Woensdag 27/05/2020

Chinese catastrofe

De kritiek dat de Chinese munt, de yuan, ver beneden zijn echte waarde noteert is niet nieuw, maar volgens Paul Krugman wordt de schaal van het probleem stevig onderschat.

Internationale reizen van wereldleiders zijn meestal symbolisch bedoeld. Niemand verwacht dat president Obama met belangrijke nieuwe akkoorden, een economisch beleid of om het even wat uit China zal terugkeren.Maar laten we hopen dat Obama en zijn gastheren uit het zicht van de camera’s ernstig over het muntbeleid zullen overleggen. Want het probleem van het internationale handelsonevenwicht zal binnenkort veel groter worden. En als China zijn koers niet wijzigt, dreigt er een confrontatie die wel eens onaangenaam kan worden.Een beetje achtergrond: de meeste belangrijke wereldmunten ‘zweven’ tegenover elkaar. Met andere woorden: hun relatieve waarde stijgt of daalt afhankelijk van de krachten van de markt. Dat betekent niet noodzakelijk dat de regeringen ze nooit beïnvloeden. Soms beperkt een land de kapitaaluitstroom wanneer zijn munt bedreigd wordt (zoals IJsland vorig jaar deed), of neemt het maatregelen om een te sterke geldinstroom af te remmen wanneer het bang is voor snode plannen van de speculanten (zoals Brazilië momenteel doet). Maar los daarvan proberen de meeste landen tegenwoordig de waarde van hun munt af te stemmen op de economische basisindicatoren.

Depressie

China is de uitzondering op de regel. Ondanks enorme handelsoverschotten en het verlangen van veel beleggers om in de snel groeiende Chinese economie te investeren - krachten die de yuan, de Chinese munt, zouden moeten versterken - heeft de Chinese overheid haar munt met opzet zwak gehouden. Ze doet dat vooral door de yuan te ruilen voor de dollars waarvan ze enorme hoeveelheden heeft verzameld.In de voorbije maanden heeft China zijn munt systematisch gedevalueerd. Terwijl de dollar daalde tegenover andere belangrijke munten hield China de wisselkoers tussen de yuan en de dollar gelijk. Dat heeft de Chinese uitvoerders een groeiend concurrentievoordeel gegeven op hun concurrenten en vooral op de producenten in andere ontwikkelingslanden.Wat het muntbeleid van China zo problematisch maakt, is de depressie van de wereldeconomie. Goedkoop geld en begrotingsmaatregelen lijken het gevaar van een tweede Grote Depressie te hebben afgewend. Maar de beleidsmakers zijn er niet in geslaagd voldoende publieke of privé-uitgaven aan te zwengelen om de massale werkloosheid tegen te gaan. De huidige zwakke munt van China vergroot dat probleem, door de vraag die de rest van de wereld dringend nodig heeft weg te zuigen naar de zakken van kunstmatig competitieve Chinese uitvoerders.Maar waarom zeg ik dat het probleem nog veel ernstiger gaat worden? Omdat tijdelijke factoren in het afgelopen jaar de echte schaal van het Chinese probleem gemaskeerd hebben. Als we naar de toekomst kijken, mogen we verwachten dat zowel het handelsoverschot van China als het handelstekort van de VS scherp zullen stijgen.Dat is in elk geval de stelling van een nieuw artikel van Richard Baldwin en Daria Taglioni van het Graduate Institute in Genève. Zij wijzen erop dat zowel het Chinese surplus als het Amerikaanse tekort in het recente verleden veel kleiner waren dan enkele jaren geleden. Maar, zeggen zij, “deze algemene verbetering van het onevenwicht is grotendeels een illusie, de tijdelijke nevenwerking van de grootste instorting van de handel die de wereld ooit heeft meegemaakt”.In 2008-2009 hebben we inderdaad een historische daling van de wereldhandel gezien. Ze illustreerde vooral het feit dat de moderne handel wordt gedomineerd door de verkoop van duurzame vervaardigde goederen en dat zowel de consumenten als de bedrijven in de onzekere context van een diepe financiële crisis alle aankopen uitstellen die ze niet onmiddellijk nodig hebben. Waarom is het Amerikaanse handelstekort daardoor gedaald? De import van goederen zoals auto’s stortte in. Een gedeelte van de Amerikaanse export deed dat ook, maar omdat wij voor de crisis begon zoveel meer importeerden dan exporteerden, was het netto effect een veel kleinere handelskloof.

Vuurwerk

Maar nu de financiële crisis afneemt, wordt dit proces omgekeerd. Vorige week toonde het handelsrapport van de VS een bruuske stijging van het handelstekort tussen augustus en september. En er zullen nog veel meer rapporten in die zin volgen.Jammer genoeg lijken de Chinezen het niet te begrijpen. In plaats van de noodzaak van een verandering van hun muntbeleid onder ogen te zien, lezen ze de VS de les en zeggen ze dat wij de rente moeten verhogen en de begrotingstekorten moeten beperken, met andere woorden, dat wij ons werkloosheidsprobleem nog erger moeten maken.Ik weet niet eens zeker of het kabinet van Obama het wel begrijpt. Zijn uitspraken over het Chinese monetaire beleid lijken pro forma, zonder een gevoel van dringendheid.Dat moet veranderen. Ik gun Obama de banketten en de foto’s die bij zijn baan horen. Maar achter de schermen zou hij er goed aan doen de Chinezen te waarschuwen dat zij met vuur spelen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234