Woensdag 30/09/2020

MaatregelenCoronavirus

Chaos troef na Veiligheidsraad: groot onbegrip en striemende kritiek

De Veiligheidsraad kwam opnieuw bijeen.Beeld Tim Dirven

Premier Sophie Wilmès (MR) slaagt er ­voorlopig niet in het land de helderheid te geven waar het naar snakt. Een nieuwe bijeenkomst van de Nationale Veiligheidsraad zorgde gisteren voor onduidelijkheid, onbegrip, en – in het geval van de woon-zorgcentra – striemende kritiek. 

België blijft in lockdown tot minstens 3 mei. Het is een van de weinig zekerheden na een nieuwe vergadering van de Nationale Veiligheidsraad, waarin de regeringsleiders van het land verzamelen blazen. Algemeen werd verwacht dat premier Wilmès het land gisteren perspectief zou bieden op een doorstart van het openbare leven. “De premier wil daar maximaal op antwoorden,” zei haar woordvoerster gisteren in deze krant. Die duidelijkheid kwam er maar half.  

“Niemand kan zeggen wanneer we weer het normale leven kunnen hervatten. De weg is nog lang en ligt vol valkuilen,” zei Wilmès. Ze hield wel de mogelijkheid open om vanaf 3 mei de lockdown gefaseerd af te bouwen, maar het is hoogst onzeker of dat ook werkelijk het geval zal zijn. Alles hangt af van de mate waarin we het virus de komende weken onder controle hebben. De waarheid is dat er helemaal niks zeker is over wat er na 3 mei zou kunnen gebeuren.

Massa-evenementen: onduidelijk

Wat wel vast staat: massa-evenementen zijn tot minstens eind augustus verboden. Daarmee ligt de Belgische festivalzomer officieel aan diggelen, en kunnen ook evenementen als de Gentse Feesten een kruis maken over hun editie van dit jaar. 

Wat exact onder de noemer massa-evenementen verstaan moet worden, is voor de Veiligheidsraad weliswaar zelf nog niet duidelijk. Die discussie moet nog gevoerd worden. Evenmin duidelijk is wat er moet gebeuren met bedrijfsfeesten of de Vlaamse kermissen en zomerbraderijen. Heldere richtlijnen zijn voor later, zo valt te horen. Ook huwelijken zijn voorlopig nog steeds verboden, maar niemand kan zeggen of trouwfeesten over drie weken wel zullen kunnen doorgaan. In Het journaal liet viroloog Johan Neyts alvast verstaan dat best alle bijeenkomsten vermeden worden waar je geen anderhalve meter afstand kan houden.

Beeld Tim Dirven

Tuincentra en doe-het-zelf-zaken: wrevel

Winkels blijven tot nader order gesloten, maar tuincentra en doe-het-zelf-zaken kunnen wel al open. Die uitzondering doet enigszins vreemd aan, maar is ingegeven door praktische overwegingen: bezigheidstherapie. Als mensen nog langer thuis moeten zitten, moeten ze zich kunnen bezighouden, bijvoorbeeld door in de tuin te werken of in huis te klussen. Om die reden blijven ook de containerparken open. Die keuze lijkt verdedigbaar, maar wellicht gaan veel handelszaken – hobbywinkels, speelgoedwinkels, platenzaken, boekenwinkels – zich afvragen waarom zij niet tot de bezigheidstherapie mogen bijdragen. 

Woon-zorgcentra: striemende kritiek

Striemende kritiek komt er alvast uit de zwaar getroffen woon-zorgcentra. De Veiligheidsraad besliste dat bewoners van rust- en verzorgingstehuizen of instellingen voor mensen met een handicap bezoek mogen ontvangen van één persoon – telkens dezelfde persoon, weliswaar. Op die manier moet voorkomen worden dat mensen wegkwijnen in eenzaamheid. Maar gisterenavond al moest Vlaams minister van Welzijn Wouter Beke (CD&V) in het verweer en kondigde hij aan dat het bezoekrecht voorlopig weer de lade in gaat. 

Onder meer Margot Cloet, topvrouw van de grootste zorgkoepel Zorgnet-Icuro, maakte brandhout van het voorstel. “Wij gaan onze woon-zorgcentra adviseren deze richtlijn niet te volgen. Voor mij is het totaal onverstaanbaar dat dit is beslist.” Ook de vakbonden en verscheidene Vlaamse schepenen tekenden onmiddellijk bezwaar aan.  “Net daar waar het brandt, worden de maatregelen versoepeld,” klonk het vol onbegrip bij vakbond BBTK.

Het debacle rond de woon-zorgcentra legt de tekortkomingen bloot van de eindeloze cascade aan overlegorganen en expertengroepen. Tussen alle vergaderingen van toplui door werd vergeten om even te peilen of de zorginstellingen het bezoekrecht eigenlijk zelf zagen zitten. Het water staat het zorgpersoneel al wekenlang aan de lippen. 

Onderwijs: zoekt zelf een oplossing

Intussen blijft voor het onderwijs de onduidelijkheid aanslepen, terwijl het einde van het schooljaar met rasse schreden nadert. Er moeten nu snel lastige knopen doorgehakt worden over de leerstof die nog gegeven kan worden, en hoe de examens kunnen doorgaan. Het geduld van Vlaams minister van Onderwijs Ben Weyts (N-VA) raakt op. “De instructies van de Veiligheidsraad botsen op hun limieten”, zei hij in het Vlaams Parlement. Weyts gaat nu zelf, in overleg met de andere onderwijsministers van het land, op zoek naar een datum waarop de scholen kunnen openen. Wellicht zal het ook hier gaan om een gefaseerde heropstart.

Mondmaskers: veel vragen

Wilmès riep nog meer vragen op door aan te kondigen dat mondmaskers “aanbevolen zullen worden voor elke situatie waarin geen veilige afstand kan worden gehouden. Mondmaskers kunnen helpen om ons te beschermen, maar ze moeten op een correcte manier gebruikt worden.” 

Daarmee lijkt de premier te breken met de richtlijn die tot nog toe werd herhaald: mondmaskers zijn niet nuttig in het openbaar zolang iedereen anderhalve meter van elkaar weg blijft. Het besef lijkt nu in te sijpelen dat die afstand niet overal eenvoudig te bewaren is, ook al omdat mensen na de wekenlange lockdown lakser worden. De communicatie over de zin en onzin van mondmaskers kreeg heel wat kritiek. Nu Wilmès erkent dat ze ons beschermen, zullen velen zich wellicht de vraag stellen of zelfgemaakte mondmaskers de voorbije weken niet veel besmettingen, zieken en doden verholpen zouden hebben.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234