Donderdag 21/01/2021

Chili blijft onrustig

Britten, Spanjaarden en linkse politici vrezen paramilitaire wraakacties

na Britse uitspraak

IVO TEULINGS IN SANTIAGO DE CHILE

De Chileense hoofdstad Santiago is de afgelopen dagen het toneel van diverse rellen en demonstraties. Na het bekend worden van de uitspraak van de Britse 'Law Lords', die de arrestatie van de ex-dictator Pinochet goedkeurden, verzamelden Chilenen zich op straat om hun woede of blijdschap te uiten. De politie zette waterkanonnen en traangas in tegen zowel voor- als tegenstanders van Pinochet. Ruim honderd demonstranten werden gearresteerd en een tiental politieagenten is gewond geraakt.

De woede is groot bij de pinochettisten, de aanhangers van de ex-dictator. Zij demonstreren vrijwel continu bij de residenties van de Britse en Spaanse ambassadeurs in het oosten van de stad. Daarbij werden stenen gegooid naar de residenties en naar de aanwezige politieagenten. Ook de verslaggevers van zowel de nationale als de internationale pers zijn niet zeker van hun leven. Zij worden mede verantwoordelijk gehouden voor het internationale imago van Pinochet, die volgens zijn aanhangers niets heeft misdaan en het land juist heeft gered van het communistische kwaad. Een journalist van de BBC is gewond geraakt nadat zij door pinochettisten werd aangevallen. In het centrum van de stad uiten linkse tegenstanders hun blijdschap over de uitspraak van de Law Lords en ze demonstreren tegen de regering.

De regering heeft altijd geprotesteerd tegen de inbreuk op de Chileense soevereiniteit, die de arrestatie van Pinochet, thans senator voor het leven, in hun optiek vormt. Chili oefent zware druk uit op Groot-Brittannië om Pinochet alsnog vrij te laten. Donderdagochtend is de minister van Buitenlandse Zaken Insulza op het vliegtuig gestapt naar Spanje en Groot-Britannië. Op hem rust de zware taak om Pinochet terug te halen naar Chili. Hij zal ten eerste proberen om hem op humanitaire gronden vrij te krijgen, aangezien Pinochet oud en ziek is. Daarnaast zal hij proberen om Pinochet uitgeleverd te krijgen naar Chili, om hem in zijn eigen land te berechten.

Vrijwel alle partijen scharen zich achter het officiële regeringsstandpunt. Ricardo Lagos, de kandidaat voor de Socialistische Partij bij de presidentsverkiezingen van volgend jaar zei in een eerste reactie dat "de wereld nu een gele kaart heeft getrokken tegen Chili. Het is een gele kaart tegen het falen van het Chileense rechtssysteem om Pinochet te berechten. We moeten hem nu terughalen naar Chili en hier een serieus proces tegen hem instellen."

Nadat de uitspraak in Londen was gedaan riep de Chileense president Frei de Nationale Veiligheidsraad bijeen. Daarin hebben behalve de president, een aantal ministers en de voorzitter van de Senaat ook de opperbevelhebbers van de diverse legeronderdelen zitting. Er werd gevreesd dat er op een of andere manier een noodtoestand zou worden afgeroepen. Deze vrees bleek later op de avond ongegrond. De Nationale Veiligheidsraad riep alle instituties (lees: de militairen) op om de kalmte te bewaren en zei dat "verantwoordelijk en kalm gedrag van onze burgers en onze instituties" een voorwaarde is om uitlevering van Pinochet aan Spanje met succes aan te vechten.

Met andere woorden, we moeten proberen om naar buiten toe tenminste de schijn van een rechtsstaat op te houden. Want iedereen weet dat een serieus proces tegen Pinochet hier ondenkbaar is. Frei zei achteraf dat het vonnis de fragiele democratie in zijn land bedreigt. Ook dit is een signaal aan de Britse politiek: wil Groot-Brittannië niet een terugval van het Chileense democratiseringsproces op zijn geweten hebben, dan moeten zij nu meewerken om Pinochet weer gezond en wel te laten wederkeren naar zijn vaderland. De opperbevelhebber van het leger reageerde opmerkelijk kalm. Hij zei dat de juridische kant van de zaak nu achter de rug is en dat de Chileense regering nu met vereende krachten de politieke veldslag tegemoet zal gaan.

Ondertussen zijn de Britse en Spaanse burgers in Chili ongerust. Sinds de arrestatie van Pinochet, ruim veertig dagen geleden, worden zij steeds vaker agressief bejegend door pinochettisten. De grotere Britse en Spaanse bedrijven hebben de afgelopen dagen bommeldingen en bedreigingen ontvangen. De angst dat ultrarechts zal overgaan tot paramilitaire acties neemt toe. "Wij nemen de dreigementen zeer ernstig, want er lopen nog altijd zo'n 6.000 ex-agenten van de DINA en de CNI (de geheime polities tijdens de dictatuur, IT) rond", verklaarde een woordvoerder van een Spaanse belangengroep in Chili. Ook linkse politici zijn bang voor aanslagen. De socialistische presidentskandidaat Ricardo Lagos vertoont zich de afgelopen weken niet meer op straat zonder zijn vier bodyguards.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234