclub leefbaar wilt houden, moet je simpelweg verjongen."

Mannenbastion

Niet alleen verjonging is een heikel punt in sommige serviceclubs, ook de vervrouwelijking gaat niet razendsnel. De Lions hebben 281 clubs in heel België, waarvan 35 damesclubs en 20 gemengde clubs. Met andere woorden: 226 clubs zijn de facto men only. "Tot 1986 of 1987 lieten Rotary, Lions Club en Kiwanis sowieso geen vrouwen toe. Tot het gerecht in de Verenigde Staten daar korte metten mee maakte. Maar zo'n twintig jaar later, toen ik mijn boek uitbracht, telde de Rotary op ongeveer 10.000 leden welgeteld slechts 250 vrouwen. Dat heeft uiteraard met het peterschap te maken. Nieuwe leden moeten voorgesteld worden en als geen enkel lokaal lid een vrouw voorstelt, blijft het een mannenbastion."

Dat merkt ook Remy Huwaert, de sympathieke nationale voorzitter van de Lions. "Hoewel vrouwen wel vaak in het bestuur zitten - zo was mijn voorganger een vrouw en hebben we binnenkort ook een vrouwelijke internationale president - merken we dat mannen liever in een mannenclub zitten en vrouwen in een vrouwenclub. Wij zijn niet tegen dames, maar veel mannen vinden het moeilijker om in clubverband met vrouwen te werken. Een gemengde club ontstaat dan ook meestal uit noodzaak: als een club niet het minimum van tien leden haalt, kan het een oplossing zijn om vrouwen te rekruteren. Uiteraard besef ik dat het gat met onze Leo's daardoor groter wordt. De ouderen klampen zich vast aan de mannenclubs, terwijl de jongeren veel moderner denken."

Het jongerenproduct van de Lions, de Leo's dus, ziet dit jaar vier nieuwe clubs in oprichting. Gemengde clubs nog wel. "In België zijn we momenteel met ongeveer vierhonderd leden", vertelt nationaal voorzitter Jeroen Neirinck. "Op twee clubs na zijn het allemaal gemengde clubs met evenveel mannen als vrouwen, en onze enige mannenclub houdt binnenkort op te bestaan. Dit jaar komen er dus vier nieuwe clubs bij, maar we zitten ook met een aantal clubs die at risk zijn en dus te weinig nieuwe leden aantrekken, waardoor ons ledenaantal stagneert.

Geen elitaire serviceclub

We werken er hard aan om onze serviceclub attractiever te maken. Wat nu nog bij veel mensen leeft, is het idee van de elitaire serviceclub, gevuld met fils-à-papa en filles-à-papa van Lions Club-leden. De realiteit is anders. Onze bestaansreden is om goed werk te leveren voor mensen die het minder goed hebben. Dat kan financiële hulp zijn, maar we steken ook graag de handen uit de mouwen. Elke club organiseert minstens één sociale activiteit per maand. Dat sociaal engagement is bij ons van tel, niet het feit dat je kunt netwerken met de advocaat en architect in de buurt."

Ook bij de iets oudere Lions willen ze graag van hun elitaire imago af. De meeste leden dan toch. "We zijn geen champagneslurpende dikke nekken meer", lacht Remy Huwaert. "In tegenstelling tot in 1980, toen ik Lion werd, hoeven de leden nu ook niet meer met de stropdas naar de statutaire vergadering te komen. Een paar keer per jaar, als we naar internationale conventies gaan, vind ik het wel aangenaam om 's avonds nog eens in smoking te kunnen staan. Maar dat is het dan ook. Dat idee van de elite moet verdwijnen. Ons devies is: 'We serve'. En dat nemen we vrij letterlijk. In 2010 heb ik bijvoorbeeld hier in Edingen een voedselbank opgericht. Nu helpen we hier in de buurt zestig families met wat we krijgen van bakkers, beenhouwers en dergelijke."

Op bezoek bij de Ronde Tafel

In tegenstelling tot de Rotary of de Lions hoeven clubs van de Ronde Tafel - en zo zijn er 96 in België, met in totaal zo'n 1.600 leden - geen vrouwen aan te nemen als lid. Sterker nog: ze mogen zelfs niet, mochten ze het al willen. "De Ronde Tafel is voor jonge en ondernemende mannen van 18 tot 40 jaar oud", zegt Yann Tavernier, vorig jaar de nationale president van de Ronde Tafel.

"In bepaalde landen mag je vrouwen uiteraard niet zomaar uitsluiten, maar omdat wij in een koepelorganisatie zitten met de Ladies' Circle (en de clubplatformen 41 en Agora) kunnen we de Ronde Tafel men only houden. In de nabije toekomst zie ik daar ook nog geen verandering in komen. Veel mannen vinden dat trouwens net een cruciaal aspect: samenkomen met andere mannen die dezelfde idealen nastreven. Bij de Ronde Tafel gaat het om vriendschap, niet om service verlenen - hoewel community service wel degelijk een belangrijk aspect is. Zo hebben we vorig jaar, met alle clubs samen, meer dan 1 miljoen euro ingezameld voor de lokale projecten die we ondersteunen."

Goede doelen, gelijkgestemde geesten en vriendschap, zonder elitair te zijn. Op papier klinkt het goed, maar hoe gaat het er in de praktijk aan toe? Voor de gelegenheid mocht ik op bezoek bij de Ronde Tafel van Maasmechelen, waarvan de twaalf leden om de twee weken samenkomen in La Butte aux Bois, een uitzonderlijk mooi manoir gelegen in het naburige dorp Lanaken.

Op de parking blinken een handvol imposante Mercedessen, Audi's en Range Rovers in het avondlicht. "We zullen voor de gelegenheid tieten (lees: een stripteaseuse, red.) laten komen", staat er in de whatsapp die ik een week eerder kreeg. Ik heb geen idee of dit een grap is of de normale gang van zaken tijdens zo'n vergadering. Op het terras van het hotel/restaurant zijn alvast geen tieten te zien, tenzij die van de sympathieke protocolmeester die in no time tien exquise bitterballen naar binnen werkt.

"We zijn niet echt een dwarsdoorsnee van de samenleving", zegt hij. "Morgenvroeg, voor dag en dauw, zijn de meesten van ons weer hard aan het werk om onze bedrijven te leiden. Met andere woorden: onze meetings zijn geen zuipavonden, blijven plakken tot twee uur 's nachts kunnen wij simpelweg niet. Bovendien zijn we vandaag maar met acht. Uit de hand zal het hier vanavond niet lopen." Mijn eerste vooroordeel valt meteen weg.

Om 21 uur stipt zetten zeven tafelaars - de voorzitter heeft behoorlijk wat vertraging opgelopen - zich rond de tafel (een ovalen variant) om de vergadering te openen. De ad-interim staat recht achter zijn stoel en heet iedereen welkom, waarna ik voor de gelegenheid de statuten van de Ronde Tafel mag voorlezen. Deze statuten geven weer waar de tafel voor staat. 'De vriendschap onder jonge mannen in het kader van hun beroeps- en sociale bezigheden bevorderen', is regel 1. De andere drie gaan over de uitstraling van de vereniging, de verantwoordelijkheidszin en de samenwerking. Daarna wordt de boetemeester aangesteld, die op het einde van de avond boetes uitdeelt voor het overmatig gebruik van de gsm aan tafel, voor het niet dragen van de Ronde Tafel-speld, voor te laat komen en voor politieke uitspraken.

Na het voorgerecht staat iedere Tafelaar om de beurt recht om uit te leggen aan welke activiteit hij de afgelopen twee weken heeft deelgenomen. Een goede Tafelaar gaat namelijk geregeld op bezoek bij leden van andere Tafels en onderhoudt het contact met mede-Tafelaars. Na het hoofdgerecht volgt de orde van de dag: de organisatie van de derde Chateau Rally (voor de geïnteresseerden: chateaurally.be), een rondrit met oldtimers en supercars door Limburg, om geld in te zamelen voor het goede doel.

Voor de vriendschap

Tijdens een rookpauze vraag ik wat er nu precies zo aangenaam is aan de Ronde Tafel en waarom sommigen elke twee weken helemaal van Hasselt of Bilzen naar Lanaken rijden om daar te vergaderen. Het wederkerend thema is vriendschap - en dat is ook duidelijk voelbaar. Voor gemengde clubs voelen ze niet veel.

"We komen net om de vrouw even thuis te laten en een leuke avond te beleven onder mannen. Gooi hier een vrouw bij en de dynamiek verandert onmiddellijk", zo klinkt het. Om de avond af te sluiten, kaart de voorzitter nog even het probleem van aanwezigheden aan. Twee Tafelaars lijken het bovendien definitief te hebben opgegeven. Acht actieve leden is in vergelijking met een Tafel als die in Hasselt, die meer dan dertig leden telt, wel erg weinig. De voorzitter draagt meteen officieel een nieuw lid voor. "Een nieuw lid moet op drie verschillende vergaderingen voorgedragen worden. Als niemand zijn veto stelt, mag het nieuwe lid als een stagiair meelopen om na vier tot zes maanden volwaardig lid van onze Ronde Tafel te worden." Even lijkt het erop alsof ze mij willen rekruteren, maar mijn motto is duidelijk: geen tieten, geen lidmaatschap.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234