Donderdag 18/07/2019

G20

‘China gaat beginnen met geld uitgeven’ en vijf andere uitkomsten van de G20 in Osaka

Donald Trump schudt de hand van Xi Jinping in Osaka. Beeld REUTERS

De Verenigde Staten en China gaan weer verder onderhandelen over een handelsakkoord dat een einde moet maken aan de slepende handelsoorlog tussen de twee landen. Dat is de uitkomst van een gesprek tussen de Amerikaanse president Donald Trump en zijn Chinese collega Xi Jinping zaterdag op de G20-top in het Japanse Osaka. Trump beloofde voorlopig niet opnieuw exporttarieven voor Chinese producten te verhogen.

Om de gesprekken weer op gang te brengen was wel een concessie nodig. De Chinese telecomgigant Huawei mag weer producten afnemen van Amerikaanse bedrijven. Vorige maand werd Huawei op een zwarte lijst gezet omdat Washington het bedrijf ervan verdenkt via zijn netwerken te willen spioneren voor Beijing. Nu draait Trump dit besluit terug. “We hebben het over apparatuur die geen probleem vormt voor de nationale veiligheid”, zo verdedigde Trump het besluit.

Volgens Trump heeft China als tegenprestatie beloofd “heel snel, nog tijdens de onderhandelingen”, voedsel en landbouwproducten uit de VS te gaan kopen ter compensatie van de scheve handelsbalans. “Ze gaan beginnen met geld uitgeven”, zei Trump op een persconferentie na de top. “We gaan ze lijsten geven met landbouwproducten om te kopen.”

Xi zei via een verklaring van het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken te hopen “dat de VS Chinese bedrijven eerlijk zullen behandelen”. “China wil oprecht verder onderhandelen met de VS (…) maar de gesprekken moeten wel gelijkwaardig en op basis van wederzijds respect plaatsvinden.”

De VS en China zijn al een jaar verwikkeld in een handelsoorlog. In totaal exporteert China voor 515 miljard dollar naar de VS, terwijl het maar voor 110 miljard dollar importeert. President Trump vindt dit gat veel te groot en eist dat China meer producten uit de VS importeert en tarieven op Amerikaanse producten verlaagt. De Chinese overheid zou ook op grote schaal inbreuk maken op het intellectueel eigendomsrecht van Amerikaanse bedrijven.

Geen garantie

Trump en Xi spraken zaterdag bijna anderhalf uur met elkaar. De hervatting van de onderhandelingen is het beste wat van deze G20-top verwacht mocht worden. Vooraf hadden beide landen al aangegeven dat een deal er niet in zat.

De nieuwe wapenstilstand is geen garantie voor succes. Op de G20-top afgelopen december in Buenos Aires spraken Trump en Xi ook af om te gaan onderhandelen, maar in mei klapte het overleg alweer omdat de Amerikanen de Chinezen beschuldigden van het terugkomen op eerdere afspraken. Trump verhoogde daarna de tarieven op Chinese goederen met een handelswaarde van 175 miljard euro van 10 naar 25 procent, waarop Xi ook met nieuwe exportheffingen kwam.

In Osaka was de opluchting over het akkoord voelbaar. Voorzitter van de Europese Commissie Juncker had vrijdag nog gezegd dat het conflict tussen de twee grootste economieën van de wereld voor “een wereldwijde economische dip” zorgt.

Wat gebeurde er allemaal nog meer op de G20?

Trump en Poetin
Natúúrlijk wilde Trump Poetin aanspreken op de Russische inmenging in de Amerikaanse presidentsverkiezingen, zo antwoordde hij op een vraag van een journalist voorafgaande aan het gesprek met de Russische president. Daarna wendde hij zich lachend tot Poetin en zei met opgeheven vingertje: ‘Niet bemoeien met onze verkiezingen.”

De sfeer tussen de twee leek prima in wat Poetin achteraf beschreef als een ‘goed, zakelijk en pragmatisch’ gesprek. Dat was bij de vorige G20 in december nog anders. Toen cancelde Trump de ontmoeting omdat het Russische leger een Oekraïens marineschip en zijn bemanning in bewaring had genomen. Trump bracht de kwestie zaterdag ter sprake en Poetin hintte erop dat de bemanning na een proces zal worden vrijgelaten. “Ik denk dat we allebei snappen dat we de kracht moeten vinden om de bladzijde om te slaan en vooruit te kijken”, aldus Poetin, die Trump heeft uitgenodigd om volgend jaar mei een bezoek aan Moskou te brengen.

Shinzo Abe
De Japanse premier Shinzo Abe, gastheer van de G20-top, probeerde zaterdag monter voor de dag te komen. “Op deze top sturen we een krachtige boodschap naar de wereld voor duurzame, toekomstgerichte groei”, aldus Abe. In werkelijkheid was er onder de twintig rijkste en snelst groeiende landen van de wereld nog flink gesoebat over de eindtekst. Zo bleef voor de tweede keer op rij een aanklacht tegen protectionisme uit de conclusies, door verzet van de VS. Ook bij de discussies over een gezamenlijk klimaatstandpunt was Washington spelbreker. De wapenstilstand tussen de VS en China in het handelsconflict redde echter de top voor Abe, die met het oog op de Hogerhuisverkiezingen van 21 juli vooral geen relletje wilde. Wint Abe de komende verkiezingen, dat wordt hij bijna zeker de langstzittende premier van Japan.

Mohammed bin Salman
Onderzoekers van de Verenigde Naties concludeerden vorige week dat de Saudische kroonprins Mohammed bin Salman betrokken was bij de moord op de Saoedische journalist Jamal Khashoggi, maar dat bleek op de G20 geen obstakel voor de 33-jarige prins. Trump maakt grappen met hem tijdens de groepsfoto, hij sprak de ene na de andere wereldleider en op vrijdag ontmoette ‘MBS’ ook koningin Máxima. Zij spant zich als VN-gezant onder meer in voor vrouwenrechten en was daarom aanwezig op de top. De ontmoeting viel verkeerd bij meerdere partijen in de Tweede Kamer en regeringspartij D66 heeft het kabinet om toelichting gevraagd. Trump zei later op zijn persconferentie dat hij de moord op Khashoggi “verschrikkelijk” vindt, maar hij benadrukte dat er al elf daders waren gestraft en dat “niets wijst op betrokkenheid van de kroonprins”.

Internetterrorisme
De slotverklaring van de G20 bevatte ook een paar nieuwe punten waar de deelnemende landen mee aan de slag beloven te gaan, zoals het uitroeien (in 2050) van plastic afval in de zee. Een ander opmerkelijk voornemen is om misbruik van het internet door terroristen en extremisten tegen te gaan. Het voorstel kwam van Australië en is een reactie op de aanslagen in het Nieuw-Zeelandse Christchurch, afgelopen maart. De dader, een Australiër, haalde zijn inspiratie onder meer van rechts-extremistische websites. De G20 eist van sociale media als Facebook en Twitter onder meer dat ze voorkomen dat gewelddadige terrorismebeelden gestreamd of geüpload kunnen worden.

Trump helpt Erdogan
De Turkse president Recep Tayyip Erdogan meldde zaterdag tevreden dat de VS geen sancties zullen opleggen aan Turkije voor het kopen van Russische luchtdoelraketten, terwijl ze daar eerder wel mee gedreigd hebben. Zaterdag zei Trump tijdens zijn persconferentie dat Turkije “oneerlijk behandeld” was na de beslissing om de apparatuur van de Russen te kopen. Ook noemde hij de kwestie “een zooitje”, veroorzaakt door de vorige regering onder leiding van Obama. Het officiële standpunt van de VS is dat het Russische wapentuig onverenigbaar is met apparatuur van de NAVO en een risico vormt voor het gevechtsvliegtuig F-35 (voorheen Joint Strike Fighter, JSF). Om die reden werden Turkse piloten al geweerd van JSF-trainingen. Volgens Erdogan is dat nu snel verleden tijd. “Hij heeft me zelf gezegd dat de sancties van de baan zijn.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden