Donderdag 27/06/2019

Volkscongres

China lijkt klaar voor ingrijpende wijziging grondwet: meer macht voor Xi Jinping en communistische partij

Aankomst van president Xi Jinping in het Chinese parlement. Beeld EPA

De economie blijft keurig groeien met 6,5 procent, geheel volgens plan. Het leger krijgt iets meer geld dan de afgelopen drie jaar – ook geen verrassing. Het Chinese parlement, dat vandaag zijn jaarvergadering opende, heeft een veel grotere kluif op zijn bord vergeleken met de groeiprognoses of de defensiebegroting die het Volkscongres normaal bezighouden.

China staat op het punt door middel van een ingrijpende grondwetswijziging de communistische partij een dominantere rol in staatszaken te geven. In dat geval wordt het presidentschap van China's sterke man Xi Jinping niet langer beperkt tot twee termijnen. De 2.980 afgevaardigden werden buiten de Grote Hal van het Volk door Chinese en buitenlandse journalisten bestormd met de vraag waarom China daar baat bij heeft.

"Beleid werpt pas na vijf of tien jaar vruchten af. Als regeringsleiders zo vaak worden vervangen, is dat nadelig voor de samenhang in het beleid", zegt Zeng Fang, een Sichuanees delegatielid dat werkzaam is in de medische sector. 'Vaak' is in China volgens de huidige grondwet overigens om de tien jaar. Daarna maakt de president plaats voor nieuw bloed.

Wang Chen, vicepresident van het Volkscongres, zegt dat de presidentiële termijn wordt gesynchroniseerd met Xi's andere banen als legerleider en voorzitter van de communistische partij. Die banen zijn immers ook niet gebonden aan termijnen. "Zeker nu we zo benadrukken dat de Partij leidend is op alle fronten, moet de grondwet daarmee niet in tegenspraak zijn", vindt Zhu Jianmin. Als lid van een adviesgevende commissie mag hij niet stemmen, maar dat maakt hem niet minder enthousiast. "Ik hoop dat Xi nog tien jaar aanblijft. Minimaal. Stabiel leiderschap is cruciaal om de blauwdruk voor China's toekomst te realiseren."

Dezelfde kant

Een week nadat het voorstel voor de grondwetswijziging onverwachts naar buiten kwam, staan de neuzen allemaal keurig dezelfde kant uit. Zelfs de Amerikaanse president Donald Trump riep dit weekeinde Xi al uit tot 'president voor het leven'. "Dat heeft hij voor elkaar gekregen, dat is geweldig. Misschien moeten wij dat ook proberen", zei Trump op een besloten bijeenkomst in Florida.

De instemming van het Volkscongres lijkt een voldongen feit. Dertien keer dook Xi's naam op in de redevoering van premier Li Keqiang, ter benadrukking van diens almacht. Dankbaar voor de 'solide leiding van Xi's Nieuwetijdsdenken' beschreef Li de vooruitgang van de afgelopen jaren. Dertig procent minder fijnstof in de lucht, echtparen mogen twee kinderen, het meest uitgebreide hogesnelheidstrein-netwerk ter wereld – 25.000 kilometer spoor.



En er komt meer moois aan. Omdat investeringen in de privésector zwakker zijn dan verwacht, deed Li deed opvallend veel beloften aan ondernemers. Kleine ondernemers kunnen rekenen op belastingvermindering en minder bureaucratische rompslomp. Ook stroomtarieven en kosten van internetverbindingen gaan omlaag om een "sprintje te trekken met innovatie", aldus Li. "China is het thuisland van de grootste verzameling talent en human resources ter wereld. Dat is de grootst mogelijke goudmijn voor innovatie en ontwikkeling."

Waakzaam voor ellende

Economisch staat China stevig in zijn schoenen, maar dat is geen reden om achterover te leunen. Li: "Als alles kalm is, vergeet dan niet het gevaar. Als alles goed gaat, wees dan waakzaam voor ellende."

Internationaal zijn de omstandigheden niet ideaal voor meer dan bescheiden groei – voor Chinese begrippen dan. Li klaagde over "bloedarmoede in het internationale economische herstel en sterk toenemend protectionisme" – lees: een dreigende handelsoorlog met de Verenigde Staten.  

Binnenlands zijn een jaarlijks oplopend begrotingstekort en een griezelig hoge schuldenlast chronische problemen waartegen na jaren talmen alleen harde maatregelen nog soelaas bieden. Sommige waarnemers verwachten dat Xi als president met ongebreidelde macht eindelijk doorpakt met lastige hervormingen. Anderen denken dat het woord 'hervormingen' onder Xi zijn oorspronkelijke betekenis van liberalisering heeft verloren. Hervormingen zouden een drogreden zijn waarmee de macht zo veel mogelijk wordt gecentraliseerd in handen van de communistische partij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden