Dinsdag 10/12/2019

Chinese hond als stoofpot, jas of huisdier

China viert Jaar van de Hond maar of het voor de viervoeter ook een feest wordt is zeer de vraag

Brussel

Eigen berichtgeving

Catherine Vuylsteke

In welke mate houdt China's tweeduizend jaar oude gewoonte om hond te eten stand in het net begonnen Jaar van de Hond? En hoe komt het dat Nestlé plannen heeft om China's eerste dierenvoedingsfabriek te bouwen? De viervoeter als vriend, jas of gerecht.

Zhang Luping en Han Fei hebben allebei iets met honden, zij het iets heel verschillends. Zhang, een vrouw uit Peking van rond de vijftig, haalde vorig jaar nog de Engelstalige China Daily wegens haar onderhand tien jaar volgehouden inspanningen om honden op te vangen die door hun baasjes zijn achtergelaten. Han Fei daarentegen gaat er prat op in Peixian, Jiangsu, jaarlijks honderdduizend honden te kweken voor de pot.

Vooral met het oog op de Olympische Spelen van 2008, en met het westerse onbegrip tegenover de consumptie van honden in gedachten, propageert de Chinese overheid momenteel liever figuren als Zhang. Sinds 2004 baat zij een groot asiel uit in het noordwesten van de hoofdstad, waar om en bij de zeshonderd viervoeters op een nieuwe thuis wachten. "Ik kan de andere kant niet opkijken als ik een verwaarloosde, verlaten hond tegenkom. Ik moet gewoon helpen", zo vertelde ze aan de verslaggever van de China Daily. Vooral in 2003 en 2004 was dat geen kleine taak. Door de SARS-epidemie en de angst die veel burgers hadden voor besmetting, werd menige trouwe vriend op poten gedumpt.

"Het probleem", aldus nog mevrouw Zhang, "is dat al te veel mensen een hond als een ding beschouwen, iets wat ze zich aanschaffen omdat het momenteel goed staat, maar een tijd later zijn ze het dier beu en blijken dan weinig scrupules te hebben."

Daar is voorlopig, behalve in termen van sensibilisering, weinig aan te doen. China beschikt immers niet over enige dierenrechtenwetgeving. Daar kwam zelfs de zoo in Peking enige jaren geleden achter. Toen een student zuur gooide over de beren in het park 'om hun reactie te zien', kon de jongeman niet worden vervolgd. En pogingen om hem aan te klagen wegens 'schending van openbare eigendommen' mislukte, aangezien beren volgens de rechter geen 'dingen' zijn.

Toch groeit er een gigantische hondenliefde in China, een fenomeen dat velen aan de snelle urbanisering en de daarmee gepaard gaande vervreemding toeschrijven, maar evengoed aan het eenkindbeleid en de tendens van stedelingen om na hun huwelijk alleen te gaan wonen, pa en ma enigszins eenzaam achterlatend. Nog anderen wijzen op het sociale prestige dat verworven wordt met de aanschaf van een hond. Viervoeters zijn duur in zowel aankoop, inschrijving als onderhoud en geven bijgevolg aan dat baaslief meer dan genoeg centen heeft.

Om een hond te mogen houden moet je in de steden een vergunning aanvragen, waarmee een kostprijs is gemoeid van enige honderden euro. Die vergunning moet bovendien jaarlijks worden verlengd en wordt alleen afgeleverd als een vaccinatiekaart kan worden voorgelegd, wat voor bijkomende kosten zorgt, om van de uitgaven aan geïmporteerde hondenbrokken nog maar te zwijgen.

Chinezen mogen niet vrij kiezen welke hond ze willen. Beesten ter grootte van een pony zijn in de dichtbevolkte steden, met hun vaak krap behuisde bevolking uit den boze. Van Afghaanse windhonden is bijgevolg geen spoor, terwijl in keffers wordt gegrossierd.

Het aantal als huisdier gehouden honden wordt op meer dan 100 miljoen geraamd en in Peking alleen al zijn er 450.000 geregistreerde viervoeters, tegenover meer dan 100.000 in Shanghai. De reële cijfers van hondenbezit in beide steden, zo zeggen ingewijden, liggen eerder rond het miljoen in elk. Dierenziekenhuizen, -kappers en -magazines kennen een exponentiële groei en zelfs de lezers van doordeweekse kranten worden op de hoogte gehouden van elke vooruitgang in de wetenschappelijke ontwikkeling van een hondenbril.

Vorig jaar had in Shanghai de achtste editie plaats van de Aziatische Huisdierenbeurs en maar liefst 80.000 mensen kwamen de dieren in 260 stands bewonderen. Met de markt van de dierenvoeding en -accessoires is momenteel op jaarbasis 1,5 miljard euro gemoeid, en het is volgens experts een sector die een jaarlijkse groei van 15 procent kent. Geen wonder dus dat een gigant als Nestlé plannen heeft voor een hondenbrokkenbedrijf in China.

Maar terwijl acupuncturisten die gespecialiseerd zijn in hondenkwalen, een nieuw fenomeen zijn, kent het Rijk van het Midden ook de veel oudere traditie, die van hondenkweek uit culinair oogpunt. Han Fei ziet zichzelf als 'de drakenkop' van de handel in hondenvlees. Zijn 'Ochtendgloren Fijn Gekweekt Hondenvleescentrum' slacht jaarlijks honderdduizend zelfgekweekte, zes maanden oude honden, en daarmee is hij goed voor een derde van de totale productie van het Oost-Chinese Peixian, dat door kenners 's werelds belangrijkste hondenvleescentrum wordt genoemd.

De helft van die viervoeters wordt plaatselijk geconsumeerd, de rest gaat naar andere delen van China en naar de beide Korea's. Chinezen eten vooral in de winter hondenvlees. Het is immers een erg yang-voedingsmiddel, noem het de vleesvariant van gember - je wordt er helemaal warm van en ouderen en zwakken sterken ervan aan.

Dat westerlingen de gedachte aan honden op hun bord gruwelijk vinden, daar kan een man als Han nauwelijks bij. "Waarom eten jullie dan nog rund of varken", zo vroeg hij onlangs aan een buitenlandse correspondent.

Veel minder bekend dan de Chinese consumptie van hondenvlees, zijn de productie en export van hondenvachten. Jaarlijks, zo blijkt uit rapporten van verschillende dierenrechtenorganisaties, worden 2 miljoen honden gedood voor hun vacht. In het gros van de gevallen komen de viervoeters op een gruwelijke wijze aan hun einde, na een vaak weinig meer benijdenswaardig bestaan in een hok. Niet minder dan 85 procent van alle hondenvachten, die ook naar de EU worden geëxporteerd, komen uit China.

De afgelopen zes jaar heeft de conservatieve Schotse Europarlementariër Stuart Stevenson actief campagne gevoerd voor een totaal verbod op de Europese import van hondenvachten. "Landen als België, Zweden, Denemarken en Italië hebben nu al een nationale ban, maar aangezien er geen controle is en het internet alle mogelijkheden biedt, kun je ook in pakweg Brussel vlotweg jassen of mutsen uit hondenvacht verkrijgen. Alleen een EU-verbod is zinvol, en het feit dat EU-commissaris voor Consumentenzaken Kypriano vorige week in Europa's eerste 'dierenwelzijnsactieplan' expliciet een verbod aankondigt, stemt me hoopvol dat de invoering ervan nog voor het einde van het Jaar van de Hond een feit zal zijn. En daar zullen Europa's 300 miljoen hondenbezitters niet weinig opgetogen over zijn."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234