Dinsdag 07/04/2020

Background

Chronologie van 207 dagen politieke stilstand

Beeld PHOTO_NEWS

N-VA en CD&V wijzen als enigen de nota Vande Lanotte af, 207 dagen na de verkiezingen. Wat volgt, is een chronologie van de zes voorbije maanden:

- 13 juni: dag van de verkiezingen

- 17 juni: koning Albert II stelt Bart De Wever aan tot informateur. De N-VA-voorzitter start met een reeks consultaties.

- 8 juli: Bart De wever is informateur af. Tijdens een korte verklaring in de Kamer stelt hij convergenties te hebben gevonden in de standpunten van de verschillende partijen die in aanmerking komen voor een coalitie. De Wever beveelt de koning aan een initiatief te nemen om die convergenties verder uit te diepen. Voor onderhandelingen is het nog te vroeg, luidt het. Dezelfde dag benoemt Albert II PS-voorzitter Elio Di Rupo tot preformateur.

- Di Rupo vat een reeks gesprekken aan. Een van de vraagstukken draait rond de deelname van de groenen aan de regering en de nodige tweederdemeerderheid om een staatshervorming uit te voeren. Ecolo weigert in een regering te stappen zonder Groen!. N-VA wil de Vlaamse groenen dan weer niet mee in bad trekken.

- 23 juli: Elio Di Rupo preciseert in een mededeling dat het te vroeg is om over een coalitie te spreken en dat enkel ideeën worden geanalyseerd.

- 27 juli : de zeven partijen die willen samenwerken aan een staatshervorming komen de eerste keer samen.

Onverzoenbare verzoenen
- 30 juli: de preformateur brengt een eerste keer verslag uit bij de koning. Di Rupo, wiens missie wordt verlengd, benadrukt "het onverzoenbare te willen verzoenen": de standpunten van de Vlaamse partijen die pleiten voor confederalisme en zelfs onafhankelijkheid, en die van de Franstalige partijen, die veel belang hechten aan het federale België. De PS'er ontwaart "elementen van een akkoord", maar voegt eraan toe dat er pas een akkoord is wanneer er een akkoord is over alles. Hij stelt wel dat de mogelijkheid bestaat om tot een staatshervorming te komen die vergelijkbaar is met die van 1980 en 1988-1989. Di Rupo kondigt een 'familiale pauze' van een week aan. De gesprekken worden op 11 augustus hervat.

- 11 augustus: Elio Di Rupo brengt bij de partijen een mondeling verslag uit over de situatie.

- 18 augustus: na een reeks "belangrijke stappen" te hebben gezet, krijgt Di Rupo van de koning de opdracht zijn missie voort te zetten. Hij moet twee domeinen uitdiepen: enerzijds "de autonomie en de responsabilisering van de gefedereerde entiteiten voor hun nieuwe bevoegdheden om de bloei van elke entiteit mogelijk te maken" en anderzijds "de duurzame financiering van de federale staat voor de bevoegdheden en verplichtingen die hij zal blijven op zich nemen".

Op een persconferentie heeft de preformateur het over de overdracht van bevoegdheden goed voor in totaal 15,8 miljard euro. Hij roept alle partijen op hun verantwoordelijkheid op te nemen.

- 19 en 20 augustus: de gesprekken worden twee dagen stopgezet. Ondertussen ontvangt de koning de partijvoorzitters die aan die gesprekken deelnemen.

Financieringswet
- 22 augustus: N-VA eist aan de onderhandelingstafel de regionalisering van de personenbelasting. De Franstaligen reageren verrast en wijzen erop dat dit buiten de zogenaamde perimeter valt. Zij hebben een gelijkaardige reactie op de vraag voor een herziening van de financieringswet.

- 24 augustus: de onderhandelaars sluiten een princiepsakkoord af over een herziening van de financieringswet. Dezelfde avond wordt al gepraat over Brussel-Halle-Vilvoorde en de hervorming en financiering van het Brussels gewest.

- 26 augustus: de onderhandelingen blokkeren op zowat elk punt. De N-VA, gevolgd door de andere Vlaamse partijen, wil dat de herfinanciering van Brussel met 500 miljoen euro wordt gekoppeld aan de herziening van de financieringswet. De Franstaligen zijn boos, maar dezelfde avond nog stelt Di Rupo de Vlaamse partijen via zijn woordvoerder gerust.

- 28 augustus: Di Rupo legt een nieuw voorstel op tafel over BHV en Brussel. De herfinanciering van Brussel wordt voor een deel gekoppeld aan de financieringswet. Groen! en sp.a zien het voorstel wel zitten. Voor N-VA en CD&V is het echter onvoldoende. Di Rupo stelt 's nachts om 3.30 uur vast dat de standpunten onverzoenbaar zijn. Hij wacht naar eigen zeggen op een signaal "van ene of andere partij". Indien dat er niet komt, zal hij zijn conclusies trekken, laat zijn woordvoerder weten.

- 29 augustus: Di Rupo biedt koning Albert II zijn ontslag aan, maar de vorst weigert en vraagt de PS-voorzitter zijn missie voort te zetten. Een dag later verklaart Di Rupo op een persconferentie dat een akkoord binnen handbereik ligt indien iedereen zich redelijk opstelt.

- 3 september: na eerder op de week de sociale partners te hebben ontvangen en bilateraal overleg te hebben gepleegd met de zeven partijen, zitten de betrokken formaties weer samen aan tafel. De onderhandelingen lopen met een sisser af. Di Rupo trekt weer naar de koning om deze keer definitief zijn ontslag aan te bieden. Struikelblok blijft de herfinanciering van Brussel en de vraag van N-VA en CD&V om die te koppelen aan het herschrijven van de financieringswet.

Olijk duo
- 4 september: na een nieuwe reeks consultaties stelt koning Albert II twee bemiddelaars aan: Kamervoorzitter André Flahaut (PS) en Senaatsvoorzitter Danny Pieters (N-VA). Zij moeten het vertrouwen tussen de onderhandelende partijen herstellen.

- 7 september: de bemiddelaars schieten uit de startblokken. Ze plegen de eerste week bilateraal overleg met de betrokken partijvoorzitters. Ondertussen duiken geruchten op over de N-VA die toenadering zoekt tot de MR van Didier Reynders, wat de sfeer met de PS verziekt. Een week later zakt het vertrouwen tot een dieptepunt.

- 20 september: op een "vergadering van de laatste kans" worden de bruggen niet definitief opgeblazen. Di Rupo, De Wever, Flahaut en Pieters komen overeen om de high-levelwerkgroep over de financieringswet meteen op te richten en ondertussen informeel contact te plegen met de andere onderhandelende partijen.

- 1 oktober: De high-levelwerkgroep onder leiding van Waals PS-minister Jean-Claude Marcourt en N-VA-Kamerfractieleider Jan Jambon brengt een tussentijds verslag uit aan de bemiddelaars. Daarin staan nog heel wat "verschilpunten" en "blokkages".

- 3 oktober: De Franstalige partijen PS, cdH en Ecolo zeggen dat er voldoende elementen op tafel liggen om een compromis te sluiten.

- 4 oktober: N-VA-voorzitter Bart De Wever laat weten dat hij de onderhandelingen "van nul" wil herbeginnen. Hij roept de regering van lopende zaken op om het land verder te besturen. De bemiddelaars komen hierna tot de vaststelling dat de onderhandelingen niet heropgestart kunnen worden.

- 8 oktober: de koning belast N-VA-voorzitter De Wever met een "verduidelijkingsopdracht". Hij moet de standpunten van de zeven partijen dichter bij elkaar brengen.

- 17 oktober: verduidelijker De Wever maakt zijn nota over aan de zeven partijen. Enkele uren later verwerpen de Franstalige partijen de nota.

