Woensdag 03/03/2021

ReconstructieMislukte aanslag

Citytrippen met een bom in de koffer: hoe een Iraanse diplomaat zelfs zijn eigen gezin voor de gek hield

Assadollah Assadi. Beeld DR
Assadollah Assadi.Beeld DR

‘We gaan dagtrippen en kastelen bezoeken’, beloofde de Iraanse spion Assadollah Assadi zijn echtgenote en zonen. Wat hij hen niet vertelde, was dat in de koffer van de huurauto een hoogst ontvlambare bom lag. Veel kastelen kreeg het gezin niet te zien, wel parkings van Aldi- en Lidl-supermarkten. Een reconstructie.

Op 4 februari vielen in Antwerpen de vonnissen in de zaak van de Wilrijkse slapende terreurcel. Twintig jaar cel voor kopstuk Assadollah Assadi (49), achttien voor Nasimeh Naami (36), vijftien voor Amir Saadouni (40) en zeventien voor Mehrdad Arefani (57). Beroep is nog mogelijk, dus ook een nieuw proces.

Niet eerder geopenbaarde documenten, in het bezit van De Morgen, laten nu zien hoe Assadi, derde in rang van de Iraanse ambassade in Wenen, de levens van zijn eigen gezinsleden in gevaar bracht bij de operatie die had moeten leiden tot een aanslag op de jaarlijkse Free Iran Rally in Villepinte bij Parijs, op zaterdag 1 juli 2018.

Wenen, dinsdag 26 juni 2018

8.35 uur. Een bij het autoverhuurbedrijf Megadrive gehuurde rode Ford S-Max verlaat de betaalparking Erdberg in Wenen. Achter het stuur zit Assadollah Assadi. Hij heeft de auto drie maanden eerder online gereserveerd vanuit Teheran, waar hij deelnam aan een bespreking bij de Iraanse geheime dienst MOIS. Met zijn Visa-kaart heeft hij 447,48 euro overgeschreven.

Iraniërs in ballingschap demonstreren aan de rechtbank in Antwerpen met het portret van oppositieleidster Maryam Rajavi tijdens het proces van geheim agent Assadi. Beeld AP
Iraniërs in ballingschap demonstreren aan de rechtbank in Antwerpen met het portret van oppositieleidster Maryam Rajavi tijdens het proces van geheim agent Assadi.Beeld AP

Iets voor tweeën stapt zijn echtgenote Robabeh mee in. Achterin zitten hun zonen Hossein (21) en Ali (17). In de autokoffer ligt een artisanale bom, verpakt in een vrouwelijke toiletzak, met 500 gram TATP in. Hetzelfde poeder als bij de aanslagen van 22 maart 2016. De bom is vier dagen eerder door Assadi in een diplomatieke koffer vanuit Teheran voorbij de douane op de luchthaven van Wenen geloodst. Wanneer de ontmijningsdienst DOVO het explosief later analyseert, beschrijft die het als “zeer gevoelig voor hitte, wrijving en schokken”.

Het plan is dat het gezin 2.000 kilometer gaat rijden. Overdag, in temperaturen tot 27 en 28 graden. Assadi rijdt de A8 op, kruist om 18.15 uur de Duitse grens ter hoogte van het Oostenrijkse plaatsje Suben. Rond zevenen parkeert hij de wagen een halfuur op de parking van de Lidl in de gemeente Eging am See. Uit niets blijkt dat er iets is gekocht in de Lidl. Assadi bewaarde al zijn transactiebonnetjes. Tussen wat de Duitse politie later terugvindt, zit er geen enkel van de Lidl in Eging am See.

Om 20.47 uur arriveert de Ford in het plaatsje Wiesent. Assadi heeft via Booking.com voor 108 euro een kamer geregeld in het Gästehaus Rösch. Wiesent staat bekend om zijn middeleeuwse slot, Burg Brennberg. “Ik zie graag burchten en bezoek deze vaak”, zegt Assadi wanneer hij vijf dagen later door de Duitse politie wordt ondervraagd. “Ik ben al in veel burchten geweest.”

