Maandag 25/01/2021

Wetenschap

China laat katoenplantje ontkiemen op de maan: "De Chinezen hebben de maan gekoloniseerd”

De eerste plant op de maan is een katoenplant. Deze foto werd genomen op 12 januari, negen dagen nadat het zaadje zijn eerste water had gekregen. Rechts van de groter gegroeide plant zie je een tweede deel ontkiemen.Beeld AFP

Voor het eerst groeit een aardse levensvorm in een laboratorium op een ander hemellichaam. Aan boord van de Chinese Chang’e 4 maanlander is een katoenplantje ontkiemd. Het resultaat vormt een symbolische eerste stap richting permanente maanbewoning. 

“Een mijlpaal”, zo omschrijft bioloog Wieger Wamelink van de Universiteit Wageningen het Chinese resultaat. “Er groeit nu een levend wezen op een ander hemellichaam. Dit staat straks in de geschiedenisboeken.”

Volgens Wamelink, die zelf onderzoek doet naar hoe je planten kunt laten groeien op maan- en Mars-grond, is vooral de symbolische waarde van het resultaat groot. “Je kunt betogen dat de Chinezen nu de maan hebben gekoloniseerd. Niet met mensen, maar met planten.”

Ook wetenschappelijk is de eerste maanplant belangrijk. Omdat de zwaartekracht op de maan lager is dan op aarde, wist niemand zeker of planten daar konden groeien. “Je kunt die omstandigheden op aarde niet simuleren. Dat het lukt is niet verrassend, maar je moet het wel even doen”, zegt Wamelink. Eerder lieten biologen al planten groeien op het internationaal ruimtestation ISS, een omgeving zonder zwaartekracht.

We zijn er nog niet

De katoenplant groeit niet direct op maangrond. De zaadjes zijn vervoerd in een 18 centimeter grote, luchtdichte cilinder met potgrond en zaadjes van verschillende planten. De zaadjes kregen na landing op de maan water toegediend en werden beschenen met een led-lamp.

Naast katoen zaten in de cilinder ook aardappelzaadjes en zaadjes van arabidopsis, een veelgebruikte plant bij wetenschappelijk onderzoek. Die zijn nog niet uitgekomen. “Dat laat zien dat we er zeker nog niet zijn”, zegt Wamelink. “Arabidopsis ontkiemt normaal heel gemakkelijk. Ik had verwacht dat die ook zou uitkomen.” Opvallend: naast planten zitten in de cilinder ook eitjes van fruitvliegjes en gist. Wellicht dat de Chinezen binnenkort dus ook het nieuws bekendmaken van de eerste diersoort die op de maan is gegroeid.

Wamelink hoopt dat de Chinezen de resultaten van hun onderzoek openbaar zullen publiceren in een vakblad. “De informatievoorziening is tot nog toe karig”, zegt Wamelink. Dinsdag bracht de Chinese Chongqing-universiteit foto’s naar buiten van het ontkiemde katoenplantje. Het Chinese staatspersagentschap Xinhua News bevestigde het nieuws later.

Maanbasis

“Ik moet de resultaten nu inschatten op basis van alleen die foto’s”, zegt Wamelink. “Ik geloof heus dat hun beweringen kloppen, maar eigenlijk zijn foto’s nog geen wetenschappelijk bewijs.”

Wie het huidige experiment straks zodanig wil opschalen dat astronauten op de maan in hun eigen onderhoud kunnen voorzien, moet nog wel wat horden nemen. Eén probleem is dat je in zo’n geval vruchtbare grond vanaf aarde moet meenemen. “Om genoeg voedsel te verbouwen heb je flink wat vierkante meters nodig”, zegt Wamelink. Zelf doet hij daarom onderzoek naar de mogelijkheid om planten direct op maangrond te laten groeien. Op die manier zou je geen grond hoeven mee te nemen.

Volgens Wamelink vormt dit resultaat een eerste stap naar een permanente Chinese maanbasis. Zo’n basis kan dienen als onderzoeksstation om meer over de maan te leren, maar ook als tussenstation voor toekomstige missies naar Mars. “De kans is groot dat de eerste echte maanbewoner straks een Chinees is.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234