Zondag 24/10/2021

'Chemische Ali' riskeert nog eens de doodstraf

In Bagdad is het proces begonnen tegen vijftien kopstukken van het voormalige Iraakse regime. Zij worden beschuldigd van het neerslaan van een opstand in 1991. De belangrijkste beschuldigde is Ali Hassan al-Majid, alias Chemical Ali.

Door Frank Schlömer

Bagdad l Al-Majid dankt zijn bijnaam aan de massamoord met chemische wapens op de Koerdische burgerbevolking in 1987-'88. Daar heeft hij al de doodstraf voor gekregen.

De vijftien beklaagden staan terecht voor het gewelddadig onderdrukken van een volksopstand in het sjiitische zuiden van Irak in 1991. Het is het derde proces dat het Hooggerechtshof in Bagdad tegen prominenten van de vroegere dictatuur voert.

De bekendste beklaagde is de neef van Saddam Hoessein, Ali Hassan al-Majid. Eind jaren tachtig zette hij in het noorden van Irak chemische wapens in tegen de Koerden. Bij die aanvallen lieten tienduizenden burgers het leven.

Bij de opstand van maart 1991, die ontstond nadat de door de VS-geleide alliantie de legers van Saddam Hoessein uit Koeweit had verjaagd, kwamen zowat 100.000 Irakezen om het leven. De rebellie werd geleid door ontmoedigde soldaten en burgers. De elitetroepen van Saddam sloegen de opstand bloedig neer. 'Chemical Ali' heeft ook bij deze bloedbaden een prominente rol gespeeld. De jongste jaren werden nog heel wat massagraven uit die tijd ontdekt.

De volksopstand ging veelal om spontane acties, die vooral in de sjiitische provincies in het zuiden van Irak op grote aanhang konden rekenen. Het gerecht zal nu beschuldigingen van misdaden tegen de mensheid onderzoeken, die destijds begaan werden door Iraakse militaire leiders en hoge functionarissen van Saddams Baathpartij.

Het risico bestaat evenwel dat het proces voor nieuwe verdeeldheid tussen soennieten en sjiieten en zelfs voor de opflakkering van nieuwe geweld in Irak zal zorgen. De beslissing van VS-president George Bush senior om de vluchtende Koeweits-Iraakse troepen niet tot over de grens te achtervolgen, werd door velen begrepen als een vrijgeleide om in opstand te komen tegen Saddam Hoessein. Het proces kan dan ook opnieuw bepaalde sentimenten in Irak opwekken.

Men gaat er in het algemeen van uit dat 'Chemical Ali' opnieuw de doodstraf zal krijgen en dan zal worden terechtgesteld door ophanging. Dan blijft er van de mannelijke tak van de 'dynastie' van Saddam Hoessein niet veel meer over.

Saddam zelf werd eind vorig jaar opgeknoopt wegens volkerenmoord en misdaden tegen de mensheid, nadat hij verschillende keren de doodstraf had gekregen. Zijn halfbroer en voormalige chef van de beruchte geheime politie Mukhabarat, Barzan Ibrahim Hassan al-Tikriti, werd eerder dit jaar terechtgesteld. Saddams zoon Uday werd in 2003 door Amerikaanse soldaten vermoord bij een schietpartij in de stad Mosoel. Tijdens datzelfde vuurgevecht kwam ook de andere zoon van Saddam, Qusay Hoessein, om het leven. Zijn schoonzonen, Saddam Kamal al-Majid en Hoessein Kamal al-Majid, werden door de dictator vermoord toen ze gratie hadden gekregen en naar Irak terugkeerden.

Proces voedt vrees voor nieuw sektarisch geweld in Irak

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234