Burg Brennberg in Wiesent. Beeld Gerhard Laußer
Burg Brennberg in Wiesent.Beeld Gerhard Laußer

Wiesent, woensdag 27 juni

Helaas is er geen tijd om Burg Brennberg te bezoeken.

Het gezin rijdt om 9.47 uur alweer over de snelweg. In de Garmin-gps is ‘Schlosshof 1, Heidelberg’ ingetoetst. Dat is het adres van het 12de-eeuwse kasteel van Heidelberg, met zijn beroemde ondergrondse wijnvat van 129.000 liter. Iets voor drieën parkeert Assadi de Ford vlak bij het kasteel. In minder dan een uur worden het kasteel en de souvenirshop afgewerkt. Het gezin gaat iets eten in een Arabisch restaurant, de Ford wordt in het centrum van Heidelberg geparkeerd met de bom nog altijd achterin. 

Om 17.14 uur vertrekt het gezin richting Cochem, een stadje met 5.300 zielen aan de Moezel, met als enige bezienswaardigheid zijn 11de-eeuwse burcht. De Assadi’s komen er aan om 20.18 uur en checken in in hotel Hieronimi. Assadi heeft eerder via Booking.com maar één kamer geboekt. Hij regelt ter plekke een tweede voor zijn zonen. Het valt het Bundeskriminalamt, de Duitse federale politie, op dat Assadi in meerdere hotels vooraf één kamer boekte in plaats van twee. Het lijkt erop dat hij eerst niet van plan was om vrouw en kinderen mee te nemen op deze trip, maar is bezweken onder hun smeekbeden. Veel kastelen gaan ze nochtans niet te zien krijgen.

Cochem, donderdag 28 juni

De burcht van Cochem opent elke dag om 10 uur. Om 11.09 situeert de gps de Ford al in Eckfeld, 40 kilometer westwaarts. 35 minuten rijden. Ook deze burcht is ingepland, en niet bezocht. Om 13.09 uur wordt de wagen geparkeerd aan het Place du Théâtre in Luxemburg-stad. Assadi heeft drie dagen eerder in codetaal over aardappelen gechat met Nasimeh Naami. 

“Voor 24 personen, 12 euro per stuks kunnen we een zeer luxe aardappelen kopen.”

“Is er ook meer mogelijk?”

“Geen probleem, 15 euro per stuks is goed.”

“28 stuks kopen, voor Monshi is beter.”

‘Luxe’ is Luxemburg, ‘28' is de kalenderdag en ‘15' het tijdstip. Amir en Nasimeh krijgen al jaren geld toegestuurd van Assadi. Hij is havenarbeider, zij kassierster. Ze moeten Assadi om de zoveel tijd foto’s doorsturen van bijeenkomsten van de Iraanse Volksmoedjahedien (MEK), her en der in Europa. Over twee dagen vindt in Villepinte bij Parijs de jaarlijkse Free Iran Rally van de MEK plaats. Er worden, gespreid over dat weekend, 10.000 mensen verwacht. Amir en Nassimeh zijn ’s ochtends vanuit Wilrijk vertrokken. Wat ze niet weten, is dat ze worden geschaduwd door de speciale eenheden. De Staatsveiligheid is door de Israëlische geheime dienst Mossad ingeseind dat het koppel over aardappelen heeft gechat met Assadi, die daar op de radar staat als geheim agent van de MOIS.

De burcht van Cochem. Beeld Wikipedia Commons met Steffen Schmitz
De burcht van Cochem.Beeld Wikipedia Commons met Steffen Schmitz

In Luxemburg-stad splitst het gezin zich op. Robabeh koopt om 14.42 uur iets van 18 euro in de H&M. Assadi koopt iets van 1,70 euro in de supermarkt Alima Bourse. Hij treft er Nasimeh en Amir. Om 15.08 uur wandelt Assadi de Nespresso-winkel binnen. Hij blijft er rondhangen tot Nasimeh hem om 15.21 uur sms’t: “God zij met jullie.” Het is de bevestiging dat zij en Amir veilig zijn weggeraakt uit de stad. Met de bom.