- 18 oktober: "Fabula acta est" (Het doek is gevallen). De Wever reageert bijzonder ontgoocheld op de afwijzing van de Franstalige partijen. Volgens de N-VA bevatte de nota alle elementen voor "een grote staatshervorming".

Vande Lanotte
- 21 oktober: de koning stelt sp.a'er Johan Vande Lanotte aan als koninklijk bemiddelaar. Hij moet in eerste instantie de cijferdiscussie rond de nieuwe financieringswet proberen te objectiveren. De aanstelling van Vande Lanotte wekt argwaan bij de N-VA, die hierover niet vooraf gehoord was. Toch blaast de N-VA geen bruggen op.

- 15 november: de zeven partijen krijgen van de Nationale Bank en het Planbureau de simulaties van hun voorstellen voor een nieuwe financieringwet.

- 24 november: Vande Lanotte maakt een eerste nota over aan de zeven partijen. Hij stelt voor dat de gewesten voor een deel van de personenbelasting een eigen tarief kunnen vastleggen, binnen een bepaalde vork.

- 25 november: De Franstalige partijen wijzen onderhandelingen hierover niet af, maar willen "verduidelijkingen".

- 30 november: N-VA-voorzitter De Wever houdt een opmerkelijke toespraak bij de Cercle de Wallonie, een groep Waalse ondernemers. Hij vreest dat het "momentum" om tot een akkoord te komen voorbij is.

- 8 december: na twee uitschuivers - een telefoongesprek op de trein in de aanwezigheid van de N-VA-woordvoerder en een verkeerd verzonden mail die bij een medewerker van N-VA terecht kwam - stapt Frank Vandenbroucke op uit het sp.a-onderhandelingsteam.

- 9 december: Vande Lanotte schort zijn werkzaamheden enkele dagen op omdat zijn moeder zwaar ziek is.

- 13 december: een interview met De Wever in het Duitse weekblad Der Spiegel doet stof opwaaien. De N-VA-voorzitter zegt dat België "de zieke man van Europa" is. Zijn uitspraken lokken boze reacties uit bij alle andere partijen.

- 13 december: Het Internationaal Muntfonds (IMF) zegt dat er best snel een nieuwe regering komt in ons land, ook al zijn de fundamenten van onze economie gezond.

- 14 december: het internationale ratingbureau Standard & Poor's kondigt aan dat het de financiële rating voor ons land zou kunnen verlagen als er binnen de zes maanden geen nieuwe regering komt of als de nieuwe regering niet de nodige hervormingen doorvoert.

- 14 december: Elio Di Rupo houdt op zijn beurt een toespraak voor de Waalse ondernemers van de Cercle de Wallonie. Volgens de PS-voorzitter blijft de vraag "of iedereen wel een akkoord wil". De uitspraak illustreert het blijvende wantrouwen in Wetstraat.

- 14 december: bemiddelaar Vande Lanotte heeft een nieuwe nota klaar rond fiscale autonomie voor de deelstaten. De al bij al positieve reactie van de Vlaamse partijen zorgt voor enige optimisme.

- 15 december: ook de Franstalige partijen schieten het werk van Vande Lanotte niet af.

- eind december: aan de hand van een lange reeks aparte gesprekken met elk van de zeven partijen wil Vande Lanotte een globale nota opstellen die moet dienen als basis voor verdere onderhandelingen over een groot communautair akkoord.

- 3 januari: de bemiddelaar maakt zijn globale nota over aan de andere partijen. De nota bevat voorstellen rond de financieringswet, de financiering van Brussel, BHV, de overdracht van 15 miljard euro aan bevoegdheden en de modernisering van het politieke bedrijf.

- 4 januari: Groen! is de eerste partij die officieel reageert op de nota. De Vlaamse groenen vinden die een goede basis om verder te werken.

- 5 januari: N-VA en CD&V wijzen als enigen de nota Vande Lanotte af, de impasse is totaal.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234