Zaterdag 05/12/2020

'Claes wist het, maar greep niet in'

De reportage in Panorama over de graaicultuur bij de Hasseltse politie doet veel stof opwaaien. Zelfs het parlement buigt zich volgende week over de zaak, zo heeft Kamervoorzitter André Flahaut (PS) laten weten. Burgemeester Hilde Claes (sp.a) is kop van jut.

Wat hij in Panorama te zien kreeg over gesjoemel en vriendjespolitiek bij de Hasseltste politie verontrust Kamervoorzitter André Flauhaut in die mate dat hij de zaak niet wil laten rusten. Volgende week al roept hij de begeleidingscommissie voor het Comité P bijeen. Flahaut, die voorzitter is van de commissie, zal eerst zelf het comité en de verantwoordelijken voor het dossier raadplegen.

Flahaut wil weten hoe het kon dat vier klokkenluiders die de corruptie van de politiezone Hazodi (Hasselt-Zonhoven-Diepenbeek) aan de kaak stelden, nergens gehoor vonden. Meer nog, ze werden zelf het slachtoffer van pesterijen en er loopt nu een gerechtelijk onderzoek tegen hen.

Ook N-VA verwacht antwoorden. Kamerlid Steven Vandeput (N-VA) vraagt een nieuwe audit waarbij alles naar boven wordt gespit. "Laat externe mensen van a tot z alles uitzoeken en adviezen formuleren. Dan heeft de nieuwe korpschef meteen een goede leidraad om zijn beleid op te enten."

Wie in de zaak alleszins niet onbesproken blijft is burgemeester Hilde Claes. Claes had, na haar serene en kordate optreden na de Pukkelpopramp, veel krediet opgebouwd bij het grote publiek. Nu krijgt ze de wind van voren: "Ze heeft de situatie fout ingeschat", meent Gert Cockx, voorzitter van de politievakbond NSPV. "Nochtans heb ik in 2009, toen het nieuwe organigram van de Hasseltse politie werd voorgesteld, gepleit voor bezinning. Dat het geen goed bestuur was om de politie van de straat te halen en hen de administratie te laten doen. De klokkenluiders werden gedegradeerd en moesten onder hun niveau gaan werken. Het was duidelijk een afrekening."

Vandeput is het met hem eens. "Hilde Claes wist heel goed wat er aan de hand was, maar ze heeft nagelaten in te grijpen", zegt hij. "Ik heb aan minister Turtelboom (Open Vld) al lang geleden gevraagd om een onderzoek te bevelen, maar dat vond ze niet nodig omdat volgens Hilde Claes alles onder controle was. Niet dus."

Niet allen de vakbond en politieke opponenten menen dat Claes geflaterd heeft: "Zwaar ontgoocheld. De leugens spetteren van het scherm. Alweer een illusie minder. Een echte politica. Ik stem nooit meer sp.a." Op de Facebookaccount van de Hasseltse burgemeester regent het verwijten, het ene al wat fijnzinniger dan het andere.

De klokkenluiders zelf zullen blij zijn met de steun. "Mijn cliënten zijn kapotgemaakt", zegt hun advocate Iris Exelmans. Vera Vrancken, Serge Delvaux, Mary-Ann Vonckx en Anita Vanoppen, vier leidinggevenden bij de administratie van de lokale politie in Hasselt, kwamen in 2009 tot de vaststelling dat sommige agenten wel erg diep in de politiekas graaiden. Hoofdcommissaris Michel Beckers, van 1999 tot 2010 korpschef, spande de kroon. Zo betaalde hij zichzelf jarenlang overuren en weekendvergoedingen uit, kocht hij burgerkledij met overheidsgeld en diende hij zelfs een aanvraag in voor een tweetaligheidsvergoeding.

Beckers' hebzucht was zo geïnstitutionaliseerd dat hij zijn ondergeschikten niets kon weigeren. Zo liet hij commissaris Vyncke een ongeval met diens privéwagen door de verzekeraar vergoeden als politievoertuig.

Burgemeester Herman Reynders (sp.a) leek het aanvankelijk te begrijpen, maar toen hij Hilde Claes in zijn plaats kwam, is de frank niet meer gevallen, zegt Cockx. "Ik ben blijven aandringen, heb zelfs aangetekende brieven verstuurd. Dan vraag je je af: begreep Claes het echt niet, of heeft ze de adviezen moedwillig genegeerd?"

Claes betoogt dat ze de situatie wel aanpakte. Ze haalde Vera Vrancken weg uit het politiecommissariaat en gaf haar een job als veiligheidsadviseur. "In een rommelkot zonder computer", weerlegt Exelmans.

Overtreders niet gestraft

"Het pijnlijke is dat de overtreders niet worden gestraft", zegt vakbondsman Cockx. Van de lijst met mogelijke misdrijven die het Comité P, het controleorgaan van de politiediensten, onder ogen kreeg van Hazodi-agenten, is geen enkele zaak naar de rechter doorverwezen. Met dank aan procureur des konings Marc Rubens, de baas van het Hasseltse parket. Wanneer het Comité P wordt gevat en er sprake is van mogelijk strafbare feiten, bepaalt de procureur welke zaak wordt vervolgd en welke niet. "Ik snap dat de procureur zijn eigen vervolgingsbeleid hanteert", aldus Cockx. "Maar hier wordt wel met twee maten gewerkt. Politiemensen die toegeven dat ze er de kantjes vanaf lopen en buiten schot blijven, dat snap ik niet. Het gaat om mensen met een voorbeeldfunctie."

Ging wel naar de rechter: het opsturen van een examen met een begeleidende nota naar het Comité P, waarmee de klokkenluiders wilden aanklagen dat korpschef Beckers de schriftelijke test van zijn politiesecretaresse had vervalst. Rubens, die zich eerder al liet ontvallen dat Vera Vrancken monddicht (sic) moet worden gemaakt, is ervan overtuigd dat zij het document stal. De correctionele rechtbank van Hasselt spreekt zich volgende week uit over de vermeende diefstal.

Procureur Rubens blijft erbij dat zijn aanpak de enige juiste is. "Het gegraai in de politiezone Hazodi heb ik niet laten vervolgen. Ik ben alleen bevoegd voor strafzaken. En we spreken pas van diefstal wanneer de kas wordt geplunderd zonder toestemming. Voor zover ik weet, hebben Beckers en de zijnen voor elke vergoeding een handtekening gekregen. Met klachten daarover moet je niet bij mij zijn, maar bij de burgemeester."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234