Vrijdag 07/10/2022

NieuwsChina

China kondigt einde aan van militaire oefeningen rond Taiwan, maar vrees voor sluipende escalatie blijft

Militairen tijdens de vlaggenceremonie op Liberty Square in Taipei, Taiwan.  Beeld Getty Images
Militairen tijdens de vlaggenceremonie op Liberty Square in Taipei, Taiwan.Beeld Getty Images

Het Chinese leger heeft zijn oefeningen rond Taiwan naar eigen zeggen ‘succesvol afgerond’. Maar de Chinese militaire aanwezigheid in de Straat van Taiwan blijft waarschijnlijk groter dan voorheen, en Peking heeft zijn standpunten over hereniging met het eiland verhard.

Maarten Albers

Bijna een week lang oefende het Chinese Volksbevrijdingsleger in het water en de lucht rondom Taiwan scenario’s voor een invasie van het eiland. Volgens woordvoerder Shi Yi hebben de verschillende legeronderdelen tijdens die oefeningen “succesvol verschillende taken afgerond” en de gezamenlijke gevechtscapaciteiten getest. Shi kondigde aan dat het leger de situatie in de Straat van Taiwan nauwgezet in de gaten zal blijven houden en regelmatig nieuwe oefeningen zal houden.

Na het bezoek van de Amerikaanse Congresvoorzitter Nancy Pelosi aan Taiwan vorige week begon het Chinese leger aan een serie grote militaire oefeningen rondom het eiland. Het vloog met onder andere drones over Kinmen, een Taiwanees eiland vlak bij het Chinese vasteland, en stuurde elf raketten over Taiwan. Vijf daarvan belandden in Japanse wateren. Eerder op woensdag zond de Chinese staatstelevisie nog beelden uit van vliegtuigen en marineschepen die blokkades en herbevoorradingsmissies oefenden.

Blauwdruk

Volgens de Taiwanese minister van Buitenlandse Zaken Joseph Wu vormen de oefeningen een blauwdruk voor een Chinese invasie van het eiland. “Ze voeren grote militaire oefeningen uit, lanceren raketten, en gebruiken cyber- en desinformatieaanvallen, en economische dwang om te proberen het moreel van de Taiwanese bevolking te verzwakken”, aldus Wu. “Nadat de oefeningen klaar zijn, zou China kunnen proberen om zijn daden routinematig te maken in een poging de langdurige status quo in de Straat van Taiwan te doorbreken.”

Tijdens de oefeningen van de afgelopen week overschreden Chinese schepen en vliegtuigen herhaaldelijk de middenlijn in de Straat van Taiwan, die sinds 1955 dient als de facto zeegrens. Ze kwamen daarbij dichter bij Taiwan dan ooit. Op die manier zoekt China steeds meer de grens van het toelaatbare op. Analisten vermoeden dat de regelmatige Chinese oefeningen bedoeld zijn om die grens steeds verder op te rekken, en zo op termijn de toegang tot de Taiwanese havens en het luchtruim te beheersen.

Mensen in Peking lezen krantenartikels over China's militaire oefeningen rond Taiwan. Beeld AFP
Mensen in Peking lezen krantenartikels over China's militaire oefeningen rond Taiwan.Beeld AFP

De vraag is: wanneer en hoe gaan Taiwan en bondgenoot de Verenigde Staten zich hiertegen verzetten? De Taiwanese strijdkrachten zijn in verhoogde staat van paraatheid, maar hebben zich tot nu toe verre gehouden van een directe confrontatie met het Chinese leger. Pelosi’s bezoek heeft de Amerikaanse steun aan het eiland onderstreept, en president Joe Biden heeft meer marineschepen naar het gebied gestuurd. Maar ook de Amerikanen zullen een direct conflict koste wat kost willen voorkomen.

Wel stemt de Amerikaanse Senaat binnenkort over de Taiwan Policy Act, een nieuwe wet die meer militaire en diplomatieke steun regelt voor Taipei, en zware sancties in het vooruitzicht stelt in het geval van Chinese agressie tegen het eiland. Maar het Witte Huis probeert het voorstel, dat steun heeft van senatoren van beide partijen, af te zwakken omdat het een definitieve streep zou kunnen zetten door diplomatieke betrekkingen met Peking.

‘Vreedzame hereniging’

De Chinese regering publiceerde woensdag voor het eerst sinds 2000 een nieuw beleidsdocument over de kwestie-Taiwan, waarin ze een aanzienlijk hardere toon aanslaat dan voorheen. “We zullen met de grootste oprechtheid en onze uiterste inspanningen werken aan een vreedzame hereniging”, schrijft Peking. “Maar we zullen het gebruik van geweld niet afwijzen, en we houden de mogelijkheid om alle noodzakelijke maatregelen te nemen open.”

In het nieuwe document ontbreekt de belofte om na de eventuele hereniging met Taiwan ‘geen troepen of bestuurders in Taiwan te plaatsen’, een belofte die in 2000 nog wel zwart op wit stond. Ook de passage dat ‘alles onderhandeld kan worden’ zolang Taiwan geen onafhankelijkheid nastreeft, is verdwenen. China wil Taiwan uiteindelijk besturen onder het mom van ‘een land, twee systemen’, dat sinds 1997 ook voor Hongkong geldt. Maar in de afgelopen jaren is gebleken dat die constructie China er niet van weerhoudt om zich in grote mate met het bestuur van Hongkong te bemoeien.

Excuses maker Snickers in China na ‘foute naam’ Taiwan

Mars Wrigley, het bedrijf achter onder meer Snickers-repen, heeft in China excuses aangeboden omdat Taiwan in een reclame van Snickers een land werd genoemd. China ziet de eilandstaat die de facto al sinds 1949 onafhankelijk is als een afvallige provincie en eist van bedrijven dat ze Taiwan als onderdeel van China benoemen.

Snickers had Taiwan een land genoemd tijdens een evenement met de Zuid-Koreaans boyband BTS. Dat werd buiten China gehouden, maar er waren ook video’s van en die kregen direct veel aandacht in China. Mars Wrigley ging daarop op Sina Weibo, een Twitter-achtige dienst, door de knieën. In een bericht daar maakte het Amerikaanse bedrijf niet alleen excuses, maar stelde het ook zijn Aziatische afdeling gevraagd te hebben om teksten op websites aan te passen.

Na de eerste mea culpa kwam Mars Wrigley nog met een tweede bericht. Daarin zei het bedrijf “China’s soevereiniteit en territoriale integriteit” te respecteren en zich strikt aan alle Chinese wetten te houden. “Er is maar één China in deze wereld en Taiwan is een onvervreemdbaar onderdeel van China’s grondgebied”, voegde de Amerikaanse onderneming daaraan toe.

De laatste jaren is het nationalisme in China toegenomen en moeten bedrijven zich vaker verontschuldigen voor wat in het Aziatische land als beledigingen worden gezien. In 2019 moest het Franse luxemerk Dior bijvoorbeeld excuses maken omdat het een kaart van China waar Taiwan niet opstond in een presentatie gebruikte.

Een jaar eerder moest de website van hotelketen Marriott in China een week offline blijven nadat in een enquête Taiwan, Tibet en Hongkong als aparte landen werden genoemd. Ook veel andere bedrijven hebben gekozen om China niet kwaad te maken en duiden Taiwan bijvoorbeeld aan als Taiwan, China zoals bijvoorbeeld KLM doet, of Chinese Taipei. Onder die naam doet het land ook mee aan de Olympische Spelen vanwege Chinese druk.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234