Als Assadi weer in de Ford stapt, zien de speciale eenheden daarin Robabeh, Hossein en Ali zitten. De Ford rijdt de A6 op. Wanneer Assadi om 16 uur halthoudt aan het grote tankstation Aire de Capellen, worden hij en zijn gezin onderworpen aan een liefst 42 minuten durende identiteitscontrole door Luxemburgse agenten. Het had voor Assadi een noodsignaal kunnen zijn. Hij besluit het te negeren en rijdt door, naar Luik. Hij parkeert om 19.53 uur voor het Ibis Budget Hotel in de rue de l’Arbre Courte Joie. Vlak bij het hotel is er een Aldi.

Assadi heeft het Wilrijkse koppel niet alleen een bom overhandigd, maar ook een afstandsbediening en een telefoon. Daarin zit één belcontact, met de naam Aldi. “Het is denkbaar dat de stop telkens aan of in de buurt van een Lidl- of Aldi-supermarkt niet diende om inkopen te doen, maar om met personen af te spreken”, staat in rapport ST24-050006/18 van het Bundeskriminalamt. Wat zou betekenen er niet alleen in Wilrijk een slapende cel was van de MOIS, maar ook in Luik. En ook in Eging am See.

Luik, vrijdag 29 juni

Om 9.14 uur vertrekt de Ford vanuit het hotel naar de Montage de Bueren, een 374 treden lange historische trap waarmee je tot bovenop de Luikse citadel kan stappen. De Assadi’s werken ook deze attractie af in een tempo waar geen Japanse toerist aan kan tippen. De auto blijft van 9.32 tot 9.42 uur onderaan de trap staan en rijdt dan naar het Parc de la Boverie. Robabeh en haar zonen bezoeken het museum La Boverie. Assadi gaat wat rondhangen aan het shoppingcenter Mediacité. Hij loopt er twee uur rond en doet een uitgave van 15 euro in de Kiabi. Op 14 minuten stappen van de Mediacité is er een Aldi.

De citadel van Luik. Beeld Wikipedia Commons
De citadel van Luik.Beeld Wikipedia Commons

Tegen 12.08 uur verlaten de Assadi’s Luik. De nieuwe bestemming is Bonn, waar de Ford van 14.05 tot 14.47 uur blijft stilstaan naast een Aldi-filiaal. Het Bundeskriminalamt-rapport zegt: “Van daaruit reed de verdachte naar de Emil Hoffmann Strasse en stopte daar van 14.55 uur tot 15.48 uur aan de Lidl voor een pauze van bijna een uur.”

Ergens in het Antwerpse zitten Amir en Nassimeh te chatten. Er is afgesproken dat Amir de volgende dag met de bom het congrescentrum in Villepinte binnen moet, en dat Nassimeh vanop een veilige plek de afstandsbediening zal hanteren.

Zij: “Mocht het, met stress van beneden, binnen lukken, ok. Mocht je zien dat het moeilijk is, buiten, ok mijn schat?”

Hij: “Ok schat.”

Amir heeft het nummer van Nasimeh in zijn gsm opgeslagen als ‘Negar’, wat Perzisch is voor ‘vrouwelijke geliefde’. Volgens het op 4 februari uitgesproken vonnis heeft Nasimeh een vaste vriend in Duitsland. Nasimeh is in 2006 naar België gevlucht, het lijkt erop dat ze Amir in opdracht van MOIS heeft versierd en jarenlang is blijven gebruiken als instrument voor wat in Villepinte moet gebeuren.

Om 16.24 uur stopt de Ford in de Neuwieder Strasse in Rheinbreitbach, vlak bij het beroemde Slot van Drachenburg. De Assadi’s nemen hun intrek in Haus Hillebrand. Later die avond rijdt de Ford naar de lokale Lidl en blijft daar stilstaan van 19.13 uur tot 19.28 uur. Om 21.19 uur ontvangt Assadi in het hotel een sms van Nasimeh: “Als u eens bent kunnen we de spel van 20 verderzetten.”

