Dinsdag 22/10/2019

China

Chinese media negeren protestacties van duizenden ontevreden veteranen

Veteranen tijdens een protest in de Chinese stad Zhenjiang. Beeld AFP

Veteranen van het Chinese leger hebben in verschillende steden geprotesteerd tegen schamele invalidenuitkeringen, niet uitbetaalde pensioenen en slechte vooruitzichten op werk in de burgermaatschappij. Ze hijsen hun ongetrainde lichamen al een paar weken in militaire outfits en trekken met rode vlaggen naar gemeentehuizen. Protestfilmpjes noemen ze 'oorlogscommuniqués'. 

Het is bijzonder dat het tot zulke grote protesten van honderden en soms duizenden veteranen kwam, want de eenpartijstaat is allergisch voor openbare uitingen van onvrede. De grootste betoging was in de stad Zhenjiang, in het oosten van China. Nadat een demonstrant gewond raakte, stroomden oud-soldaten uit andere steden toe om hun strijdmakkers te steunen.

De betogingen zijn maandag door een overmacht van politie gestopt – volgens geruchten op Twitter zouden zelfs treindiensten richting Zhenjiang zijn opgeschort om te voorkomen dat militairen uit andere regio's erheen gingen. Deze beweringen controleren is onmogelijk, omdat Chinese sociale media en staatsmedia de veteranenonrust grotendeels negeren. Alleen de populistische krant Global Times roept het grote publiek op "kalm te blijven en de overheid te steunen".

Leden van veteranen-chatgroepen die nog niet uit de lucht zijn gehaald, zijn niet happig op gesprekken met buitenlandse media. "Ik ben niet naar Zhenjiang geweest. Ik mag niet praten over dit onderwerp", zegt een veteraan desgevraagd.

Onder de naar schatting 57 miljoen Chinese oud-militairen broeit al langer onvrede. Sinds het Volksbevrijdingsleger in de jaren 80 voor het eerst een miljoen manschappen naar huis stuurde, is van alles ondernomen om van het grootste beroepsleger ter wereld een slanke, efficiënte organisatie te maken. China heeft nog steeds twee miljoen man onder de wapenen.

Ministerie van Veteranenzaken

Overtollige soldaten zouden werk krijgen in de burgermaatschappij, maar ze kwamen terecht in de staatssector op een moment dat daar door de economische hervormingen enorme hoeveelheden mensen moesten worden ontslagen. Nadat in 2016 en 2017 duizenden oud-militairen naar de hoofdstad Beijing trokken en in stil protest voor de poorten van het hoofdkwartier van het Volksbevrijdingsleger en de anti-corruptiedienst gingen zitten, heeft president Xi Jinping in april een speciaal ministerie voor Veteranenzaken ingesteld.

Dat lost de klachten over achterstanden in de betaling van pensioenen en gebrekkige medische bijstand aan oorlogsinvaliden niet op. De regelgeving voor veteranen is, zelfs voor Chinese begrippen, bijzonder ingewikkeld. Sommige oud-militairen hebben recht op een nieuwe baan en allerlei toeslagen, anderen worden niet als veteraan erkend, ondanks het feit dat ze wel degelijk in gewapende conflicten zijn ingezet.

Vietnam

Militairen die in 1979 in de grensoorlog tegen Vietnam hebben gevochten – China's laatste officiële oorlog – krijgen een legertoelage van nog geen honderd euro per maand. Als ze die al krijgen, want een van de meest voorkomende klachten is corruptie, waardoor het geld dat voor veteranen is bestemd, verdwijnt in de zakken van ambtenaren. Tegenwoordig worstelen overheden ook met tegenvallende economische groei: ze hebben geen budget voor afgezwaaide soldaten en er is geen werkgelegenheid.

Kolonel of soldaat: wie klaagt, wordt als iedere andere Chinees met grieven een bureaucratische jungle ingestuurd. Wie te lastig wordt, krijgt te maken met repressie. Onrust onder grotere groepen veteranen, die zich bovendien landelijk organiseren, is echter wel een een kopzorg voor de partijleiding. Veteranen zijn goed georganiseerd via informele netwerken. Ze dagen de autoriteit van de staat niet uit: politiek zijn veteranen aartsconservatief en loyaal aan de communistische partij. Hun onvrede richt zich op corruptie en wanbeleid van plaatselijke notabelen, waarmee ze Xi's politieke agenda naadloos volgen.

Bovendien kunnen ze, mede als gevolg van intense nationalistische propaganda, rekenen op sympathie onder het gewone volk. Dat geldt ook voor de jonge generatie die als ordetroepen tegen de oude garde moet optreden. "Degenen die gisteren de sociale stabiliteit handhaafden, zijn vandaag de oorzaak van onvrede. Jonge soldaten zien hun voorland in deze veteranen", aldus politiek commentator Zhang Lifan tegenover de Amerikaanse omroep Voice of America. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234