Woensdag 19/01/2022

Clowns in bomen

Er is geen ontsnappen aan in dit land. Eekhoorns zitten overal. In New York zijn ze grijs. In andere streken zijn ze ros, zwart, bruin en zelfs wit. Sommigen zijn gestreept en andere gestippeld. Er zijn vijftien soorten eekhoorns in de VS, zestien eigenlijk als je de beschermde albino's van Olney, Illinois, meetelt: de Douglas-eekhoorn, de rode eekhoorn, de vos-eekhoorn, de grijze eekhoorn, de Alberts-eekhoorn, de westerse grijze eekhoorn, de noordse en de zuiderse vliegende eekhoorn, de Texaanse antilope-eekhoorn, de arctische eekhoorn, de 'dertien strepen'-eekhoorn, de Unita-eekhoorn, de rots-eekhoorn, de 'gouden mantel'-eekhoorn, de Californische eekhoorn en de zeldzame Kaibab-eekhoorn. Eekhoorns roepen uiteenlopende emoties op. Op de weg naar onze blokhut staat een groot reclamebord in een voortuintje waarop 'Thomas' Pest of the Month': staat geschreven met daaronder in zwarte afneembare letters het wisselend ongedierte waarvan de heer Thomas u tegen betaling komt verlossen. Elke herfst prijkt er steevast 'squirrels' (eekhoorns) op. Veel buitenmensen hebben zoals onze hond geen sympathie voor het diertje. Ze vergiftigen het, vergassen het, vangen het en knallen er elk jaar miljoenen dood tijdens het eekhoornjachtseizoen. Waarvan worden eekhoorns zoal beschuldigd?

Ze knabbelen aan groente en fruit, ze maken nesten op zolder, ze trekken isolatiewol aan flarden, ze slurpen eieren leeg en ze zouden dragers zijn van ziekten zoals builenpest en tularemia. De eskimo's waardeerden de eekhoorn. Ze naaiden zijn pels in hun parka's en aten zijn vlees. Ook de pioniers van weleer hebben gretig menige gebarbecuede eekhoorn naar binnen gewerkt. Tegenwoordig staat eekhoornvlees nog enkel op de menu van 'hillbillies' en andere straatarme buitenmensen.

Maar genoeg kwaad verteld over de toch ook sierlijke en grappige eekhoorn. Heel veel mensen, en vooral kinderen, zijn verzot op het beestje. "New York is fantastisch", zei Armand van België die hier met Pasen was, "vooral voor mijn driejarige dochter, voor wie de eekhoorntjes in Central Park het hoogtepunt waren." De beestjes zijn deel van het imago van de stad. Ze worden gevoed, gefotografeerd en soms zelfs geaaid. Dat er af en toe eentje zijn rattentandjes in een vinger zet, hoort bij de gevaren van New York. Menig aanvankelijk eekhoornvrij stadspark in het midden-westen en diverse universiteitscampussen hebben de kleine clowns zelfs speciaal geimporteerd om de mensen gratis te entertainen. Eekhoorns doen nog andere nuttige dingen natuurlijk, zoals eikels begraven en dan vergeten. Heel wat statige eikebomen in de bossen rond New York begonnen hun carriere als deel van de wintervoorraad van een verstrooide eekhoorn.

Het opvallendste en charmantste kenmerk van de eekhoorn is natuurlijk zijn pluimstaart. Het is een wonderlijk attribuut. Als het regent, krult de eekhoorn hem over zijn rug als een paraplu. Als het koud is, dekt hij zich er knus mee toe. De eekhoorn trilt zijn staart als hij een soortgenoot begroet, zet hem uit als hij kwaad is en zwaait er mee als hij wil verleiden. De staart helpt hem ook zijn evenwicht bewaren. Tijdens een val wordt de pluim een parachute en in het water wordt het een roer. De helft van zijn lengte is dat beweeglijke staartje.

Het menu van de eekhoorn bestaat uit noten, bessen, zaadjes, bloemen, insecten en paddestoelen. Meest van al eet hij eikels, wat in het Engels bijna klinkt zoals zijn Nederlandse naam ('acorn'). Mensen voeden hem graag maiskolven. Hem die zien oppeuzelen is een koddig gezicht. Hij houdt ze tussen zijn voorpootjes en draait ze rond in zijn muiltje terwijl hij elke korrel razendsnel en systematisch afschraapt met zijn vlijmscherpe tandjes tot er enkel nog een kale kolf overschiet.

Is de eekhoorn een bedreigde soort? In sommige streken wel maar in New York absoluut niet. Toch is hun leven verre van idyllisch. Ze geraken elk jaar territorium kwijt door de nooit eindigende menselijke bouwwoede. Ze komen onder auto's terecht en ze verdrinken. Ze worden opgepeuzeld door uilen, slangen en honden en geveld door kogels. Zelden halen eekhoorns hun vijfde verjaardag. De meeste leven minder dan een jaar. In gevangenschap kunnen ze echter gerust vijftien jaar worden. Gelukkig kweken de eekhoorns als konijnen. De New Yorkse grijze eekhoorn bevalt twee keer per jaar van drie of meer jongen.

De 'dertien strepen'-eekhoorn, die verder landinwaarts voorkomt, zet soms veertien kleintjes ineens op de wereld, hoewel mama maar tien tepels heeft. Dat mathematisch probleem durft ze wel eens oplossen door enkele jongen op te peuzelen. Een zware maaltijd is dat niet want de baby's wegen nog geen zes gram bij hun geboorte.

Een eekhoorn meer of minder, het zal wel niet zo nauw steken zeker? Mijn hond redeneert ongetwijfeld zo. Daarom zal ik hem nooit meenemen naar de Grand Canyon. Daar, ergens in een stukje bos aan de noordrand, afgezonderd door een woestijn aan de ene kant en de mijldiepe canyonkloof aan de andere, en nergens anders in Amerika, woont de Kaibab-eekhoorn die met uitsterving bedreigd is. Ik zou het mezelf nooit vergeven als een der laatste exemplaren van dit unieke diertje, met zijn zwart buikje, witte pluimstaart en kwastjes op de punten van zijn oortjes, tussen de tanden van mijn straathond eindigt.

Jacqueline Goossens

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234