Hij antwoordt: “Ja is beter. 17.30 beter.”

Het is codetaal voor een afspraak tussen Assadi en Nasimeh in Keulen, op zondag 1 juli om 17.30 uur, de dag na de aanslag.

Rheinbreitbach, zaterdag 30 juni

Ook een bezoek aan het Slot van Drachenburg zit er niet in. Om 10.42 uur vertrekken de Assadi’s naar Bonn, waar de Ford van 13.47 tot 14.24 uur blijft stilstaan voor het geboortehuis van Ludwig van Beethoven. Daar vlakbij is een Aldi. Ze rijden verder naar Keulen waar ze om 15.06 uur uitstappen op de parking van de zoo. Eindelijk gunt Assadi zijn gezin wat vertier. Hij geeft 78 euro uit aan vier toegangskaartjes voor de zoo, die om 15.24 uur aan de ingang worden gescand. Normaal moet Nasimeh rond deze tijd in Parijs zijn aangekomen. In werkelijkheid zitten zij en Amir de wereld te vervloeken in een politiecel. De speciale eenheden hebben hen van de weg geplukt in Sint-Pieters-Woluwe.

Het Slot van Drachenburg. Beeld ullstein bild via Getty Images
Het Slot van Drachenburg.Beeld ullstein bild via Getty Images

16.25 uur. In Keulen aanschouwen de Assadi’s orang-oetans en grizzlyberen. Nadat 500 kilometer daarvandaan een perimeter van 200 meter is ingesteld, betast een robot van de DOVO de toiletzak. Een enorme knal. De robot wordt ernstig beschadigd, iemand van de speciale eenheden raakt gewond en zal nog een tijdje rondlopen met gehoorschade.

Iets na zessen komen de Assadi’s aan in het Romantik Waldhotel Mangold in Bergisch Gladbach, 20 kilometer buiten Keulen. Ook hier heeft Assadi op 17 juni één kamer geboekt en moet er ter plekke een tweede worden geregeld. Assadi is al van in de zoo driftig nieuwssites aan het checken. Nergens een alert. Niets over een bomaanslag in Parijs.

Hij rijdt rond achten met de Ford naar de Eg-carwash aan de Höninger Weg in Keulen. Hij betaalt 7,90 euro voor een wasbeurt SoftCare Pro Bronze. De wasbeurt, inclusief stofzuigen, duurt 25 minuten. Als bij het Iraanse leger opgeleide explosievenexpert is Assadi zich ervan bewust dat TATP een voor explosievenhonden waarneembaar geurspoor achterlaat. Hij weet nu ook dat hij zo snel mogelijk terug in Wenen moet zien te geraken. Op de ambassade is hij veilig.

Rheinbreitbach, zondag 1 juli

Assadi doet een kwartier minder dan Google Maps voorspelde over de 203 kilometer tussen het hotel en het tankstation Weiskirchen langs de A3, even voorbij Frankfurt. Hij tankt bij. Om 12.46 uur geeft hij plankgas. 25 minuten later wordt hij iets voor het Aral-tankstation Spessart Süd door Duitse politiewagens aan de kant gezet. Wanneer de explosievenhond de Ford S-Max ingaat, begint hij te blaffen.

Door de politie gevraagd naar het doel van de trip, zegt Hossein: “Wij zijn naar koeien gaan kijken. Wij hebben niets speciaals bezocht.”

Robabeh: “Veel burchten, wij zijn ook naar een dierentuin geweest.”

Ali: “Mijn vader is ongeveer een week geleden begonnen de reis en de hotels te boeken.”

De echtgenoten moeten een nacht in de cel doorbrengen. De volgende dag laat de politie hen gaan. Assadollah Assadi wordt aan België uitgeleverd en zal tijdens zijn verhoren consequent blijven zwijgen. In de Ford worden notitieboekjes teruggevonden met honderden betalingen die identiek lijken aan die aan Amir en Nasimeh. Het onderzoek suggereert slapende cellen van de MOIS in Luik en op meerdere plaatsen in Duitsland.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234